I SA/Go 423/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2008 r. wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 500 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że nie stać go na pokrycie wpisu od skargi, gdyż posiada liczne zobowiązania finansowe, a prowadzona przezeń działalność gospodarcza w ubiegłym roku przyniosła stratę. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wraz z nimi mieszka piętnastoletni syn żony skarżącego. Domownicy utrzymują się z dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego określonych przez niego na 619 zł miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę jego żony wynoszącego 1126 zł. Wydatki stałe rodziny określił na 860 zł. Podał jednocześnie, że "posiada zajęcia komornicze na kwotę ok. 200 tys. zł". Z dodatkowych dokumentów złożonych na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a.") wynika, iż narastająco za okres stycznia do maja bieżącego roku działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego przyniosła stratę. Miesięczne stałe koszty prowadzenia działalności gospodarczej podane przez skarżącego składają się na kwotę 17.092 zł. Skarżący zaliczył do nich wydatki na czynsze za najem lokali, opłaty na ubezpieczenie społeczne, wydatki na paliwo, wodę, prąd oraz ogłoszenia w prasie jak również opłatę leasingową za samochód służący "do rozwozu towarów w firmie". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - cyt. jako "p.p.s.a.") stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie nie jest zasadny, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Wniosek skarżącego dyskredytują sprzeczności wynikające ze złożonych przez niego twierdzeń i dokumentów. Skarżący twierdząc bowiem, iż prowadzona przezeń działalność gospodarcza przynosi dochód, na potwierdzenie takiego stanowiska przedstawia zbiorcze rozliczenie przychodów z działalności gospodarczej, z którego wynika, że do dnia złożenia wniosku działalność gospodarcza skarżącego przynosiła stratę (narastająco 848,49 zł). Z zestawienia kosztów nie wynika przy tym, by przychód umniejszano o odpisy amortyzacyjne, czy też inne wartości nie związane z poniesieniem wydatków. Zatem uprawnione jest przyjęcie, że za koszty działalności gospodarczej skarżący uznaje jedynie koszty faktycznie poniesione, gdyż taka przesłanka wprost wynika z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2000 roku Nr 14 poz. 350). Zauważyć przy tym należy, że za ubiegły rok skarżący również wykazał stratę w wysokości 23.364,62 zł oraz że rachunki bankowe skarżącego wykazują saldo w wysokości 1 zł. Powyższe sprzeczności uzasadniają z kolei sformułowanie wniosku, iż skarżący bądź to nie wykazuje w przedstawionych zestawieniach danych odzwierciedlających rzeczywistą wartość przychodów z działalności gospodarczej, bądź alternatywnie, w razie uznania tej wartości za prawdziwą, iż posiada przemilczane w złożonym oświadczeniu źródła finansowania swych wydatków. Wątpliwość co do twierdzonej trudnej sytuacji majątkowej skarżącego pogłębia dodatkowo fakt, iż skarżący korzysta na podstawie umowy leasingu z luksusowego samochodu osobowego (co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu umowy leasingu), co wiąże się z opłatą miesięczną w wysokości 2.800 zł. Reasumując, należy uznać, że przedstawione przez skarżącego dokumenty i złożone oświadczenia nie pozwalają na poczynienie niewątpliwych ustaleń dotyczących jego sytuacji majątkowej, co w konsekwencji nakazuje uznać, iż skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tej sytuacji na podstawie przywołanego przepisu należało odmówić przyznania prawa pomocy. Zbigniew Kruszewski