I SA/Go 429/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2017 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia czerwca 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim V spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (zwana skarżąca lub Spółka) wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2016 r. Spółka wskazała, że wykonanie decyzji naraziłoby ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przystąpienie do egzekucji kwoty w wysokości 3.099.571 zł, albo nawet dobrowolna wpłata byłoby wysoce dotkliwe i narażało na konieczność skorzystania z zewnętrznych źródeł finansowania, co przy uzyskaniu pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia stanowiłoby wymierną szkodę majątkową w postaci konieczności zapłaty odsetek od zaciągniętego kredytu, czy pożyczki. Twierdziła również, że zapłata całości zobowiązania podatkowego pozbawiłaby ją środków niezbędnych do funkcjonowania w obrocie, czego konsekwencją mogłaby być upadłość. Skarżąca podniosła, że w celu zabezpieczenia należności wynikających z decyzji wymiarowych, organ dokonał na majątku spółki zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości. Tym samym istnieje prawdopodobieństwo zaspokojenia Skarbu Państwa z majątku spółki w razie wszczęcia egzekucji z nieruchomości; tym bardziej, że suma hipotek wpisanych na rzecz T S.A. oraz hipoteki przymusowej wpisanej na rzecz organu, nie przekracza wartości nieruchomości wycenionej na 6.000.000 zł. W piśmie z dnia [...] listopada 2017r. zatytułowanym "Prośba o natychmiastową interwencję" Spółka podała, że w dniu [...] października 2017 r. Urząd Skarbowy wystawił tytuły wykonawcze, a [...] listopada 2017r. dokonał blokady jej rachunków bankowych. Zwróciła uwagę, że poinformowała urzędników o braku możliwości przedstawienia dodatkowego zabezpieczenia z art. 33 Ordynacji podatkowej, ze względu na już istniejące zabezpieczenie. Hipoteka przymusowa na stacji paliw w [...] uniemożliwia Spółce od kilku lat uruchomienie kredytu inwestycyjnego na budowę parkingu. Z kolei skorzystanie z jakichkolwiek środków z obrotu bieżącego będzie oznaczać zachwianie płynności finansowej i problemy z płatnościami dla dostawców takich jak T i B. Spowoduje to nieuchronnie rozpoczęcie procedur windykacyjnych ze strony tych podmiotów. Dalej Spółka wskazała, że korzysta z uregulowanej w kodeksie cywilnym instytucji przekazu oraz kompensaty i radzi sobie w ten sposób z zablokowaniem rachunku, tzn. należności za zakupione przez V w B paliwo nie są wysyłane do B z konta V, tylko z konta klienta V - spółki P. Istnieje jednak prawdopodobieństwo dokonania zajęć również w spółce P, co spowoduje paraliż działalności obu spółek, a dostawcy (T i B) będą musieli rozpocząć dochodzenie swoich należności z nieruchomości – dwóch stacji paliw, na których są ustanowione zabezpieczenia pod kredyty kupieckie udzielone przez koncerny. Spowoduje to nieodwracalne szkody dla obu ww. spółek, zdaniem skarżącej w konsekwencji również i dla Skarbu Państwa ze względu na późniejsze roszczenia odszkodowawcze. Ponadto przedstawiła zestawienie należności dochodzonych przez Skarb Państwa z wartością jej majątku oraz będącymi w obrocie środkami bieżącymi. Końcowo skarżąca podniosła, że w razie niemożności rozliczania się dostawcami, straci dwie nieruchomości o łącznej minimalnej wartości 7.300.000 zł; majątek ruchomy, który jest w leasingu (3 autocysterny o łącznej wartości ok. 1.500.000 zł). Kwota ewentualnych roszczeń odszkodowawczych według wstępnych tylko wyliczeń wyniesie zatem kilkanaście milionów złotych; trzeba będzie uwzględnić również straty wynikające z utraty możliwości zarobkowych, pozycji na rynku, 19 miejsc pracy. W załączeniu do pisma zostały przedłożone: 4 zestawienia "Stan płatności z podziałem na dostawców", postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2017r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, tytuły wykonawcze oraz 2 opinie o wartości nieruchomości zabudowanej obiektami stacji paliw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (np. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 652/08, LEX nr 477258). Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W szczególności nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy do sądu; z tym, że w znacznym stopniu zależy ona od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w skardze, a następnie uzupełniła go pismem z [...] listopada 2017 r. zatytułowanym "Prośba o natychmiastową interwencję". Uzasadniając swój wniosek wskazała, że w jej przypadku przystąpienie do egzekucji kwoty w wysokości 3.099.571 zł, albo nawet dobrowolna wpłata, byłyby wysoce dotkliwe i narażały Spółkę na konieczność skorzystania z zewnętrznych źródeł finansowania, co przy uzyskaniu pozytywnego rozstrzygnięcia stanowiłoby wymierną szkodę majątkową w postaci konieczności zapłaty odsetek od zaciągniętego kredytu, czy pożyczki. Spółka nadmieniła, że wobec licznych problemów w zakresie płynności finansowej wątpliwym jest w ogóle uzyskanie przez nią takich środków. Skarżąca twierdziła, że zapłata całości zobowiązania podatkowego pozbawiłaby ją środków niezbędnych do funkcjonowania w obrocie, czego konsekwencją mogłaby być jej upadłość. Zdaniem Spółki istnieje prawdopodobieństwo zaspokojenia Skarbu Państwa z jej majątku w razie wszczęcia egzekucji, gdyż w celu zabezpieczenia należności wynikających z decyzji wymiarowych dokonano zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości Spółki, a suma hipotek wpisanych na rzecz T S.A. oraz hipoteki przymusowej wpisanej na rzecz organu, nie przekracza wartości nieruchomości wycenionych na 6.000.000 zł. W piśmie z [...] listopada 2017 r. skarżąca poinformowała o wystawieniu tytułów wykonawczych przez organ podatkowy, w następstwie czego dokonano blokady jej rachunków bankowych. W tej sytuacji Spółka, by kontynuować działalność i regulować płatności korzysta z kont bankowych spółki P, stosując instytucje przekazu i kompensaty. W ocenie skarżącej ewentualne zablokowanie kont bankowych także spółki P spowoduje niemożność regulowania płatności na rzecz T i B, co może w konsekwencji spowodować dochodzenie przez tych kontrahentów należności z nieruchomości – dwóch stacji paliw. Odnosząc powołaną przez skarżącą argumentację do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. należy podnieść, że skarżąca nie wykazała, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wprawdzie Spółka wyraziła obawę, że egzekucja należności podatkowych spowoduje niemożność kontynuowania działalności gospodarczej, jednakże samo wskazanie hipotetycznych skutków nie spełnia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zauważyć można, że argumentację mającą uzasadniać wniosek skarżąca oparła na wybiórczo przytoczonych faktach, takich jak: wysokość zobowiązań podatkowych, ustanowienie zabezpieczenia tych zobowiązań przez wpis hipoteczny na nieruchomości Spółki, czy konieczność regulowania należności na rzecz swoich kontrahentów. W ocenie Sądu powyższe okoliczności, wbrew stanowisku skarżącej, nie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż sama skarżąca w piśmie z [...] listopada 2017 r. wskazała, że kontynuuje działalność korzystając z instytucji przekazu i kompensaty poprzez konta bankowe spółki P, a tytuły wykonawcze zostały wystawione przez organ skarbowy, gdyż zabezpieczenie hipoteczne należności podatkowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia. Zdaniem Sądu na tym etapie sprawy i w świetle przedstawionych przez Spółkę okolicznościach, nie zachodzi ryzyko zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków czy wyrządzenia znacznej szkody. Dodać należy, że za takowe nie można uznać samej konieczności zapłaty zobowiązań podatkowych, gdyż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11 - opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe koresponduje ze stanowiskiem Spółki, która sama wskazała, że pomimo zabezpieczenia zobowiązań podatkowych hipoteką oraz zajęcia kont bankowych, kontynuuje działalność. Jednocześnie wyraziła li tylko ogólne przypuszczenie o mogących wystąpić skutkach, np. utrata możliwości zarobkowych, pozycji na rynku, miejsc pracy. Nie przedłożyła żadnych dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie realnego niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.