I SA/Go 414/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2017 oddala skargę. D. D. ( zwany dalej: skarżącym) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...] wydanej w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007 -2013 na rok 2017. W sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny. Skarżący [...] maja 2017r., złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2017. Organ I instancji stwierdził, że skarżący nie posiadał zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013. Wskazał, że z dokumentów sprawy nr [...] z 2015 wynika, że złożył wniosek transferowy o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, wskazując, że złożono wniosek po upływie ustawowego terminu tj. w dniu [...] lutego 2016r, co stanowiło przekroczenie o 53 dni robocze. Organ I instancji powołując art. 57 c ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r. poz. 361 z późn. zm. zwane dalej: rozporządzenie PRŚ) stwierdził, że złożenie pierwszego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2017r. został tak przez organ zakwalifikowany), po 14 marca 2015r jest niedopuszczalne. Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie w uzasadnieniu między innymi podnosząc, że rozpoczęcie realizacji programu rolnośrodowiskowego nastąpiło w roku 2013, a wniosek jego był kolejnym wnioskiem kontynuującym płatność rolnośrodowiskową. Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] lipca 2018r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu między innymi podnosząc, że warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej za kolejny rok ( wniosek kontynuacyjny) jest realizacja programu rolnośrodowiskowego do której producent przystępuje, po uzyskaniu decyzji o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej gdyż dopiero wówczas staje się on beneficjentem tejże płatności. Podkreślił, że [...] lutego skarżący złożył wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ( PROW- 2007-2013), do wniosku dołączył oświadczenie o kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz akt notarialny z którego wynika, że od [...] września 2015r., dzierżawi grunty wykazane we wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r., odmówiono wszczęcia w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, postanowienie to stało się ostateczne. Zdaniem organu odwoławczego oznacza to, że skarżący nie podjął zobowiązania polegającego na realizacji programu rolnośrodowiskowego, zatem wykluczona jest możliwość przyznania płatności na rok kolejny, stanowiącej kontynuację przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Ponadto wniosek z [...] maja 2017r., nie mógł zostać rozpoznany jako przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, skarżący nie zachował bowiem wymogu terminu z § 57 c ust.1 rozporządzenia PRŚ, gdyż wniosek został złożony po 14 marca 2015r. Na opisaną powyżej decyzję została wniesiona skarga, w której skarżący zaskarżając w całości decyzję zarzucił: - naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2017, poz. 1586 ze zm.) w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k. p. a. - w tym naruszenie przez organ II instancji zasady praworządności oraz zasady wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego wobec dowolnego uznania, iż nie spełnił warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 - wskutek nie rozpatrzenia przez organ II instancji w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017r. oraz wobec nie wzięcia pod uwagę tego, że podstawą kwalifikowania się do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej jest przede wszystkim faktyczne realizowanie przez danego producenta rolnego zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, - naruszenie przepisów art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wyjaśnił dlaczego stwierdził, że "nie widzi potrzeby" (strona 17 uzasadnienia do zaskarżonej decyzji), aby rozpatrywać w sprawie wniosek z dnia [...] czerwca 2017r., choć w tym wniosku skarżący oświadczył, że został wprowadzony w błąd przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR, który poinformował go, że nie musi składać żadnych wniosków po zawarciu umowy dzierżawy gruntów rolnych, - nie rozpoznanie istoty sprawy gdyż nie rozpoznano okoliczności, które opisał w piśmie z dnia [...] -07-2017r. Zarzucił także naruszenie § 57c ust. 1 rozporządzenia PRŚ wobec nie wzięcia pod uwagę tego, że wymienionego wyżej przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w § 35 powyższego rozporządzenia, a zdaniem skarżącego jest on w rozumieniu tego przepisu innym następcą prawnym rolnika, który złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Zarzucił też naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia PRŚ wobec nie wzięcia pod uwagę tego, że płatność jest udzielana rolnikowi, który spełnia m.in. warunek realizacji 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz wobec nie rozważenia tego, że chodzi o faktycznie realizowanie zobowiązania. W uzasadnieniu skargi skarżący mocno zaakcentował, kwestię wprowadzenia go w błąd przez pracowników organu I instancji, którzy poinformowali go, że "nie musi składać żadnych wniosków po zawarciu umowy dzierżawy gruntów rolnych".  Natomiast w uzasadnieniu (strona 16 i 17) zaskarżonej decyzji organu II instancji nie rozpoznał tej kwestii, wskazując, że dotyczy ona postępowania zakończonego postanowieniem nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z dnia [...] czerwca 2016r. W związku z tym zarzucił naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2017, poz. 1586 ze zm.) w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k. p. a. Zarzucił także naruszenie zasady praworządności oraz zasady wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zarzut ten odniósł do nie rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017r. Skarżący dalej podkreślił, że nie wzięto pod uwagę tego, że podstawą kwalifikowania do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej jest przede wszystkim faktyczne realizowanie przez danego producenta rolnego zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów. Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze sprawozdania nr [...] z dnia [...].09.2017r. z kontroli w trybie uproszczonym przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR na okoliczność dokonania kontroli przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i nie stwierdzenia wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR w sprawie złożenia wniosku transferowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. . Dz. U. z 2018 poz. 1302 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2017. Kwestią sporną w tej sprawie jest ustalenie czy organy administracji publicznej prawidłowo zinterpretowały i zastosowały § 57 c rozporządzenia PRŚ - z którego wynika, że złożenie wniosku o przyznanie pierwszej płatności jest niedopuszczalne po dniu 14 marca 2015, chyba że zaistniały przesłanki zawarte w § 35 w/w rozporządzenia. Przechodząc do oceny podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 2 ust. 1-4 i § 57c ust. 1 rozporządzenia PRŚ wskazać należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1-4 rozporządzenia PRŚ, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608 ze zm.) jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013 wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.) obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności PRŚ w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia PRŚ zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym", do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku: - o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym. Z § 57c. ust 1 rozporządzenia PRŚ wynika, że złożenie wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej po dniu 14 marca 2015 r. jest niedopuszczalne. W tym miejscu należy podkreślić, że § 57c. ust 1 rozporządzenia PRŚ ustanawia nie tylko termin do złożenia wniosku, ale także wskazuje, że wniosek dotyczy przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Zatem celem złożenia takiego wniosku jest rozpoczęcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a nie jego kontynuowanie. Zgodnie z § 23 ust 2 rozporządzenia PRŚ, wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisowo płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samym zobowiązanie rolnośrodowiskowe uruchamia, w sensie formalnoprawnym, pierwszy przyjęty przez organ wniosek o przyznanie płatności, a wniosek następny, może być uznany jako kontynuacja zobowiązania dopiero po spełnienie się warunku materialnoprawnego, a więc po wydaniu pierwszej decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje decyzję w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowych do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (§ 26 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ). Termin ten jest jednocześnie terminem rozpoczęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art.39 ust. 3 Rozporządzenia nr 1698/2005. Skarżący złożył w dniu [...] lutego 2016 r. "wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007 -2013)". Wraz z wnioskiem przedłożył "oświadczenie o kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013), oraz akt notarialny z którego wynika, iż od [...] września 2015 r. dzierżawi grunty wykazane we wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania. Wniosek ten został jednak złożony po terminie wynikającym z § 29 ust. 2 rozporządzenia PRŚ. Zgodnie z którym "nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gruntów lub stada objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez rolnika". Termin ten nie podlega przywróceniu co wprost wynika z § 29 ust. 3 rozporządzenia PRŚ. Z uwagi na wskazane powyżej przepisy prawa oraz fakt, iż skarżący złożył wniosek 53 dni po terminie wynikającym z § 29 ust. 2 rozporządzenia PRŚ, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej. Postanowienie to jest ostateczne i prawomocne. Organy słusznie podniosły, że skoro skarżącemu prawomocnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dotyczącej roku 2015,to oznacza, że nie zostało przez niego podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Zatem nie nabył uprawnień do kontynuowania zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Z uwagi na to, iż skarżący nie ma podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, organy słusznie zakwalifikowały wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. jako wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a nie jako wniosek kontynuacyjny. Został on jednak złożono po terminie wynikającym z § 57c ust. 1 rozporządzenia PRŚ tj. po dniu 14 marca 2015 należało zatem odmówić przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017. Nie można także podzielić stanowiska skarżącego, że jest on w rozumieniu § 35 ust.1pkt 3 rozporządzenia PRŚ " innym następcą prawnym rolnika, który złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe" (do którego na podstawie § 57c ust. 2 rozporządzenia PRŚ nie stosuje się § 57c ust. 1 tego rozporządzenia), gdyż jest nowym posiadaczem gruntów, a posiadanie gruntów uzyskał na podstawie umowy dzierżawy a nie następstwa prawnego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR wskazać należy, że ta kwestia dotyczyła innego postępowania, gdyż odnosiła się do postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia [...]czerwca 2016r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej. Podnoszona zatem mocno przez skarżącego kwestia wprowadzenia go w błąd jak również prowadzonego w tym zakresie przez organ odwoławczy postępowania, nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia istotnego dla tej sprawy stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie naruszył również regulacji z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2017 r. poz. 1856 j.t.) albowiem istotny dla tego postępowania materiał dowody został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony. Mając więc na uwadze powyższe na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę należało oddalić. Z. Kruszewski D. Skupień A. Juszczyk-Wiśniewska