I SA/Go 440/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Skarżący A.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] listopada 2025 r. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2025 r., którym stwierdzono niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego w oparciu o przepis art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.", tj. nieistnienie obowiązku oraz uznano w całości zarzut zgłoszony w oparciu o przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., tj. zarzut braku wymagalności zobowiązania objętego tytułem wykonawczym W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji stwierdził m.in., że w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2024 r. w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej – byłego członka zarządu Spółki D S.A., za ciążące na tej spółce zaległości w podatku od towarów i usług (VAT-7K) za IV kwartał 2018 r. oraz I kwartał 2019 r., skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązań. Z tej przyczyny zarzut tej samej treści podniesiony na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. jest niedopuszczalny z uwagi na to, że jest on przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym, ww. postępowaniu podatkowym. Równocześnie potwierdził, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego z [...] marca 2025 r. nr [...], decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2024 r. w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej – byłego członka zarządu Spółki D S.A., za ciążące na tej spółce zaległości w podatku od towarów i usług (VAT-7K) za IV kwartał 2018 r. oraz I kwartał 2019 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, była nieostateczna i nie podlegała wykonaniu. Zatem zasadny okazał się zarzut braku wymagalności zobowiązania objętego tytułem wykonawczym. W skardze na powyższe postanowienie strona zarzuciła: 1. Nieważność postępowania albowiem zaskarżone postanowienia zapadły z rażącym naruszeniem prawa poprzez ich wydanie w ramach "postępowania egzekucyjnego", które nie ma absolutnie żadnych podstaw faktycznych i prawnych i które zgodnie z przepisami prawa w ogóle nie mogło zostać wszczęte i skutecznie prowadzone, tj. w nieistniejącym postępowaniu. 2. Nierozpoznanie zarzutów co do istoty i sugerowanie ustalenia kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku w innych postępowaniach. 3. Obrazę przepisów o postępowaniu poprzez uchylenie się od podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z zakresem kontroli odbywającej się w ramach instytucji zarzutów na postępowanie egzekucyjne. 4. Uznanie, że w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie bada się kwestii istnienia egzekwowanego obowiązku, podczas gdy zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutów jest badanie nieistnienia egzekwowanego obowiązku, a ustawodawca nie uzależnia wyniku tej oceny od innych toczących się postępowań. 5. Prowadzenie bezprawnej, bezprzedmiotowej i bezcelowej egzekucji w zakresie nieostatecznei decyzji podatkowej obejmującej zobowiązanie podatkowe wygasłe z mocy samego prawa wskutek przedawnienia z dniem 31.12.2024 r. na zasadzie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy Ordynacja podatkowa, co jest obecnie faktem stwierdzonym urzędowo i znanym stronie przeciwnej z urzędu i nie wymaga absolutnie już żadnej dodatkowej oceny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Poinformował ponadto, że: -po rozpatrzeniu złożonego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał decyzję z [...] listopada 2025 r., którą uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2024 r., i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że zobowiązanie ciążące na D S.A. z tytułu podatku od towarów i usług (VAT-7K) za IV kwartał 2018 r. oraz I kwartał 2019 r. wygasło 1 stycznia 2025 r. na skutek przedawnienia. - postępowanie egzekucyjne pozostawało zawieszone do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów; - postanowieniem z [...] listopada 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] marca 2025 r. nr [...], z uwagi na uznanie przez wierzyciela w całości zarzutu braku wymagalności zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczyny, które zaistniały dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi zatem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. BECK Warszawa 2011 r., s. 567 i powołane tam orzeczenia). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie stwierdzające stwierdzono niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego w oparciu o przepis art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a oraz uznające w całości zarzut zgłoszony w oparciu o przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Konsekwencją powyższego było umorzenie postępowanie egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 pkt 3 lit. b u.p.e.a., z uwagi na to, że przyczyna brak wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Egzekucja administracyjna może być prowadzona wyłącznie w ramach postępowania egzekucyjnego. Trwanie postępowania egzekucyjnego nie jest kwestią odrębną i pozostającą bez wpływu na egzekucję administracyjną, prowadzoną w ramach tego postępowania, wobec której zobowiązany kieruje zarzut, o którym mowa w art. 33 u.p.e.a. Zarzut ten stanowi podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego. Zgłaszanyjest organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutu i zajęciu stanowiska co do jego zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro postępowanie egzekucyjne, w którego ramach prowadzona jest egzekucja wszczęta na podstawie danego tytułu wykonawczego zostało umorzone, to postępowanie w przedmiocie zarzutów na ową egzekucję staje się bezprzedmiotowe. Znika bowiem przyczyna, dla której organ egzekucyjny byłby zobowiązany do zbadania, czy prowadzona egzekucja jest zasadna, czy też nie, ze względu na trafność zarzutu podniesionego przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 § 2u.p.e.a..Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania. Rozpoznanie zatem zarzutu wniesionego przez zobowiązanego, a zmierzającego do umorzenia postępowania egzekucyjnego staje się bezprzedmiotowe i organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie tych zarzutów na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1607/12 – dostępny na stronie internetowej:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując stwierdzić należy, że wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia [...] listopada 2025 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, spowodowało, że zakończone zostało postępowanie egzekucyjne będące przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a organem odwoławczym. Zatem skoro zakończone zostało wspomniane postępowanie egzekucyjne, to zbędne stało się rozstrzyganie o legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Umorzenie postępowania egzekucyjnego zakończyło postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela, a tym samym przestał istnieć jego przedmiot, tj. prowadzona egzekucja administracyjna. Cel zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz skargi do sądu został zatem osiągnięty. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Przyjęcie wyżej wskazane podstawy prawnej rozstrzygnięcia implikuje brak możliwości orzeczenia o zwrocie kosztów sądowych. Skarżący nie cofnął skargi, co uzasadniałoby zwrot wpisu od tego pisma na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd nie umorzył również postępowania na podstawie przepisu art.54 § 3 tej ustawy, będącego podstawą do zwrotu kosztów stosowanie do art. 201 § 1 p.p.s.a.