I SA/Go 448/10

Dnia 3 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 czerwca 2010 r. . zwolnił skarżącą od wpisu od skargi. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, złożony został ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy – zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że łączne zobowiązanie strony z tytułu kosztów sądowych wynosi 3.323 zł. Budżet domowy skarżącej oprócz zwykłych wydatków zawiązanych z utrzymaniem, obciąża dodatkowo spłata układu ratalnego zawartego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego dotyczącego spornego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Miesięczne obciążenie z tytułu tego układu wynosi łącznie 30.800 zł. Ponadto toczą się przed sądem postępowania dotyczące męża skarżącej i obciążenia z tytułu kosztów sądowych wynoszą 2.040 zł. Według oświadczenia strony dochody uzyskiwane są z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża skarżącej natomiast skarżąca nie osiąga żadnego dochodu. Ponadto majątek nieruchomy został zajęty przez Naczelnika US w związku z zabezpieczeniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Od postanowienia sprzeciw złożyła strona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art.246 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwaną p.p.s.a. - wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką jest skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005roku, FZ 478/04 podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art.84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. W ocenie Sądu strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd wziął pod uwagę, iż przedmiotowa sprawa nie jest jedyną w której skarżąca złożyła skargę. W takiej sytuacji ocena kondycji majątkowej strony powinna opierać się na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej sytuacji finansowej strony. Niewątpliwie w tej mierze należało zważyć na czynnik prowadzenia innych postępowań sądowych skarżącej jak i jej męża oraz wysokość otrzymywanego dochodu, obciążenie majątku zajęciami komorniczymi. Dodatkowo Sąd uwzględnił podnoszoną przez stronę okoliczność jaką jest realizacja układu ratalnego zawartego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, która w znaczny sposób wpływa na kondycję finansową strony. Tym samym, zważywszy na całokształt okoliczności sprawy, oraz z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącej i jej najbliższych możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jego sprawie decyzji administracyjnej Sąd na podstawie art.246 §1 pkt 2 p. p. s. a. orzekł jak w sentencji.