I SA/Go 411/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego oddala skargę w całości. A.D. pismem z dnia [...] października 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "SKO") z dnia [...] lipca 2021 r. Zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy postanowienie wydane przez Związek [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2020 r. nr [...]. Z akt wynika następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. znak sprawy [...] organ I instancji określił skarżącemu, jako właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości [...] działka nr [...], wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w latach 2016-2018. Skarżący nie wniósł odwołania od wskazanej decyzji. W dniu [...] lutego 2021 r. wierzyciel wystawił w stosunku do zobowiązanego tytuł wykonawczy i skierował do egzekucji. W dniu 29 czerwca 2020 Urząd Skarbowy doręczył organowi I instancji pismo zobowiązanego wraz z załącznikami z dnia [...] czerwca 2020 r., w którym strona podnosi zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne ww. tytułu egzekucyjnego. W piśmie zobowiązany odnosił się jednocześnie do postępowania zakończonego inną decyzją tj. z dnia [...] stycznia 2020 r. Decyzja ta została wydana względem skarżącego jako właściciela nieruchomości w miejscowości [...] działki nr [...] i określa wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w latach 2016-2018. Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji wydał postanowienie, w którym jako wierzyciel uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Organ wskazał, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2020 r. dotyczy działki nr [...]. Ponadto podkreślił, iż strona w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. podaje, że jest współwłaścicielem działki nr [...] wobec której toczy się postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z [...] lipca 2021 r., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pomimo licznych wezwań skarżący nie przedstawił konkretnych zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Natomiast z pism skarżącego wynika, że kwestionuje on istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym stanowiącym podstawę prowadzonej egzekucji. SKO wskazuje, iż zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny gdyż decyzja z [...] stycznia 2020 r., określająca zobowiązanie stała się ostateczna i nie została wykonana, co uzasadnia wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Ponadto podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z przeznaczeniem działki [...] nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym. Od powyższego postanowienia A.D. złożył skargę. Wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 33 § 2 pkt 1) oraz pkt 3) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2020 r., poz. 1247, dalej jako u.p.e.a.). Wskazał, iż Związek [...] wydał decyzję, która była błędem co do zobowiązanego i obowiązek ten nie istniał. Podkreślił, iż na podstawie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wierzyciel zajął środki pieniężne w kwocie 1.623,24 zł. Skarżący zażądał zwrotu wcześniej zajętych środków pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami licząc od dnia zajęcia środków. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż istotą sporu jest błędne przypisanie właściciela do nieruchomości [...]. Podaje, że właścicielem działki nr [...] była jego żona, która w 2016 r. zmarła. W 2019 r. na podstawie aktu darowizny został właścicielem działki nr [...]. Jednocześnie zaznaczył, że w 2020 r. urzędnik nakręcił sprawę dotycząca działki nr [...], której był tylko współwłaścicielem, a od 2019 r. działka nie należała do niego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej: p.p.s.a.), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem zaskarżenia jest utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowienie wierzyciela oddalające zarzuty, jakie skarżący wniósł w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela w związku z niedokonaniem przez skarżącego opłaty za gospodarowanie odpadami od nieruchomości nr [...] za 2016 r., 2017 r., 2018 r. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana w u.p.e.a. nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych w u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: "k.p.a."), mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej. Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela. Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych w ww. art. 33 u.p.e.a. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny. Wobec przedstawionej funkcji postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, wskazać należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego, jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał jemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1) u.p.e.a.) czy błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3) u.p.e.a.). Zgodnie z art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: w całości, w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym; b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Mając na uwadze przywołaną regulację prawną, należy stwierdzić, że wierzyciel prawidłowo ocenił w swoim postanowieniu, iż zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że Zarząd Związku nałożył na skarżącego opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2016-2018 dot. działki nr [...]. W związku z tym, że decyzja z [...] stycznia 2020 r. nr [...] (k. 4 akt administracyjnych) stała się ostateczna i nie wstrzymano jej wykonalności, a skarżący nie uiścił wymaganych należności, wierzyciel prawidłowo wystawił wobec skarżącego tytuł wykonawczy. Podkreślić należy, że prowadzenie egzekucji administracyjnej w sprawie jest dopuszczalne, bowiem w momencie wszczęcia egzekucji dochodzony w stosunku do skarżącego obowiązek istniał, był wymagalny i wynikał z ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie miał podstaw, aby na etapie tego postępowania egzekucyjnego podważać treść tytułu wykonawczego przez badanie zasadności dochodzonego w toku egzekucji obowiązku nałożonego ww. decyzją, przy czym skarżący nie przedstawił żadnego innego dowodu skutkującego koniecznością odstąpienia organu egzekucyjnego od czynności egzekucyjnych w kontrolowanej sprawie. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 3) u.p.e.a. – w postaci błędu co do zobowiązanego. W ocenie sądu organ nie określił błędnie zobowiązanego ani nie doszło do wskazania w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Podkreślić należy, że tytuł wykonawczy nr [...]obejmuje zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomości położonej w miejscowości [...] działka nr [...]. Tymczasem uzasadnienie skargi i dokumenty do niej dołączone odnoszą się do działki nr [...]. Nie mogą zatem zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Skarżący nie wskazał tym samym na czym opiera zarzut nieistnienia obowiązku lub braku wymagalności obowiązku, w postaci zaległości objętej ww. tytułem wykonawczym. Równocześnie Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się uchybień w działaniu organów obu instancji. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.