I SA/Go 421/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-01-12
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, gdy zadeklarowana przez podatnika kwota znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej, a podatnik nie przedstawił uzasadnionych przyczyn tej rozbieżności?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo i obowiązek wezwać podatnika do zmiany podstawy opodatkowania lub przedstawienia uzasadnienia, gdy zadeklarowana kwota znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej. Jeśli podatnik nie przedstawi wiarygodnych dowodów uzasadniających tę rozbieżność, organ może określić podstawę opodatkowania na podstawie opinii biegłego, uwzględniając wartość rynkową pojazdu.Stan faktyczny
Skarżący A.W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego na kwotę 106.695 zł i podatek w wysokości 3.308 zł. Skarżący zadeklarował znacznie niższą podstawę opodatkowania, opierając się na prywatnej opinii rzeczoznawcy dotyczącej uszkodzonego pojazdu. Organy podatkowe uznały, że zadeklarowana kwota znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej i wezwały skarżącego do jej skorygowania lub przedstawienia uzasadnienia, czego skarżący nie uczynił w sposób satysfakcjonujący organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kołodziej- Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę.
Skarżąc, A.W., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] września 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] kwietnia 2015 r. określającą skarżącemu na kwotę 106.695,00 zł wysokość podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w październiku 2014 r. samochodu osobowego marki [...] oraz określającą wysokość podatku akcyzowego na kwotę 3.308 zł.
Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego.
W dniu 29.10.2014 r. wpłynęła do Naczelnika Urzędu Celnego deklaracja uproszczona zarejestrowana pod nr [...], w której skarżący deklarowała podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 20.302 zł, stawkę podatku w wys. 3,1 % i kwotę podatku akcyzowego w wysokości 629 zł, należną z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...]. Pismem z dnia [...].10.2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania (skorygowania złożonej deklaracji) lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożyła opinię z dnia [...].10.2014 r., w której rzeczoznawca określił wartość rynkową brutto pojazdu w stanie uszkodzonym w kwocie 44.583 zł, wskazując, że pojazd posiadał wiele braków wyposażenia i elementów nadwozia. Skarżący dokonał korekty podstawy opodatkowania oraz należnej kwoty podatku akcyzowego w oparciu o wartość rynkową netto ustaloną w prywatnej opinii i zadeklarował jako podstawę opodatkowania kwotę 35.156 zł oraz kwotę podatku akcyzowego w wysokości 1.090 zł.
Organ pierwszej instancji w ramach czynności sprawdzających dokonał weryfikacji opinii oraz sprawdzenia wartości rynkowej takiego pojazdu w systemie Info-Expert. W wyniku podjętych czynności stwierdzono, że wartość rynkowa pojazdu w systemie lnfo-Expert jest znacznie wyższa niż przyjęta w prywatnej opinii.
Organ podatkowy pismem z [...].02 2015 r. ponownie wezwał skarżącego do dokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania oraz należnej do zapłaty kwoty podatku akcyzowego lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej podobnych samochodów osobowych sprzedanych lub nabytych wewnątrzwspólnotowo na terytorium kraju. W odpowiedzi skarżący przesłał pismo rzeczoznawcy sporządzającego opinii, w którym podtrzymał on ustalenia zawarte w tej opinii.
W ramach czynności sprawdzających organ podatkowy dokonał również sprawdzenia cen samochodów na rynku amerykańskim. Dokonane czynności wykazały, że [...].09.2015 r. uszkodzony w kolizji drogowej pojazd marki [...] z 2014 roku uzyskał cenę sprzedaży 11.000 USD, a jego realna wartość to 42.325 USD. Dodatkowo uzyskano informację, że pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania został sprzedany w USA w środę [...] maja (2014 r.) z uszkodzonym bokiem. Z fotografii przedstawiających wygląd tego pojazdu wynikało, że był on kompletny.
Wezwaniem z dnia [...].09.2015 r. organ podatkowy ponownie wezwał skarżącego do dokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.
Postanowieniem z dnia [...].10.2015 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] oraz dopuścił jako dowód w sprawie dokumenty złożone wraz z deklaracją [...] oraz materiały zgromadzone w ramach czynności sprawdzających. Jednocześnie wezwał skarżącego do wskazania terminu i miejsca okazania samochodu, w celu sporządzenia dowodu z opinii biegłego w następstwie przeprowadzonych oględzin.
Pismem z dnia [...].10.2015 r. skarżący poinformował, że auto odebrał uszkodzone, niekompletne, na dowód czego przedstawione zostały zdjęcia oraz opinia rzeczoznawcy. Postanowieniem z dnia [...].10.2015r. organ ponownie wezwał skarżącego do wskazania terminu i miejsca okazania samochodu (w przypadku zbycia pojazdu do przedstawienia dokumentu sprzedaży), wyjaśnienia sposobu dokonania płatności i udokumentowania kwoty jaka została zapłacona za pojazd w USA oraz udokumentowania zakupu elementów nadwozia wykazanych jako brakujące w opinii z dnia [...].10.2014 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia [...].12.2015r. organ pierwszej instancji powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego w celu przeprowadzenia dowodu z opinii w zakresie określenia wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu. O czasie i miejscu przeprowadzenia dowodu poinformowano skarżącego.
W dniu 02.03.2016 r. do organu wpłynęła opinia rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...].02.2016 r.
Następnie pismem z dnia [...].03.2016 r. wezwano biegłego do uzupełnienia opinii w zakresie określenia wartości rynkowej pojazdu bez uwzględnienia wymienionych jako brakujące elementów wyposażenia nadwozia.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].04.2016 r., określił skarżącemu wysokość podstawy opodatkowania w kwocie 106.695 zł i wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 3.308 zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postepowania, względnie przekazanie sprawy organowi podatkowemu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie wbrew ustawowemu obowiązkowi wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W toku postępowania odwoławczego skarżący pismem z dnia [...].05.2016 r. przesłał opinię techniczną sporządzoną przez mgr inż. R.O., wnosząc o włączenie jej do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Kolejnym pismem z dnia [...].07.2016r. przedłożył pisemne stanowisko rzeczoznawcy M.Z. z dnia [...].05.2016 r.
Organ odwoławczy zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2014 r., poz. 752 ze zm.) nabycie wewnątrzwspólnotowe to przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Z akt sprawy wynika, że skarżący nabył samochód osobowy na podstawie umowy kupna z dnia [...].05.2014r. od firmy F z USA za kwotę 5.150 USD, a następnie w dniu [...].08.2014r. dokonała zgłoszenia do dopuszczenia do obrotu na terenie Wspólnoty (zgłoszenie nr [...]). W dniu [...].10.2014 r. przemieściła samochód do kraju, po czym w dniu 29.10.2014 r. złożyła Naczelnikowi Urzędu Celnego deklarację uproszczoną zarejestrowaną pod nr [...].
Dalej wskazano, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy opodatkowaniu akcyzą podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a w myśl normy art. 102 ust. 1 ww. ustawy podatnikami akcyzy z tego tytułu są osoby/podmioty dokonujące tego nabycia.
Norma art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, iż obowiązek podatkowy powstaje z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium kraju, jeżeli nabycie prawa rozporządzania takim samochodem jak właściciel nastąpiło przed jego przemieszczeniem na terytorium kraju.
Stosownie do art. 106 ust. 2 i ust. 3 ustawy, podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych są obowiązane po przywozie pojazdu na terytorium kraju, bez wezwania organu podatkowego złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 14 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż w terminie 30 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji tego pojazdu w kraju. W takim też terminie skarżący złożył deklarację. Organ stwierdził, że skarżący nie kwestionuje, iż jest on podatnikiem podatku akcyzowego. Kwestionuje jedynie określona przez organ wartość samochodu.
Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy.
Natomiast z art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że w razie wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji organ podatkowy może wezwać do udzielenia w wyznaczonym terminie, niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wskazując przyczyny podania w wątpliwość rzetelności danych w niej zawartych. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym, w sytuacji, gdy wysokość podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym albo pierwszej sprzedaży na terytorium kraju niezarejestrowanego samochodu osobowego zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.
Analizując akta sprawy organ odwoławczy zauważa, że po przyjęciu złożonej w dniu 29.10.2014 r. deklaracji, Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził czynności sprawdzające w wyniku, których uznał, iż zadeklarowana wysokość podstawy opodatkowania nabytego samochodu znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, w następstwie czego, zgodnie z art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej wzywał, kilkukrotnie skarżącego, do skorygowania tej deklaracji, i wypełnienia jej zgodnie z zasadami art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym.
Z akt sprawy wynika (karta 30-31), iż organ pierwszej instancji na etapie przeprowadzania weryfikacji deklaracji w oparciu o komputerowy system INFO-EKSPERT uznał, że zadeklarowana podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, gdyż różnica ta określona została w wysokości 76,84 % i niewątpliwie należało uznać ją za znaczną.
W dniu 27.01.2015 r. skarżący złożył opinię techniczną rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...].10.2014 r., zawierającą dokumentację fotograficzną, sporządzoną przez Rzeczoznawcę M.Z. z Biura Rzeczoznawczego Techniki Motoryzacyjnej. Organ, zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, włączył opinię jako dowód w postępowaniu. Organ odwoławczy wskazał, że przyjęcie dowodu w sprawie nie oznacza jednak bezwarunkowego uznania całości jego treści, co wynika bezpośrednio z brzmienia art. 191 Ordynacji podatkowej. Przedłożona przez stronę opinia została przyjęta jako dokument potwierdzający stanowisko strony, jednakże koniecznym stało się przeprowadzenie postępowania w sprawie. W tym celu powołano biegłego rzeczoznawcę udostępniając akta sprawy w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej na terytorium kraju.
Skarżący zarzuca, że decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o opinię biegłego sporządzoną wyłącznie z uwzględnieniem cech konstrukcyjnych i wyposażenia pojazdu na dzień przeprowadzenia oględzin przez biegłego, bez przekazania biegłemu wyjaśnień pozyskanych od strony na okoliczność wyposażenia i stanu technicznego na dzień nabycia pojazdu co uniemożliwiło prawidłowe odniesienie się przez biegłego do parametrów i stanu pojazdu na dzień jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Kwestionując stanowisko strony skarżącej organ odwoławczy stwierdził, że w toku czynności sprawdzających uzyskał informację, że pojazd został sprzedany w USA [...] maja z uszkodzonym bokiem i możliwością uruchomienia silnika. Z fotografii przedstawiającej wygląd pojazdu wynika dodatkowo, że był on kompletny, posiadał maskę, reflektory, lampy, zderzaki. Natomiast z opinii technicznej nr [...] z dnia [...].10.2014 r. sporządzonej na zlecenie strony oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że w dniu [...].10.2014 r. (a więc 2 dni po deklarowanym przemieszczeniu pojazdu do Polski) M.Z. do oględzin przedstawiono pojazd z brakującymi elementami nadwozia w postaci: maski przedniej, zderzaka przedniego, reflektorów, zderzaka tylnego, lamp tylnych zespolonych. Organ II instancji podkreślił, że skarżący mimo wezwań organu I instancji nie udokumentowała źródła pochodzenia elementów wykazanych jako brakujące.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ I instancji zasadnie zatem uznał, że stan pojazdu przedstawiony prywatnemu rzeczoznawcy w dniu [...].10.2014 r. nie mógł być utożsamiany ze stanem pojazdu w dniu przemieszczenia na terytorium kraju. Potwierdzają to również ustalenia biegłego powołanego przez organ, wynikające z oględzin pojazdu w dniu [...].12.2015 r.
Biegły wydając opinię nr [...] z dnia [...].02.2016 r. uzupełnioną opinią z dnia [...].03.2016r. wskazał, że podstawą wydania opinii były m.in.: opinia nr [...] z dnia [...].10.2014 r., notowania rynkowe ujęte w katalogu "Pojazdy samochodowe - wartości rynkowe X - 2014", Instrukcja określania wartości pojazdów Nr 1/2005, zatwierdzona w dniu 9.12.2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w SRTSiRD oraz komputerowym systemie Info-Ekspert, wytyczne/informacje STRTSiRD zawarte w Biuletynie 4/2010, wartość naprawy uszkodzonego pojazdu systemem kalkulacji "Audatex" - cennik części, stan na październik 2014 r., informacje obecnego współwłaściciela pojazdu A.F., przekazane podczas oględzin pojazdu.
Wskazał również, że pojazd w stanie przedstawionym do oględzin w dniu [...].12.2015 r. stanowi jednolitą całość z dobrze zmontowanymi elementami, których nie było w dniu jego sprowadzenia, co wynika z dokumentacji fotograficznej załączonej do opinii nr [...] z dnia [...].10.2014 r. Poszycia tapicerskie drzwi posiadają jednolitą barwę, zgodną z odcieniem foteli przednich i tylnych. Barwa powłoki lakierowej poszyć drzwi bocznych /kpl/ zderzaka przedniego, tylnego, pokrywy komory silnika nie odbiega od pozostałych elementów. Jest to taki sam odcień. Grubość powłoki lakierowej odpowiada grubości na pozostałych elementach nadwozia i nie można stwierdzić, że była ona naprawiana - na podstawie badania powłoki lakierowej można stwierdzić, że elementy, które opisano jako braki są oryginalne. Dotyczy to również braku naprawy powłoki lakierowej całego nadwozia. Dołączone elementy oraz szacowane lata ich produkcji odpowiadają okresowi; produkcji pojazdu. Elementy zamontowane w miejsca wskazane, jako brakujące stanowią jednolitą całość. Elementy wskazane jako braki mogły być wymontowane, jako uszkodzone wcześniej, a następnie zakupione oryginalne używane lub nowe i zamontowane. Śruby mocujące posiadają tę samą barwę, o tym samym odcieniu, co nadwozie. Biegły nie jest w stanie stwierdzić jednoznacznie bądź wykluczyć czy pochodzą one z tego samego samochodu czy z innego, o takim samym kolorze powłok lakierowych, jak w samochodzie przedstawionym do oględzin. Obecny użytkownik samochodu potwierdził jedynie niewielkie zarysowanie na klamce drzwi tylnych prawych, w dniu zakupu.
Następnie biegły odniósł się do opinii nr [...], kosztorysu do tej opinii i zapisów dotyczących ustaleń z oględzin, wskazując: - podczas analizy zdjęć uszkodzeń samochodu wątpliwości budzi wystrzelenie kurtyny prawej i jej wymiana z wykładziną dachu; uszkodzenia powstałe w wyniku najechania na przeszkodę /np. kamień, słupek, wysoki krawężnik itp./ dotyczą spodu pojazdu i zdaniem biegłego nie budzą wątpliwości; brak zderzaka przedniego i tylnego mógł mieć związek z uszkodzeniem ich od dołu i wymontowaniem przed przewiezieniem do RP, natomiast pokrywa komory silnika została zdemontowana z innego powodu; brak jest zdjęć pojazdu z przekroczenia granicy UE, dlatego nie można porównać jego kompletacji z tą na terenie Polski; jednoznaczne sprawdzenie sterownika kurtyny i jej wymiany wymaga demontażu wykładziny dachu /podsufitówki/ i sprawdzenia komputera samochodu, celem odczytania numerów części i daty ich wymiany; biegły wskazał, że w kosztorysie brak jest odniesienia uszkodzeń lakierniczych nadwozia pkl do pozostałych nieuszkodzonych elementów, np. dach, drzwi kpi, tylne błotniki, itp. żadano w nim naprawę powłoki lakierowej całego nadwozia; podczas oględzin w dniu [...].12.2015 r. nie stwierdzono naprawy powłoki lakierowej - grubość lakieru jest praktycznie taka sama i nie odbiega od oryginalnej; nieznaczna różnica odnosi się do przednich błotników i to nie na całej ich powierzchni, być może cieniowano błotniki przednie; wartość tej czynności nie ma wpływu na ustalenie wartości, nie jest to naprawa lakieru; pokrywa komory silnika posiada wytłumienie z oryginalną naklejką kontrolną emisji spalin; brak jest na niej oznaczeń indywidualnych samochodu i nie ma ich na pokrywie komory silnika; - w kosztorysie znajduje się zapis dot. lakierowania obudowy lusterek zewnętrznych - na zdjęciach brak uszkodzeń oraz w opisie uszkodzeń również ich brak - nie potwierdzono; - z uwagi na zakres czynności serwisowych i brak możliwości finansowych, przyjęto uszkodzenia zgodnie z opinią nr [...], z wyłączeniem naprawy powłoki lakierowej całego nadwozia; - w opinii nr [...] znajduje się zapis dotyczący wyposażenia standardowego samochodu wg katalogu Eurotax, natomiast brak jest korekt dotyczących wyposażenia standardowego; w załączonym do niej kosztorysie znajdują się zapisy dot. wyposażenia stanowiące wyposażenie dodatkowe, np. lakier metalizowany, poszycie tapicerskie ze skóry, felgi o rozmiarze 19 cali, kamera cofania itd.; wyposażenie to zostało uwzględnione w wycenie [...] w zakresie ustaleń w opinii nr [...] i załączonego kosztorysu z dnia [...].10.2014 r. oraz oględzin w dniu [...].12.2015 r.; - podczas oględzin samochodu w dniu [...].12.2015 r. stwierdzono, że tylne lampy zespolone oraz reflektory nie zostały wymienione na nowe, tylko przystosowane do warunków technicznych RP bez homologacji; na lampach tylnych znajdują się naklejki lamp z oznaczeniem na rynek amerykański z datami produkcji [...].08.2013 r.; na reflektorach znajdują się naklejki reflektorów z przeznaczeniem na rynek amerykański /załączono zdjęcia sprawdzono w serwisie [...]/; biorąc pod uwagę konieczność ich wymiany na terenie RP na lampy UE, ujęto te pozycje również w kosztorysie do wyceny [...].
W dalszej części biegły poddając analizie i odnosząc się do zastosowanych korekt w opinii nr [...] z dnia [...].10.2014 r., dokonał wyceny pojazdu na dzień [...].10.2014 r., przyjmując : - wartość bazową pojazdu w kwocie 126.500,00 PLN, zgodnie z Info-ekspert wg stanu na październik 2014 r. dla samochodu wyprodukowanego w 2013 r. (przedmiotowy pojazd wyprodukowany 08.2013 roku);
- korektę dodatnią w kwocie 40.596,00 PLN za wyposażenie dodatkowe (korekta za wyposażenie dodatkowe opisane w opinii i kosztorysie [...] - nie zastosowano 0 PLN);
- brak zasadności zastosowania korekty z tytułu pierwszej rejestracji - brak danych; zastosowanie korekty w opinii [...] jest nieuprawnione, gdyż data [...].01.2014 r. jest datą administracyjną stosowaną w RP przy jego rejestracji, gdy jest nieznana faktyczna data; przedmiotowy pojazd na dzień oględzin [...].10.2014r. nie był jeszcze zarejestrowany na terenie RP a rzeczoznawca miał bezproblemową możliwość ustalenia roku produkcji samochodu na sierpień 2013 roku (dane z tabliczki znamionowej);
- brak zasadności zastosowania korekty za przebieg pojazdu, z uwagi na brak daty dot. pierwszej rejestracji; wynika to z zależności, że im bliższa data rejestracji 2014 roku to zmniejsza się wartość korekty przebiegli;
- korekty różne (- 9.683,00 PLN), w tym za liczbę właścicieli pojazdu (0% - 0 PLN brak danych co do ilości właścicieli), ze względu na indywidualny zakup pojazdu z USA (-4% -6.683 PLN), brak menu w systemie nawi i audio w języku polskim (1,8% - 3.000,00 PLN);
- wartość rynkowego ubytku wartości pojazdu z tytułu wykonanej naprawy dla pojazdu uszkodzonego w kolizji drogowej przy zredukowanym koszcie naprawy, korekta wyliczona na arkuszu ustalenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym (w RP przyjmuje się wartość rynkowego ubytku max do 6% w zależności od stopnia uszkodzenia elementów szkieletu); w tym przypadku wyliczono - 2.700,00 PLN (wartość rynkowego ubytku wartości po przeprowadzonej naprawie blacharsko-lakierowej ujęty w opinii nr [...] przyjęty został szacunkowo bez analizy danych);
- korekta za ogumienie - 1.838,00 PLN (korekta uwzględniona z opisu stanu opon w opinii [...], w której to opinii korekta za ogumienie została pominięta przez wyceniającego mimo określenia marki, rozmiaru i stopnia zużycia opon);
- nie uwzględniono (tak jak w opinii [...]) korekty ze względu na serwisowanie pojazdu - brak książki serwisowej, korekty ze względu na sytuację rynkową - brak badania rynku dla tego pojazdu, korekty z tytułu poprzednich napraw wynika z badania powłok lakierowych i analizy zdjęć uszkodzonego pojazdu;
- wartość pojazdu po uwzględnieniu wartości bazowej i wprowadzonych korekt - 155.600,00 PLN (w opinii nr [...] wartość ta wynosiła 131.300,00 PLN);
- max. koszt naprawy pojazdu oraz wyliczony w kalkulacji naprawy nr [...] na październik 2014 r. - 31.902,00 PLN (w opinii nr [...] wartość ta wynosiła 86.716,88 PLN);
- wartość pojazdu wyliczona metodą zredukowanego kosztu naprawy pojazdu - 128.645,00 -128.600,00 PLN (w opinii nr [...] wyliczona wartość pojazdu wynosi 44.583,00 PLN).
Wycenę wartości pojazdu uszkodzonego metodą kosztu naprawy rzeczoznawca dokonał poprzez wyliczenie maksymalnego kosztu naprawy (123.700,00 PLN) oraz zredukowanego kosztu naprawy (128.600,00 PLN). Wskazał przy tym, że wyższa wartość pojazdu uzyskana z obydwu metod przyjmowana jest jako wartość pojazdu uszkodzonego. Tak więc zgodnie z Instrukcją określania wartości pojazdów Nr 1/2005 wartość przedmiotowego pojazdu w stanie uszkodzonym na m-c październik 2014 roku wynosi 128.600,00 PLN. Końcowo biegły wskazał, że na podstawie przeprowadzonego dowodu z opinii z dnia [...].10.2014r. stwierdził, że :
- nieprawidłowo ustalono rok produkcji przedmiotowego pojazdu oraz przyjęto korekty daty pierwszej rejestracji i przebiegu, pomimo braku informacji co do faktycznej daty pierwszej rejestracji,
- wycena pojazdu została metodą maksymalnego kosztu naprawy, bez analizy znanych korekt obniżających i podwyższających wartość samochodu,
- nie zastosowano innych metod i ich analizy, w celu określenia wartości samochodu zbliżonej do rynkowej wartości uszkodzonego pojazdu,
- nie uwzględniono wyposażenia ponadstandardowego pojazdu, stosując błędnie korekty z tzw. automatu, bez analizy dat i wyposażenia.
Ostatecznie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, zasadnie posłużył się wartością pojazdu w stanie uszkodzonym, ustaloną w opinii biegłego z dnia [...].03.2016 r. (uzupełniającej do opinii z dnia [...].02.2016 r.), jednak bez uwzględnienia zastosowanej korekty z tytułu indywidualnego zakupu za granicą w kwocie 6.683 zł, gdyż w świetle ustawy o podatku akcyzowym nie wypełnia ona norm art. 104 ust. 11, tzn. nie ma wpływu ani na wyposażenie samochodu, ani na jego stan techniczny.
Organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił również przyczyny, które legły u podstawa zakwestionowania opinii przedłożonych przez skarżącego.
Decyzja organu odwoławczego zaskarżona została do Wojewódzkiego Sadu Administacyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy:
- obrazę art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U.2014.752 j.t. z dnia 2014.06.05) poprzez błędne przyjęcie za podstawę opodatkowania średniej wartości rynkowej samochodu osobowego ustalonej w prowadzonym postępowaniu zamiast wartości podanej przez stronę na skutek wstępnej weryfikacji przedłożonej deklaracji;
- naruszenie przepisu art. 104 ust. 9 u.p.a. poprzez niesłuszne przyjęcie, że podatnik nie wskazał potwierdzonych dowodami przyczyn, dla których wysokość podstawy opodatkowania odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej samochodu, a w szczególności pominięcie specyfiki rynku na którym został nabyty sporny pojazd;
- błędną interpretację przepisu art. 104 § 9 w związku z art. 104 § 11 u.p.a. poprzez ustalenie, iż deklarowana przez podatnika wysokość podstawy opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, w oparciu o nieprawidłowo ustaloną cenę rynkową;
- nieuprawnione zastosowanie w stosunku do podatnika procedury o której mowa w art. 104 ust, 9 u.p.a. i określenie przez organ podatkowy wysokości podstawy opodatkowania w oparciu o opinię biegłego.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
- obrazę art. 121 § Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść strony;
- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- obrazę art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie, że skarżący nie wezwał w sposób nie budzący wątpliwości przyczyn uzasadniających podanie podstawy opodatkowania w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 P.p.s.a.).
Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy określony zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, że skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd za bezzasadne uznał wszystkie zarzuty skargi.
Podkreślić należy, że organy podatkowe przeprowadziły rzetelne i skrupulatne postepowanie dowodowe. W toku postepowania zgromadzony został obszerny materiał dowodowy, który poddany został wszechstronnej i wyczerpującej analizie. Wnioski wyprowadzone z tej analizy są logiczne i spójne. Tym samym stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe w zgodzie z zasadami ogólnymi wyrażonymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 120, 121, 122, 123, 180 i 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd nie znalazł w postępowaniu organów podatkowych uchybień, które winny zostać wzięte pod uwagę z urzędu.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe w prawidłowy sposób zastosowały art. 104 ust. 8, 9 i 11 ustawy o podatku akcyzowym i tym samym czy określiły w prawidłowej wysokości podstawę opodatkowania oraz wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu dokonanego przez skarżącego nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...].
Wskazać należy, że stosownie do art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W myśl natomiast art. 102 ust. 1 ustawy podatnikami akcyzy z tego tytułu są osoby dokonujące tego nabycia.
Z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium kraju, jeżeli nabycie prawa rozporządzania takim samochodem jak właściciel nastąpiło przed jego przemieszczeniem na terytorium kraju. Natomiast zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy.
Podkreślić również należy, że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych są obowiązane po przywozie pojazdu na terytorium kraju, bez wezwania organu podatkowego złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 14 dni, licząc od dnia I powstania obowiązku podatkowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż w terminie 30 dni od | dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji tego pojazdu w kraju - art. 106 ust. 2 i 3 ustawy.
Zasadnie wskazywały organy podatkowe obu instancji, że norma art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, iż w razie wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji organ podatkowy może wezwać do udzielenia w wyznaczonym terminie, niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wskazując przyczyny podania w wątpliwość rzetelności danych w niej zawartych. Natomiast zgodnie z art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym, w sytuacji, gdy wysokość podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na j terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym albo pierwszej sprzedaży na terytorium kraju niezarejestrowanego samochodu osobowego zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej lego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.
Przypomnieć również należy, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji po przyjęciu złożonej w dniu [...].10.2014 r. przez skarżącego deklaracji uproszczonej AKC-U przeprowadził czynności sprawdzające, poprzez m.in. sprawdzenie cen samochodów na rynku amerykańskim. Do akt załączono wydruki (k.56-87) potwierdzające, że [...].09.2015 r. uszkodzony w kolizji drogowej pojazd marki [...] z 2014 roku uzyskał cenę sprzedaży 11.000 USD, którego realna wartość wynosiła 42.325 USD, a koszt naprawy 29.541 USD. Wartości innych podobnych pojazdów tej marki i modelu z 2014 roku określone były na podobne kwoty od 45.774 USD do 35.539 USD, a koszt ich napraw z tytułu widocznych uszkodzeń powypadkowych kształtował się od 22.949 USD do 34.728 USD.
Z dokumentów dotyczących samochodu będącego przedmiotem postępowania wynikało, że pojazd został sprzedany w USA w środę [...] maja z uszkodzonym bokiem i możliwością uruchomienia silnika. Jego cena szacowana była na kwotę 48.365 USD, przy koszcie naprawy w wysokości 22.167 USD. Z fotografii przedstawiających wygląd pojazdu wynikało, że był on w pełni kompletny - posiadał maskę, reflektory, lampy, zderzaki, czyli elementy które w opinii z dnia [...].10.2014 r. sporządzonej na zlecenie skarżącego wskazano jako brakujące.
Podkreślić również należy, że organ I instancji porównał średnią wartość rynkową przedmiotowego pojazdu w systemie INFO-EKSPERT z podstawą opodatkowania wykazaną w deklaracji uproszczonej (karta 30-31) i stwierdził, że różnica wynosi 76,84 %.
Organ I instancji w pismach kierowanych do skarżącego zwracał się wielokrotnie o wyjaśnienie zastosowania w opinii z dnia [...].10.2014 r. wartości brutto pojazdu w kwocie znacznie niższej niż wartość notowana w systemie lnfo-Expert, a także o wyjaśnienie i udokumentowanie stosownymi dokumentami, faktu płatności za pojazd oraz za nabycie elementów nadwozia wykazanych przez rzeczoznawcę jako brakujące. Skarżący nie wyjaśnił tych okoliczności, nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów. Nie wskazał źródeł pochodzenia elementów nadwozia wykazanych w opinii jako brakujące. Wskazał jedynie, że pojazd został odebrany uszkodzony i niekompletny, na dowód czego przedstawiła zdjęcia oraz opinię rzeczoznawcy z dnia [...].10.2014 r.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że wartość pojazdu wykazana w dokumencie zakupu (5.150 USD) jest znacznie niższa niż cena podobnego pojazdu ze znacznymi uszkodzeniami powypadkowymi oferowanego do sprzedaży na aukcji w USA (11.000 USD), co istotne o blisko rok dłuższej eksploatacji. Tym samym istniały podstawy do porównania podstawy opodatkowania zadeklarowanej w deklaracji akcyzowej ze średnią wartością rynkową pojazdu i w konsekwencji wszczęcie postępowania w celu ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania.
Mając na względzie zasadę wynikającą z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą za dowód w sprawie należy przyjąć wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, organ podatkowy prawidłowo przyjął za dowód w sprawie prywatne opinie sporządzone na zlecenie skarżącego tj. opinię rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...].10.2014 r., zawierającą dokumentację fotograficzną sporządzoną przez Rzeczoznawcę M.Z. z Biura Rzeczoznawczego Techniki Motoryzacyjnej oraz opinię techniczną sporządzoną przez mgr inż. R.O. z Biura Usług Rzeczoznawczych P..
Przypomnieć również należy, że ustalenia podstawy opodatkowania organ dokonał na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, tj. średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W tym celu posiłkował się opinią sporządzoną przez powołanego przez siebie rzeczoznawcę. W skarżonej decyzji, zarówno organ podatkowy I jak i II instancji, w przejrzysty sposób wskazał na dowody, na których oparł swoje rozstrzygnięcia. Wskazał również przyczyny dla, których odmówił wiarygodności innym dowodom. Oceny tej dokonał na podstawi art. 191 Ordynacji podatkowej, nie przekraczając granicy swobodnej oceny dowodów.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nie mającą uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło