I SA/Go 436/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-02-21
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy, gdy skarżący powołuje się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja skarżącego opierała się na hipotetycznych przypuszczeniach, a nie na konkretnych faktach wskazujących na podjęcie działań egzekucyjnych lub niemożność zaspokojenia zobowiązań w inny sposób niż poprzez sprzedaż nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący D.A.J. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku VAT. Wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej egzekucja doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci utraty jedynego źródła utrzymania (nieruchomości) i bezrobocia. Skarżący powołał się na swój wiek, brak innych źródeł zarobkowania oraz konieczność wyegzekwowania należności z majątku, na którym widnieją hipoteki zabezpieczające zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.A.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2003 roku, grudzień 2004 roku oraz od stycznia do grudnia 2005 roku wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skargą z dnia [...] listopada 2016 r. D.A.J., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] października 2016 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2003 roku, grudzień 2004 roku oraz od stycznia do grudnia 2005 roku wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
We wniesionej skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja stworzyła po jego stronie odpowiedzialność spadkobiercy w kwocie 648.177,00 złotych. Powyższa decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu. Zdaniem skarżącego przy ocenie zasadności złożonego wniosku Sąd powinien wziąć również pod uwagę fakt wydania dwóch innych decyzji opartych na tych samych przesłankach odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy. Nadto skarżący wskazał, że jego wiek, brak źródeł zarobkowania umożliwiających spłatę tak dużej kwoty oraz konieczność wyegzekwowania należności z majątku nieruchomego, na którym wpisane zostały hipoteki na rzecz Skarbu Państwa (organów podatkowych), dotyczące konkretnie zobowiązań podatkowych będących między innymi przedmiotem niniejszego postępowania, dodatkowo uzasadnia wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził, że pomimo podjętych prób sprzedaży nieruchomości, barierą nie do przejścia pozostają wpisane na rzecz Skarbu Państwa hipoteki zabezpieczające zobowiązania podatkowe spadkodawcy, gdyż każdy potencjalny kupiec warunkuje zakup nieruchomości uprzednim wykreśleniem hipotek.
Opisując swoją sytuację osobistą skarżący wskazał, że ma 21 lat, utrzymuje się jako opiekun nieruchomości odziedziczonej po ojcu i z tego tytułu uzyskuje przychód
w wysokości 56.400,00 złotych rocznie (miesięcznie w wysokości 4.700,00 złotych). Po odjęciu podatku od nieruchomości (29.477 zł rocznie i 2.456,42 zł miesięcznie), opłat za energię elektryczną (300 zł miesięcznie), opłat za gospodarowanie odpadami (30 zł miesięcznie), opłat za wodę (kwartalnie 550 zł) oraz kosztów ogrzewania (zakup węgla) i niezbędnych nakładów inwestycyjnych w tym przeglądów kominiarskich i in., skarżącemu pozostaje do dyspozycji 1350 zł. Dodatkowo skarżący ze względów bezpieczeństwa musi w najbliższym czasie dokonać remontu komina, którego szacowany koszt wynosi 12 tyś. zł.
Zdaniem skarżącego w sytuacji wyegzekwowania należności z nieruchomości powstanie nieodwracalny skutek prawny w postaci przejścia własności nieruchomości na osobę trzecią, a egzekucja z nieruchomości zaskutkuje koniecznością zarejestrowania się skarżącego w urzędzie pracy jako osoby bezrobotnej, ponieważ utraci jedyne źródło utrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – zw. dalej P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może
na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania
w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.).
Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a.
sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych.
Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków,
i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia.
Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę,
która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne
lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić
tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek
o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami
i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. I to strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (por. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 września 2008r. sygn. akt II SA/Gd 652/08, LEX nr 477258). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym,
że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu
lub czynności jest uzasadnione. W szczególności nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków
czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone
w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy
od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie decyzji w drodze egzekucji
wszystkich decyzji orzekających o jego odpowiedzialności jako spadkobiercy doprowadzi do nieodwracalnego skutku w postaci przejścia własności nieruchomości na osobę trzecią, a skarżący stanie się osobą bezrobotną, gdyż utraci jedyne źródło utrzymania, którym jest najem lokali przedmiotowej nieruchomości.
Odnosząc powyższe do regulacji art. 61 § 3 P.p.s.a. podnieść należy,
że skarżący nie wskazał, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych
do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
W uzasadnieniu złożonego wniosku wysnuł jedynie hipotetyczne przypuszczenie
o wystąpieniu dla niego skutku w postaci zbycia nieruchomości w drodze egzekucji. Podkreślenia wymaga jednak, że na obecnym etapie postępowania brak jest informacji, a sam skarżący także nie powołuje się na fakty w tym zakresie, aby zostały podjęte jakiekolwiek działania organu zmierzające do wyegzekwowania kwoty zobowiązań podatkowych z wskazanej przez skarżącego nieruchomości. Wprawdzie zobowiązania podatkowe na rzecz Skarbu Państwa są zabezpieczone hipoteką
na nieruchomości skarżącego, jednakże z akt administracyjnych sprawy wynika,
że skarżący jest właścicielem większej ilości nieruchomości tj.: dwóch działek gruntu o łącznej pow. 1,2102 ha z których jedna jest zabudowana domem mieszkalnym
w trakcie budowy o pow. użytkowej 412 m kw. m kw. oraz trzema budynkami handlowo – usługowymi (o pow. użytk. 786 m kw., 586 m kw. i 200 m kw.),
a druga domem mieszkalnym o pow. użytkowej 326,45 m kw. i budynkiem gospodarczym o pow. 93 m kw. (dowód: operat szacunkowy k. 104 akt postęp. podatk., i wyciąg z rejestru gruntów. – k. 68 akt postęp. podatk., wypis z kartoteki budynków – k. 65-67 akt postęp. podatk.).
Podkreślenia wymaga, że skarżący w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedstawionej argumentacji nie odniósł się do swojej sytuacji majątkowej w całości, w szczególności do wielości posiadanych nieruchomości
oraz zakresu swojej odpowiedzialności za długi spadkowe, w związku z czym należało ocenić, że nie przedstawił argumentacji przemawiającej za tym, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji zostanie mu wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie.
Dodać przy tym należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca
do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło