I SA/Go 435/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-02-19
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spółka spełniła warunki materialnoprawne i formalnoprawne do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych, w szczególności czy przedłożyła dokumenty potwierdzające dokonanie tej dostawy przez nią lub w jej imieniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia warunków do zwrotu podatku akcyzowego. Kluczowe było niespełnienie wymogu przedłożenia dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej przez skarżącą lub w jej imieniu, co stanowiło podstawę do odmowy zwrotu przez organy obu instancji. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a przedłożone dokumenty nie były wystarczające do wykazania tej okoliczności.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając, że spółka nie przedłożyła wystarczających dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej przez nią lub w jej imieniu. Organy wskazały na wątpliwości co do rzeczywistego podmiotu dokonującego dostawy oraz na niewiarygodność przedłożonych dokumentów, w tym oświadczeń przewoźników. Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz zasady proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi C na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2025 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: organ I instancji) z [...] kwietnia 2025 r. w sprawie odmowy C. z siedzibą we [...] (dalej: skarżąca, strona, spółka) zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych.
Z akt sprawy wynika, że:
Pismem z [...] grudnia 2024 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o zwrot podatku akcyzowego w kwocie 82.515 zł z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych o wskazanych we wniosku numerach VIN. Do wniosku załączono:
• pełnomocnictwo szczególne PPS-1 dla doradcy podatkowego;
• wydruk z francuskiego rejestru handlowego;
• dokumenty "Potwierdzenie wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE";
• faktury dokumentujące sprzedaż samochodów wystawione przez E. Sp. z o.o. dla C. GmbH z wykazaną kwotą akcyzy.
Pismem z [...] wezwał Skarżącą do złożenia: • dokumentów potwierdzających nabycie prawa rozporządzania powyższymi pojazdami jak właściciel, • dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej tych pojazdów,
• pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodów osobowych poza terytorium kraju w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej realizowanej bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu • dokumentów przewozowych, faktur i specyfikacji dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz innych dokumentów związanych z dostawą wewnątrzwspólnotową jak ubezpieczenie, dokumenty potwierdzające zapłatę
za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową - w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej realizowanej przy udziale przewoźnika.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła pismo z [...] lutego 2025 r. oraz załączyła do niego dokumenty: • faktury wystawione przez C. GmbH dokumentujące sprzedaż samochodów dla C.: 1. nr[...] z [...] listopada 2023 r., 2. nr [...] z[...]listopada 2023 r., 3. nr [...] z [...] marca 2024 r. • zbiorczy dokument "Potwierdzenie wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE", oraz ponownie kserokopie dokumentów "Potwierdzenie wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE", podpisane przez przedstawicieli Spółki.
Zawiadomieniem z [...] marca 2025 r. doręczonym pełnomocnikowi Skarżącej
18 marca 2025 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu.
Pismem z [...] marca 2025 r. pełnomocnik Skarżącej poinformował, że Spółka pozyskała oświadczenie firmy przewozowej potwierdzające dostawę wewnątrzwspólnotową samochodów osobowych objętych wnioskiem o zwrot akcyzy. Oświadczenia firmy T. z [...] oraz F. Sp. z o.o. z Polski wpłynęły do organu podatkowego I instancji, 1 kwietnia 2025 r. za pismem z [...] marca 2025 r.
Decyzją z [...] kwietnia 2025 r., organ I instancji odmówił spółce zwrotu podatku akcyzowego z tytułu deklarowanej przez spółkę dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych. Organ stwierdził, że wniosek o zwrot akcyzy jest niezasadny, albowiem nie spełniono warunków określonych w art. 107 ust. 1 i ust. 3-5 ustawy z dnia [...] grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 126) – dalej: u.p.a.
W uzasadnieniu decyzji między innymi stwierdzając, że przedłożone do pisma procesowego z dnia [...] marca 2025 oświadczenia nie zawierają dat ich sporządzenia
i potwierdzenia odbioru. Ponadto nie załączono do nich żadnych dokumentów przewozowych wskazanych w art.107 ust. 3 takich jak faktury, listy przewozowe CMR potwierdzające wykonanie przez składających oświadczenie wykonanie usługi transportu samochodów na zlecenie i koszt skarżącej.
Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając w nim naruszenie: a) art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (dalej; " ustawa
o podatku akcyzowym") poprzez brak zastosowania skutkujący odmową zwrotu akcyzy Spółce, która nabyła prawo rozporządzania jak właściciel samochodami osobowymi niezarejestrowanymi wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, w sytuacji gdy samochody te zostały wywiezione na terytorium innego kraju członkowskiego UE, tj. do Francji; b) art. 107 ust. 3 o podatku akcyzowym w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uznania oświadczenie przewoźnika potwierdzającego transport z Polski do Francji samochodów objętych wnioskiem o zwrot akcyzy za dowód potwierdzający dokonanie wewnątrzwspólnotowej tych pojazdów, c) zasady proporcjonalności, wynikającej z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej {dalej: "TSUE") art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TSUE"), poprzez zastosowanie nadmiernie rygorystycznej wykładni art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, skutkującej odmową zwrotu akcyzy Spółce, mimo że zostały spełnione wszystkie materialne przesłanki określone w tym przepisie, w szczególności (I) samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium Polski, zostały wywiezione na terytorium innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej (tj. do Francji), co potwierdza sam Organ podatkowy, (II) akcyza od tych samochodów została uprzednio zapłacona na terytorium Polski, (III) brak jest dowodów wskazujących, że Spółka działała w sposób zmierzający do obejścia prawa lub naruszenia przepisów podatkowych.
Decyzją z dnia [...] października 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytaczając regulację art. 107 ust. 1, 3 i 4 u.p.a. oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2019 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1891) wskazał, że przesłankami zwrotu podatku akcyzowego, zgodnie z treścią powołanych przepisów, które muszą zostać łącznie spełnione, są:
1) nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel,
2) dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu we własnym imieniu lub zlecenie we własnym imieniu realizacji tych czynności,
3) brak zarejestrowania samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym,
4) zapłata akcyzy od samochodu osobowego na terytorium kraju,
5) złożenie wniosku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego,
6) zachowanie terminu jednego roku do złożenia wniosku, liczonego od dnia dokonania dostawy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że spółka nie spełniła warunku określonego w pkt 2. Zauważył, że ustawodawca w ustawie i rozporządzeniu wskazał, jakie dokumenty na potwierdzenie wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej należy przedłożyć. W przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego realizowanej z udziałem przewoźnika lub spedytora są nimi dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową. Natomiast, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego realizowanej bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu, za taki dokument uznaje się pisemne oświadczenie złożone przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej eksportu samochodu osobowego, o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju. Dopiero
w przypadku, jeśli oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 u.p.a., nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, podmiot może przedłożyć inne dokumenty potwierdzające jej wykonanie, np. korespondencję handlową, dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub frachtu, potwierdzenie zapłaty za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową.
Istotne jest to, że to organ podatkowy ocenia, czy przedłożone dokumenty potwierdzają wykonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej przez lub na rzecz podmiotu, który ubiega się o zwrot podatku akcyzowego. Podmiot wnioskujący o zwrot akcyzy
od samochodu osobowego zobowiązany jest do przedłożenia oryginałów dokumentów, ponieważ organ podatkowy, jeśli uwzględni wniosek o zwrot akcyzy, ma obowiązek ostemplować pieczęcią urzędu skarbowego oraz przedziurkować każdy dokument dołączony do wniosku o zwrot akcyzy. Ma to zapobiec ponownemu ich wykorzystaniu.
W tej sprawie, na potwierdzenie dostawy wewnątrzwspólnotowej pojazdów, Skarżąca przedłożyła dokumenty, z których wynika, że:
• samochód osobowy o nr VIN [...] transportowany
był środkiem transportu o nr rejestracyjnym [...],
• samochód osobowy o nr VIN [...] transportowany
był środkiem transportu o nr rejestracyjnym [...],
• samochód osobowy o nr VIN [...] transportowany
był środkiem transportu o nr rejestracyjnym [...].
Organ podatkowy pierwszej instancji, przy pomocy bazy CEPiK ustalił, że ww. środki transportu są zrejestrowane w Polsce i nie należą do Skarżącej. Pojazd
o numerze rejestracyjnym [...] jest zarejestrowany w Urzędzie Miasta i należy do [...] W przypadku pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] jest on zarejestrowany w Starostwie Powiatowym i należy do firmy transportowej p. L. [...]), zaś pojazd o numerze rejestracyjnym [...] jest zarejestrowany Starostwie Powiatowym i należy do firmy transportowej PHU [...] A. P.. Tym samym oczywistym jest, że opisane środki transportu nie są własnością Skarżącej - firmy C..
Na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie przedłożyła dokumentów wskazanych w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, potwierdzających, że ww. firmy wykonały usługę transportu ww. pojazdów na zlecenie i koszt Skarżącej. Skarżąca nie wskazała także, że jest użytkownikiem pojazdów stanowiących własność firmy transportowej. Czynność organizowania transportu na zlecenie Skarżącej potwierdzałaby wystawiona przez przewoźnika faktura za wykonaną dla Niej usługę przewozu pojazdów, zawierająca określony przez przewoźnika koszt transportu.
Jak słusznie zauważył organ podatkowy I instancji, przedstawiony przez pełnomocnika Skarżącej stan faktyczny budzi wątpliwości. W pierwszej kolejności wraz z wnioskiem
o zwrot akcyzy zostały przedłożone dokumenty (faktura) dotycząca transakcji wcześniejszych, których Skarżąca nie była stroną, tj. pomiędzy E. Sp. z o.o. a C. GmbH. Pełnomocnik Skarżącej nie przedłożył dokumentów potwierdzających nabycie przez Skarżącą prawa rozporządzania tym pojazdem jak właściciel. Przedstawił je dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego. Ponadto we wniosku o zwrot akcyzy jako sposób dokonania zwrotu doradca podatkowy wskazał numer rachunku bankowego, należący do E. Sp. z o.o., podmiot z którym Skarżąca nie dokonywała żadnej transakcji. Informacja o tym samym numerze konta zawarta jest w fakturach wystawionych przez ww. podmiot dla C. GmbH, od których Skarżąca nabyła pojazdy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że to Skarżąca dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów wymienionych we wniosku o zwrot podatku akcyzowego. Z przedłożonych przez Skarżąca dokumentów "Potwierdzenie wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE" wynika, że to firma C. GmbH dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów. Dokumenty te zostały wystawione przez te firmy. Skarżąca potwierdziła jedynie odbiór pojazdów pod wskazanym adresem, poprzez wpisanie daty ich odbioru i złożenie podpisu na dokumentach. W zbiorczym "Potwierdzeniu wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE" Skarżąca potwierdziła fakt dostarczenia samochodu przez C. GmbH do siedziby Skarżącej spółki.
Sam fakt udowodnienia, że wyprodukowane w Polsce i niezarejestrowane
na terytorium Polski sporne samochody zostały wywiezione na terytorium innego kraju członkowskiego UE, tj. do Francji (dostawa wewnątrzwspólnotową) nie oznacza,
że to stronie należy się zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od tych samochodów
w Polsce.
Organ odwoławczy nie zgodził się stanowiskiem, że warunkiem wystarczającym do uzyskania zwrotu akcyzy jest udowodnienie, że do dostawy wewnątrzwspólnotowej doszło, zaś bez znaczenia jest kto jej dokonał. Sam fakt uczestniczenia w łańcuchu obrotu danym pojazdem nie uprawnia do ubiegania się o zwrot akcyzy. Gdyby tak było, to wszystkie podmioty biorące udział w obrocie danym pojazdem, byłyby uprawnione do zwrotu akcyzy.
Wskazywane przez spółkę okoliczności w postaci zaksięgowania płatności
za wystawioną fakturę sprzedaży samochodu, czy też nabycie aut na warunkach
ex works (odbiór w magazynie w Polsce) w ocenie organu nie stanowią potwierdzenia,
że strona dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej lub że dokonał jej inny podmiot
w jej imieniu.
Tymczasem stosownie do art. 107 ust. 3 u.p.a., podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej. Nie przedłożono wymaganych dokumentów. Przedłożone przez dokumenty alternatywne, tj. kserokopie dokumentów "Potwierdzenie wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE", zbiorczy dokument "Potwierdzenie wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT) za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE"
nie potwierdzają, że to spółka dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej lub,
że dokonał jej w jej imieniu inny podmiot. W dokumentach tych wskazano numery rejestracyjne środków transportu, którymi odbywał się przewóz zakupionych pojazdów
i były to środki transportu zrejestrowany w Polsce. Nie jest więc on własnością strony.
Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających, że właściciele tych pojazdów wykonali usługę transportu samochodów objętych postępowaniem
na zlecenie strony i jej koszt.
Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie skarżącej, zadaniem organu nie było ustalenie, który z podmiotów (E. sp. z o.o. czy C. GmbH) jest podmiotem, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej. Nawet jeśli na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ podatkowy doszedł do wniosku, że z dużym prawdopodobieństwem była to firma C. GmbH, to w ocenie nie skutkuje to wadliwością zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem organu było ustalenie, na podstawie przedłożonych przez skarżącą dowodów, czy to ona jest podmiotem, któremu należy się zwrot podatku akcyzowego. Kluczowym przy zwrocie akcyzy jest legitymowanie się dowodami, potwierdzającymi fakt realizacji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, wynikającymi z art. 107 ust. 3 i ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym. Skoro zatem skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, to powinna udowodnić realizację tej dostawy poprzez przedstawienie odpowiednich dokumentów, czego w sprawie zabrakło. To na skarżącej spoczywał ciężar udowodnienia, że to jej należy się zwrot podatku akcyzowego.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania przed organem
I instancji przy piśmie z dnia [...] marca 2025r., skarżąca przedłożyła dwa "Oświadczenia zbiorcze przewoźnika głównego" o wykonaniu usługi transportu pojazdu, tj.: firmy T. z [...] oraz F. Sp. z o.o. z [...], zgodnie z którymi samochody osobowe o ww. numerach VIN były transportowane z Polski do Francji i tam przekazane dealerowi – C. z/s we [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że pisemne oświadczenie o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2019 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1891), może złożyć podmiot, ubiegający się o zwrot podatku akcyzowego, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu. W sytuacji, gdy Skarżąca stwierdziła, że transport został jednak zrealizowany przez przewoźnika
to stosownie do art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, powinna przedstawić dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem. Dokumentem takim nie jest oświadczenie przewoźnika, a Skarżąca
nie przedstawiła żadnych innych dokumentów potwierdzających wykonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej przez przewoźnika na jej zlecenie i koszt. Ponadto organ wskazał, że oświadczenie zostało podpisane przez nieznaną osobę, gdyż podpis jest nieczytelny, a w samym oświadczeniu brak danych identyfikujących osobę, która dokument podpisała - firmowa pieczątka przewoźnika nie jest identyfikatorem osoby upoważnionej do podpisania dokumentu. Na dokumencie tym brak jest również daty jego sporządzenia. Nie ma również potwierdzenia odbiorcy.
Tym samym, spółka nie złożyła dokumentów określonych w u.p.a., potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej przez nią lub w jej imieniu. Jest to jeden z warunków, które powinna spełnić, aby ubiegać się o zwrot podatku akcyzowego, a nie jak twierdzi "przesłanka drugorzędna i marginalna".
W skardze do sądu spółka wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:
(i) art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez brak zastosowania skutkujący odmową zwrotu akcyzy spółce, która nabyła prawo rozporządzania jak właściciel samochodami osobowymi niezarejestrowanymi wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, w sytuacji gdy samochody te zostały wywiezione na terytorium innego kraju członkowskiego UE
tj. do Francji ; (ii) art. 2 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że to firma C. GmbH dokonywała dostawy wewnątrzwspólnotowej tych samochodów, a w konsekwencji odmową zwrotu akcyzy Spółce, która nabyła prawo rozporządzania jak właściciel samochodami osobowymi niezarejestrowanymi wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, w sytuacji gdy samochody te zostały wywiezione na terytorium innego kraju członkowskiego UE, tj. do Francji przez Spółkę lub w jej imieniu;
(iii) art. 107 ust. 3 i 4 u.p.a. poprzez błędną interpretację przepisów co do wymogu dotyczącego dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, polegającą na przyjęciu, że dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej może zostać udowodnione jedynie za pomocą oryginałów dokumentacji przewozowej, podczas gdy przepis ten zawiera otwarty katalog dowodów i dopuszczalne jest przedłożenie dokumentów w postaci uwierzytelnionych kopii lub ich formy elektronicznej;
(iv) art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uznania oświadczenie przewoźnika potwierdzającego transport z Polski do Francji samochodów objętych wnioskiem o zwrot akcyzy za dowód potwierdzający dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej tych pojazdów;
(v) zasady proporcjonalności, wynikającej z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE"), art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TSUE"), poprzez zastosowanie nadmiernie rygorystycznej wykładni art. 107 ust. 1 u.p.a., skutkującej odmową zwrotu akcyzy Spółce, mimo że zostały spełnione wszystkie materialne przesłanki określone w tym przepisie, w szczególności:
- samochody osobowe, niezarejestrowane wcześniej na terytorium Polski, zostały wywiezione na terytorium innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej (tj. do Francji), co potwierdza sam organ podatkowy,
- akcyza od tych samochodów została uprzednio zapłacona na terytorium Polski,
- brak jest dowodów wskazujących, że Spółka działała w sposób zmierzający
do obejścia prawa lub naruszenia przepisów podatkowych;
(vi) art. 210 § 1 pkt 6) oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak zastosowania w sprawie polegający na sporządzeniu uzasadnienia decyzji bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności;
(vii) art. 194a § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak zastosowania w sprawie wskutek pominięcia dowodu w postaci odpisów dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika Skarżącej będącego doradcą podatkowym, podczas gdy wskazany przepis wprost dopuszcza posłużenie się odpisem dokumentu poświadczonym przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., - dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło
do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy skargę uwzględnia (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Spór pomiędzy stronami dotyczy oceny postępowania dowodowego związanego z wnioskiem skarżącej o zwrot podatku akcyzowego, złożonego na podstawie art. 107 ust. 1 u.p.a.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.a. podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona
na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport
są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.
Dostawę wewnątrzwspólnotową definiuje art. 2 ust. 1 pkt 8 u.p.a. i jest nią przemieszczanie między innymi samochodów osobowych z terytorium kraju (tj. Polski) na terytorium państwa członkowskiego.
Podmiot, o którym mowa w ust.1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi
są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem (art. 107 ust. 3 ww. ustawy). Do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy
na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3 (art. 107 ust. 4 ww. ustawy).
Z kolei w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1891)
– zwanego dalej "rozporządzeniem", wydanego na podstawie art. 107 ust. 6 u.p.a. wskazano, że warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu, jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju (ust.1). W przypadku gdy oświadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, zwanej dalej "ustawą", nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności: 1) korespondencji handlowej 2) dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu; 3) dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport (ust. 2).
Powyższe przepisy wskazują, że pozytywne rozpoznanie wniosku o zwrot podatku akcyzowego zależy od łącznego spełnienia warunków dotyczących samochodu, podmiotu ubiegającego się o zwrot akcyzy i samego wniosku.
Zwrot jest możliwy w wypadku samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju. Zwrot przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania ww. pojazdem jak właściciel oraz dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego pojazdu, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane. W końcu, zwrot może nastąpić jeżeli do wniosku załączone zostaną dokumenty, o których mowa w art. 107 ust. 3 i 4 u.p.a., tj. dowód zapłaty akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu. Przy czym, nie ulega wątpliwości, że katalog tych dokumentów jest otwarty. Wskazuje na to jednoznacznie użycie w treści art. 107 ust. 3 u.p.a. słowa "w szczególności"
W sprawach prowadzonych na wniosek i jednocześnie z przypisanymi mu wymogami towarzyszącymi co do wykazania jego zasadności (okoliczności/warunków zwrotu), wszelkie powinności dokumentacyjne i dowodowe zasadniczo ciążą na podmiocie wnioskującym o zwrot akcyzy. Rola zaś organu podatkowego w aspekcie postępowania dowodowego sprowadza się głównie do sprawdzania, weryfikowania i formułowania oceny przedkładanych przez zainteresowany podmiot materiałów (dowodów, dokumentów, faktur itp.) z perspektywy ich użyteczności do wykazania przez ten podmiot w sposób niewątpliwy jego uprawnienia do domagania się zwrotu akcyzy. W ramach takich zaś aktywności, jeśli postępowanie dowodowe ujawni istotne wątpliwości, rozbieżności, czy dwuznaczności w obrębie okoliczności decydujących o zwrocie podatku akcyzowego w trybie wnioskowym, organ podatkowy winien o takim stanie rzeczy jedynie zakomunikować wnioskodawcy i oczekiwać jednoznacznego udowodnienia przez podmiot zainteresowany zwrotem, że ziściły się wszystkie przesłanki przewidziane jako warunki zwrotu. Natomiast brak usunięcia tychże wątpliwości/rozbieżności/dwuznaczności przez wnioskodawcę nie może być z założenia tłumaczony na jego korzyść, lecz oznacza, że w danym przypadku nie wykazał on spełnienia przesłanek statuujących zwrot akcyzy, a tym samym warunków koniecznych do uwzględnienia jego wniosku w tym przedmiocie (wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., I FSK 1753/23, wyrok ten jak i pozostałe orzeczenia wymienione w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Po przyłożeniu powyższego wzorca do działań stron w kontrolowanym postępowaniu stwierdzić należy, że skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej uprawnienie do zwrotu podatku akcyzowego.
Sąd podziela ocenę organów, że za dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej nie mogą zostać uznane "Potwierdzenia wywozu towarów z Polski w ramach Wewnątrzwspólnotowej Dostawy Towarów (WDT)
za pomocą własnego środka transportu, jak również odebrania towarów na terytorium innego państwa UE." (k. 53-57 akt podatkowych). Organ I instancji skutecznie podważył wiarygodność tych dokumentów za pomocą danych z bazy CEPiK. Ustalił bowiem,
że auta wskazane jako własny środek transportu skarżącej nie są jej własnością. Skoro zatem skarżącą nie wywiozła towarów "własnym środkiem transportu" to jej oświadczenie w tym zakresie nie ma żadnej mocy dowodowej.
Dokumentami potwierdzającymi dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej nie są również faktury wystawione przez C. GmbH na rzecz skarżącej (k. 37- 52 akt podatkowych). Oznaczenie w nich warunków dostawy jako ex works nie jest bowiem dowodem na wywóz towaru z Polski przez skarżącą lub w jej imieniu.
Zasada EXW - EX Works (z zakładu) jest jedną z reguł handlowych Incoterms (International Commercial Terms) opracowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową. Zasady te określają podział kosztów, ryzyka i odpowiedzialności między sprzedającym a kupującym w transakcjach handlowych. Reguła EXW oznacza, że sprzedający dostarcza towary do dyspozycji kupującego (na przykład w fabryce lub magazynie), przy czym miejsce dostarczenia nie musi być terenem sprzedającego. Zaleca się jednak, aby strony jak najdokładniej określiły konkretny punkt w obrębie wyznaczonego miejsca dostawy. Aby dostawa w tej regule miała miejsce, sprzedający nie musi załadowywać towarów na żaden odbierający pojazd ani nie musi odprawiać towarów w eksporcie, o ile taka odprawa ma zastosowanie (zob. biznes.gov.pl/pl/portal/00622).
Reguła ta nie wymaga zatem aby miejscem odbioru było miejsce wyprodukowania pojazdu. Może to być inne miejsce, niekoniecznie teren sprzedającego. Oznacza to, że zgodnie z tą regułą pojazdy nie musiały zostać udostępnione kupującemu w granicach kraju tym bardziej, że spółka C. GmbH ma siedzibę w [...]. Oddanie towaru do dyspozycji kupującego wg. zasady ex works, mogło nastąpić poza granicami Polski a zatem dostawa wewnątrzwspólnotowa mogła zostać zrealizowana na wcześniejszym etapie lub w imieniu C. GmbH. To, że pojazdy zostały odebrane z placu magazynowego E. sp. z o.o. wynika wyłącznie z treści pism skarżącej i nie ma potwierdzenia w dokumentach związanych z transakcją.
Nadmienić również należy, że zapis na fakturze sugerujący, że kupujący przejmuje całą odpowiedzialność i koszty związane z załadunkiem, transportem, ubezpieczeniem i formalnościami celnymi od momentu wydania towaru nie jest jednoznaczny z dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w imieniu kupującego. Zobowiązanie do stosowania wspomnianej reguły nie jest równoznaczne
z jej zastosowaniem. W okolicznościach niniejszej sprawy jest to tym bardziej istotne
z uwagi na okoliczność, że faktury wystawione przez E. sp. z o.o. dla C. GmbH (k.5,10,15, akt podatkowych) również zawierają warunek dostawy ex works.
Jak wyżej wspomniano przepis art. 107 ust. 1 u.p.a. uprawnia do zwrotu podatku, w szczególności jeżeli dostawa jest "realizowana" w imieniu dokonującego WDT. Przepis ten nie zawiera prawnej definicji "realizacji" dostawy, a zatem dla wyjaśnienia tego zwrotu sięgnąć należy do języka potocznego. Internetowy Słownik języka polskiego PWN "realizować" wyjaśnia jako "wprowadzenie czegoś w życie, zastosowanie w praktyce". Wedle internetowego zestawu synonimów Synonimy NET najbardziej znane synonimy dla "realizować" to: ukonkretniać, organizować, doprowadzać coś do czegoś, urzeczywistniać, wprowadzać w czyn, doprowadzać do celu, wdrażać, wypełniać, osiągać, materializować. "Realizacja" dostawy odwołuje się więc do przejawów aktywności i zespołu działań faktycznych i prawnych ukierunkowanych na to, aby dostawa została uskuteczniona. Dla skuteczności wniosku o zwrot podatku istotne jest więc wykazanie, że to dostawca był podmiotem aktywnym w uskutecznieniu dostawy, a przewoźnik działał w jego imieniu (wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt I FSK 1862/24).
Zatem dla udowodnienia, że dostawa towaru została zrealizowana w imieniu skarżącej niezbędne było przedstawienie dokumentów, które wskazywałyby na jej relację z przewoźnikiem a nie tylko ze sprzedającym.
Zasadnie organy stwierdziły również, że dokumentem tym nie może być dołączone do pisma z [...] marca 2025 r., "Oświadczenia zbiorcze przewoźnika głównego". Organ pierwszej instancji słusznie wskazał, że na przedłożonych dokumentach brak jest dat sporządzenia tych dokumentów. Wskazał również prawidłowo że dokumentami potwierdzającymi dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej są: dokumenty przewozowe, faktury i specyfikacje dostaw oraz inne dokumenty handlowe realizowane przy udziale przewoźnika, są one niezbędne do ustalenia, czy to skarżącej przysługuje prawo do zwrotu podatku akcyzowego. Słusznie wskazano, że z faktur wystawionych przez przewoźnika wynika, na czyje zlecenie był wykonywany przewóz. W rozpoznawanej sprawie jest to o tyle istotne, że w trakcie prowadzonego postepowania, skarżąca nie tylko składała, sprzeczne oświadczenia ale również przedkładane przez nią dokumenty nie potwierdzają prawdziwości złożonych do pisma z dnia [...] marca 2025 oświadczeń.
Przypomnieć należy, że w piśmie z [...] grudnia 2024 r. załączonym do wniosku
o zwrot akcyzy skarżącą sama stwierdziła, że to firma C. na jej rzecz dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy pojazdów. Dalej oświadczając, że samochody zostały przez spółkę " wywiezione transportem własnym do Francji" ( k. 32 tom I akt adm.).
To oświadczenie skarżącej stoi w sprzeczności z załączonymi do pisma z [...] marca 2025 r. oświadczenia przewoźników, że" transport odbył się na zlecenie dealera". Ponadto w fakturach wystawionych na rzecz skarżącej przez C. w pozycji
25 (k. 47,49,51 tom I akt adm.), sprzedawca obciążył skarżącą kosztami transportu.
Nie zrozumiałe zatem byłoby zlecenie przez skarżącą transportu, skoro już w fakturze sprzedaży pojazdów obciążono ją kosztami za ich transport.
Skarżąca już w dacie doręczenia decyzji organu pierwszej instancji uzyskała wiedzę, o istnieniu przez organ uzasadnionych w tym zakresie wątpliwości. Powinna zatem przedłożyć dokumenty wskazane przez organ I instancji w wydanej przez niego decyzji. Organ ma prawo do weryfikacji złożonych przez skarżącą oświadczeń,
a w rozpoznawanej sprawie jej pierwotne oświadczenia w zakresie przewozu, okazały się całkowicie niewiarygodne.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza art. 210 § 4 O.p. Zawiera ona uzasadnienie faktyczne obejmujące wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Jej uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie dostrzega sprzeczności w stanowisku organu odwoławczego, który stwierdza, że samochody zostały wywieziony z kraju i odmawia skarżącej zwrotu podatku akcyzowego. Jak już wspomniano z żadnego wiarygodnego dokumentu przedstawionego przez skarżącą nie wynika kiedy, w jaki sposób, przez kogo lub w czyim imieniu, samochody przekroczyły granicę kraju. Nie sposób zatem uznać, że skarżąca spełniła warunki zwrotu akcyzy.
Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika również, że zdaniem organu odwoławczego wywozu towaru z Polski dokonała spółka C.. W treści zaskarżonej decyzji wyjaśniono jedynie lakonicznie, że zgromadzone dokumenty "wskazują
na dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej" przez tę spółkę. W ocenie Sądu organ nie uznał tej okoliczności za udowodnioną. Skoncentrował się natomiast na wyjaśnieniu dlaczego w jego ocenie skarżąca nie spełniła warunku w postaci złożenia dokumentów potwierdzających dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej osobiście lub w jej imieniu.
Z wszystkich wyżej opisanych powodów zaskarżona decyzja nie narusza również art. 2 ust. 1 pkt 8 oraz art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżąca bowiem nie spełniła omawianego wyżej warunku zwrotu akcyzy.
Wbrew zarzutom skargi stanowisko organu nie stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności. Elementem tej zasady jest stosowanie tylko takich środków prawnych, za pomocą których można zrealizować zakładany przez prawo cel. Wbrew zarzutom skargi stanowisko organu nie stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności. Zasada ta, wynikająca z prawa UE oraz Konstytucji RP, nakazuje, by środki prawa krajowego były adekwatne do zamierzonego celu, nie wykraczały poza to, co konieczne, i nie nakładały na zobowiązanych nadmiernych obciążeń. W prawie podatkowym może to oznaczać zakaz nadmiernego formalizmu przy ustalaniu obowiązków podatników oraz wymierzaniu sankcji za drobne uchybienia. O naruszeniu tej zasady można mówić np. w sytuacji gdy strona utraciłaby uprawnienia podatkowe (np. zwrotu podatku akcyzowego) wyłącznie z powodu uchybień formalnych, jeżeli podatnik spełnił materialne przesłanki opodatkowania. Dopiero rażące naruszenie porządku formalnego, które uniemożliwia fiskusowi kontrolę, może uzasadniać tak daleko idące konsekwencje. Kluczowe jest, aby wymogi formalne były uzasadnione rzeczywistą potrzebą kontroli fiskalnej i nie prowadziły do utraty uprawnienia wyłącznie za uchybienia niemające wpływu na prawidłowość rozliczenia podatku akcyzowego.
Określone w art. 107 ust. 1, 3 i 4 u.p.a. wymogi formalne, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania zwroty podatku akcyzowego, mają m.in. na celu precyzyjne ustalenie podmiotu, któremu przysługiwać będzie zwrot podatku w sytuacji braku konsumpcji towaru w kraju. Równocześnie zapobiegają uzyskaniu zwrotu przez kilka podmiotów oraz nadużyciom polegającym na uzyskaniu zwrotu podatku przez podmioty nieuprawnione. Trafnie organ wskazuje, że sam fakt uczestniczenia w łańcuchu obrotu danym pojazdem, który finalnie trafia poza granice kraju, nie uprawnia do ubiegania się o zwrot akcyzy. Zwrot podatku akcyzowego nie przysługuje bowiem każdemu
z podmiotów w łańcuchu ale wyłącznie jednemu z tych podmiotów, tj. temu który spełnił warunki wskazane w art. 107 ust. 1 u.p.e.a. Nie można zatem uznać, że żądanie dokumentów potwierdzających spełnienie tych warunków narusza zasadę proporcjonalności. Podkreślić należy, że zwrot podatku akcyzowego nie jest możliwy
do czasu jednoznacznego ustalenia kto dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej, lub
w czyim imieniu ta dostawa została zrealizowana. Ustalenie tej okoliczności ma na celu zapobieganie wspomnianym nadużyciom.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło