I SA/Go 437/16

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-02-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, uzasadniony trudną sytuacją finansową i możliwością utraty jedynego źródła dochodu (nieruchomości), może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał, że egzekucja z tej nieruchomości została już wszczęta?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał, że egzekucja z nieruchomości, z której czerpie dochody, została już wszczęta. Sama możliwość przyszłej egzekucji nie jest wystarczającym uzasadnieniem dla udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący nie udowodnił również możliwości spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, D.A.J., złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o jego odpowiedzialności jako spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując to swoim młodym wiekiem, brakiem innych źródeł dochodu poza najmem odziedziczonej nieruchomości, co w przypadku egzekucji z tej nieruchomości doprowadziłoby do utraty jedynego źródła utrzymania i nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący szczegółowo opisał swoje miesięczne dochody i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.A.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległość podatkową spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2003-2006 wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.A.J., reprezentowany przez adwokata P.B., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności spadkobiercy D.A.J. za zaległość podatkową spadkodawcy M.J. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2003-2006 wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego wstrzymanie wykonania uzasadnia jego wiek, brak źródeł zarobkowania umożliwiających spłatę tak dużej kwoty oraz - w związku z zaistniałą sytuacją - konieczności wyegzekwowania należności z majątku nieruchomego, na którym nota bene wpisane zostały hipoteki na rzecz Skarbu Państwa (organów podatkowych), dotyczące konkretnie zobowiązań podatkowych, które są przedmiotem niniejszego postępowania. Wyjaśnił, że pomimo podjętych prób sprzedaży nieruchomości barierą nie do przejścia pozostają wpisane na rzecz Skarbu Państwa hipoteki zabezpieczające zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Każdy potencjalny kupiec warunkuje bowiem zakup nieruchomości uprzednim wykreśleniem hipotek. Skarżący wskazał, że ma 21 lat, utrzymuje się jako opiekun nieruchomości odziedziczonej po ojcu, z tego tytułu uzyskuję przychód w wysokości 56.400,00 zł rocznie, a zatem miesięcznie uzyskuje przychód w wysokości 4.700,00 zł. Zaznaczył, że od przychodu odjąć należy podatek dochodowy od nieruchomości w wysokości 26.923,00 zł rocznie, a zatem z otrzymanego czynszu pozostaje mu po opłaceniu podatku od nieruchomości kwota 29.477,00 zł rocznie, czyli 2.456,42 zł miesięcznie. Nadto co miesiąc jest zobowiązany do uiszczania 300 zł opłaty za energię elektryczną na nieruchomości na zasadzie "doładowania". Dodatkowo uiszcza comiesięcznie 30 zł opłaty za gospodarkę odpadami, 400 zł podatku dochodowego i 550 zł kwartalnej opłaty za wodę; corocznie kupuje także węgiel - w miarę posiadanych środków - za kwotę 800 zł/tonę, co wystarcza na 1,5 miesiąca ogrzewania budynku. Wskazał również na koszty związane z naprawą komina. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia, ponieważ jako opiekun na nieruchomości pełni funkcję palacza, konserwatora i hydraulika, w związku z czym musi być stale dyspozycyjny dla najemców, a dochód z najmu nie pozwala na zatrudnienie kogokolwiek w tym charakterze. Z tych samych powodów - dodatkowo uzasadnianych brakiem środków finansowych - nie jest w stanie podjąć się nauki. W ocenie skarżącego w sytuacji egzekwowania należności z nieruchomości powstanie nieodwracalny skutek prawny w postaci przejścia własności nieruchomości na osobę trzecią. Zaś egzekucja z nieruchomości skutkować będzie koniecznością zarejestrowania się skarżącego w urzędzie pracy jako osoby bezrobotnej, ponieważ utraci jedyne źródło utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po myśli § 3 tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z kolei zgodnie z regulacją § 4 art. 61 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zaznaczy należy, że zgodnie z treścią art. 61 § 6 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy od stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest szczegółowe wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołał się na młody wiek oraz brak alternatywnych źródeł zarobkowania ponad dochody otrzymywane z najmu odziedziczonej po ojcu nieruchomości. Podniósł, że w sytuacji egzekwowania należności z tej nieruchomości powstanie nieodwracalny skutek prawny w postaci przejścia własności nieruchomości na osobę trzecią. Wskazał również, że egzekucja z nieruchomości skutkować będzie koniecznością zarejestrowania się skarżącego w urzędzie pracy jako osoby bezrobotnej, ponieważ utraci jedyne źródło utrzymania. Skarżący nie wykazał jednak by egzekucja z nieruchomości, z której najmu się utrzymuje, została wszczęta. Zaś sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z tej nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. Zaznaczyć należy że z akt administracyjnych zgromadzonych przez organy w niniejszej sprawie wynika, że skarżący jest właścicielem dwóch działek gruntu o łącznej pow. 1,2102 ha z których jedna jest zabudowana domem mieszkalnym w trakcie budowy o pow. użytkowej 412 m kw. m kw. oraz trzema budynkami handlowo – usługowymi (o pow. użytk. 786 m kw., 586 m kw. i 200 m kw.), a druga domem mieszkalnym o pow. użytkowej 326,45 m kw. i budynkiem gospodarczym o pow. 93 m kw. (dowód: operat szacunkowy k. 104 akt postęp. podatk., i wyciąg z rejestru gruntów. – k. 68 akt postęp. podatk., wypis z kartoteki budynków – k. 65-67 akt postęp. podatk.). Nieruchomości te są obciążone hipotekami przymusowymi dla zabezpieczenia zobowiązań podatkowych zmarłego ojca skarżącego, za które odpowiedzialność na podstawie ostatecznych lecz nieprawomocnych decyzji ponosi skarżący. Skarżący nie ma innego majątku, w tym oszczędności. Jednakże na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw by przyjąć, że organy zainicjują postępowanie egzekucyjne właśnie z nieruchomości, której najem stanowi dochód skarżącego. Z tych też względów nie można uznać, że skarżący wykazał możliwość spowodowania, przez wykonanie zaskarżonej decyzji, trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Okoliczności te nie wynikają również z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło