I SA/Go 452/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-01-25

Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni działek rolnych, stwierdzając różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w toku kontroli, co skutkowało przyznaniem niższej płatności i nałożeniem kary administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały powierzchnię działek rolnych, wyłączając obszary nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2 metry, niepożądanej roślinności oraz nadmiernego zagęszczenia drzew. Ustalenia te były zgodne z przepisami prawa, w tym rozporządzeniami unijnymi i krajowymi, a skarżący nie dołożył należytej staranności przy deklarowaniu rzeczywistego stanu użytkowanych rolniczo działek. W związku z tym, przyznanie niższej płatności i nałożenie kary administracyjnej było uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący H.K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Organy ARiMR przeprowadziły kontrolę, stwierdzając różnice w zadeklarowanej i faktycznie stwierdzonej powierzchni na kilku działkach. W wyniku tych ustaleń przyznano niższe płatności i nałożono karę administracyjną. Skarżący wniósł odwołanie, a następnie skargę do sądu, kwestionując prawidłowość ustaleń organów co do powierzchni kwalifikującej się do płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 r. oddala skargę. Skarżący H.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej Dyrektorem ARiMR, organem II instancji, organem odwoławczym) z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR, organem I instancji) z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego. Wnioskiem z [...] czerwca 2016 r. H.K. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Zadeklarował, że ubiega się o płatności w ramach następujących schematów pomocowych: jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dodatkowa (redystrybucyjna), płatność do bydła, płatność do krów. Łączna powierzchnia działek rolnych (A/A1, B/B1, C/C1, CC/CC1, D/D1, E/E1, F/F1, G/G1, N/N1, O/O1, P/P1, T/T1, U/U1, W/W1, Z/Z1) zadeklarowanych we wniosku wyniosła 165, 31 ha. Nadto skarżący przedłożył oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności wskazując, że posiada 30 szt. krów oraz 30 szt. bydła. Organ I instancji przeprowadził w gospodarstwie skarżącego kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności ([...] grudnia 2016 r.) oraz kwalifikowalności powierzchni (w dniach [...] marca 2017 – [...] kwietnia 2017 r.). W wyniku kontroli kwalifikowalności powierzchni organ I instancji stwierdził różnice w wielkości powierzchni stwierdzonej w stosunku do zadeklarowanej na działkach: C/C1 (deklarowano 98,50 ha, stwierdzono 94,67 ha), D/D1 (deklarowano 8,24 ha, stwierdzono 8,05 ha), F/F1 (deklarowano 29,87 ha, stwierdzono 31,89 ha), G/G1 (deklarowano 4,20 ha, stwierdzono 4,03 ha), Z/Z1 (deklarowano 0,52 ha, stwierdzono 0,57 ha). W stosunku do pozostałych działek Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie stwierdził nieprawidłowości mających wpływ na płatność. Kwestionując ustalenia dokonane w zakresie obszarów kwalifikujących się do płatności, skarżący 18 maja 2017 r. wniósł o udostępnienie i przesłanie dokumentacji fotograficznej oraz szkiców sytuacyjnych z przeprowadzonych pomiarów, na podstawie których została ustalona powierzchnia działek rolnych C/C1, D/D1, G/G1. Następnie po zapoznaniu się w Biurze Powiatowym ARiMR [...] czerwca 2017r. oświadczył, że nie zgadza się z załącznikami do raportu z kontroli na miejscu z [...] marca 2017 r. Po poddaniu wniosku skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego kontroli administracyjnej dokonanej na podstawie art. 28 ust. 1 oraz art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z dnia 31 lipca 2014 r. nr 2014.227.69, zwanego dalej Rozporządzeniem 809/2014) oraz w oparciu o treść art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z 20 grudnia 2013 r. nr 2013.347.549, zwanego dalej Rozporządzeniem 1306/2013) organ I instancji wykazał ustaloną różnicę powierzchni stwierdzonej (163,19 ha) w stosunku do zadeklarowanej (165,31 ha) w wielkości 2,12 ha i stwierdził, że stanowiła ona o przedeklarowaniu powierzchni na poziomie 1,30 %. Powyższe ustalenie spowodowało wymierzenie kary administracyjnej wynikającej z przepisów art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 20 czerwca 2014 r. nr 2014.181.48, powoływane dalej jako Rozporządzenie 640/2014). W odniesieniu do pozostałych schematów pomocowych organ I instancji nie stwierdził różnic pomiędzy stanem zadeklarowanym a stwierdzonym i po uwzględnieniu stwierdzonej powierzchni kwalifikującej do płatności uznał za zasadne przyznanie objętych wnioskiem rodzajów płatności, jednakże po uwzględnieniu sumy płatności obejmującej wszystkie schematy objęte wnioskiem, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zastosował dyscyplinę finansową, o której mowa w art. 26 ust. 1 Rozporządzenia 1306/2013 i zastosował przy obliczaniu wysokości płatności współczynnik korygujący płatności bezpośrednich. Poczynione ustalenia legły u podstaw wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji z [...] czerwca 2017r., w której organ I instancji przyznał: - jednolitą płatność obszarową za 2016 r. w wysokości 73.715,64 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.686,30 zł ze względu na: stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego, - płatność za zazielenienie za 2016 r. w wysokości 49.960,25 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 644,97 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, - płatność redystrybucyjną za 2016 r. w wysokości 4.605,87 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 59,46 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, - płatność do bydła za 2016 r. w wysokości 7.588,04 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 97,96 ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, - płatność do krów za 2016 r. w wysokości 9.555,25 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 123,35 ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Skarżący pismem z [...] czerwca 2017r. wniósł odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnienie całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1, 2/ naruszenie przepisów Rozporządzenia 1306/2013, 3/ brak konsekwencji w odniesieniu do podanej powierzchni PEG przez organ w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych oraz szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach, 4/ naruszenie przepisów w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności do powierzchni jaka jest wskazana we wniosku. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że powierzchnie deklarowane we wniosku o dopłaty na rok 2016 są powierzchniami faktycznie użytkowanymi i skarżący realizuje na nich program rolnośrodowiskowy. Kontynuując podniósł, że deklarowane powierzchnie są zgodne z powierzchniami PEG wyznaczonymi przez ARiMR w spersonalizowanym wniosku na 2016 r. otrzymanym przez skarżącego. W ocenie skarżącego różnica w stwierdzonej powierzchni wynikała z błędu w pomiarze i wyniosła zaledwie 1,77 %. Skarżący wskazał ponadto, że w przypadku jego gospodarstwa na działkach, na których zostały stwierdzone różnice powierzchni w stosunku do zadeklarowanych wielkości, występując pojedyncze drzewa i zakrzaczenia, które stanowią element dobrej kultury rolnej i stanowią elementy krajobrazu rolniczego. W żaden sposób nie przeszkadzają w rolniczym użytkowaniu tych działek – użytkowaniu pastwiskowym, a wręcz stanowią dodatkowa ochronę dla bydła przebywającego na pastwisku. Skarżący sprecyzował, że ilość tych pojedynczych drzew na poszczególnych działkach rolnych nie przekracza 50 sztuk na hektar. Powołując na przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 178/2003 (Dz. U. UE L z 31 stycznia 2009 r. nr 2009.30.16, powoływane dalej jako Rozporządzenie 73/2009) skarżący argumentował, że w jego ocenie zgodnie z obowiązującymi przepisami działka rolna, na której znajdują się drzewa uważana jest za obszar kwalifikujący się do przyznania wsparcia jeśli produkcja rolnicza może się na niej odbywać w podobny sposób jak na działce bez drzew. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] września 2017r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając za w pełni uzasadnioną argumentację towarzyszącą wydanemu rozstrzygnięciu. Poddając ocenie przeprowadzone wobec skarżącego postępowanie kontrolne, organ odwoławczy stwierdził, że poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne i inspektorzy z Biura Powiatowego ARiMR zakwalifikowali całość obszarów kwalifikujących się do płatności w 2016 r. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu przez skarżącego organ II instancji przywołał ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie H.K. w dniach [...] marca 2017 r. – [...] kwietnia 2017 r. Kontynuując organ odwoławczy wskazał w odniesieniu stwierdzonej powierzchni działki C/C1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]), że jej stan został zobrazowany na 80 fotografiach ( nr 52-90, 92-132) sporządzonych w dniu [...] marca 2017 r. Na fotografiach nr 55, 56, 58, 60, 63, 65, 67, 67, 73, 75, 80, 81, 83, 92, 98,127 uwidoczniono rowy powyżej 2m, porośnięte wysokimi trawami, a na fotografiach nr 52-54,57,59,61,62,64,66,69,71,72,74,76-79, 82, 84-90, 93-95, 99-126,128,129,132 zobrazowano znajdujące się w granicach działki rolnej obszary nieużytkowane rolniczo, porośnięte niepożądaną roślinnością natury chwastowej. Następnie na szkicach sytuacyjnych z kontroli nr 1 – 6 inspektorzy terenowi oznaczyli kolorem czerwonym ślady pomiarów w granicach działki rolnej C/C1 oraz grunty, na których prowadzona była działalność rolnicza. Mając na uwadze brzmienie § 1 – 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r. poz. 336, powoływane dalej jako Rozporządzenie z 6 marca 2015 r.) organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia 94,67 ha zakwalifikowana do działki rolnej wynikała z wykluczenia wykazanych w toku kontroli nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2m porośniętych trawami oraz niewykoszoną roślinnością szuwarową i trzcinami. W odniesieniu do działki D/D1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) organ odwoławczy wskazał, że wykluczenie powierzchni 0,19 ha było następstwem wykazania na fotografiach od nr 151 do 160 obszarów nieużytkowanych rolniczo, na których występowały zakrzewienia i zadrzewienia. Na podstawie pomiarów uwidocznionych na szkicu nr 7 ustalono, że działalność rolnicza była prowadzona na powierzchni 8,05 ha. Natomiast w odniesieniu do działki G/G1 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) organ II instancji wskazał, że wykluczenia powierzchni 0,17 ha dokonano po ustaleniu, że obszar ten został stwierdzony na działce ewidencyjnej nr [...], która nie była przedmiotem deklaracji we wniosku o przyznanie płatności. Zatem na podstawie pomiarów uwidocznionych na szkicu nr 9 oraz fotografii od nr 147 do 150 ustalono, że obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej G/G1 wynosi 4,03 ha. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego w zakresie zakwalifikowania do płatności działki rolnej, zawierającej rozrzucone drzewa. W tym zakresie organ wskazał na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r. po. 338), w którym określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Odnosząc przepisy ww. rozporządzenia do stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, organ odwoławczy wskazał na dokumentację fotograficzną z [...] marca 2017 r. i stwierdził, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się skupiska drzew o znacznym zagęszczeniu, obszary porośnięte niepożądaną roślinnością chwastową wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2m. Dyrektor ARiMR odniósł się do zarzucanego mu przez skarżącego braku konsekwencji w odniesieniu do powierzchni PEG zawartych w spersonalizowanym wniosku. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowane do płatności (w ubiegłych latach) określony został maksymalny kwalifikowany obszar (powierzchnia PEG). Ta powierzchnia podlega weryfikacji co najmniej co 4 lata w oparciu o wykonywane na zlecenie ARiMR cyfrowe ortofotomapy jak również bezpośrednie wizje w terenie. Organ odwoławczy wskazał, że ww. opisany schemat wyznaczania powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym znajdującym się na zgłaszanej działce tym bardziej, że to rolnik powinien być lepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której przeciwko decyzji organu II instancji podniósł zarzuty: 1. błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nieuwzględnieniu całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1, 2. naruszenia przepisów Rozporządzenia 640/2014, 3. niekonsekwencji organu w odniesieniu do podanej powierzchni PEG przez tenże organ w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach, 4. naruszenia przepisów art. 70 i art. 74 Rozporządzenia 1306/2013. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie płatności do powierzchni wykazanej we wniosku. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący odnosząc się do szkiców z przeprowadzonej kontroli podniósł, że: 1/ szkic działki C/C1 zawiera zaznaczone przez inspektorów dwa nieużytki, na których w rzeczywistości również się wypasają krowy, 2/ szkic działki D/D1 oznaczono kodem DR 52 (jako zakrzaczenia) i wyłączono z powierzchni użytkowanej rolniczo, a również na tym terenie wypasane jest bydło, 3/ szkic działki G/G1 nie uwzględnia prawidłowych granic obszaru użytkowanego przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji obu instancji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Rozporządzenia 1306/2013, Rozporządzenia 640/2014, ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278 ze zm., powoływanej dalej jako ustawy z 5 lutego 2015 r.) oraz rozporządzeń z 6 i 13 marca 2015 r. Przedstawiony do rozstrzygnięcia Sądowi spór dotyczył kwestii ustalenia, czy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organy obu instancji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, która była mniejsza od zadeklarowanej przez skarżącego o 2,12 ha. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym płatności bezpośrednich oraz zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich, przeprowadzania kontroli w zakresie tych płatności i wypłaty płatności zostały określone w ustawie z 5 lutego 2015 r. Stosownie do brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ustawodawca w art. 8 ust. 2 doprecyzował, że elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 pkt 2. Natomiast w ust. 3 cytowanego wyżej art. 8 ustawy z 5 lutego 2015 r. została zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia: 1) gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew, kierując się kryteriami uznania uprawy za zagajnik o krótkiej rotacji, określonymi w art. 4 ust. 1 lit. k rozporządzenia nr 1307/2013, oraz mając na względzie zabezpieczenie przed przyznawaniem płatności bezpośrednich do gruntów, które nie stanowią kwalifikujących się hektarów; 2) elementów krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, oraz ich szerokości, kierując się kryteriami określonymi w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, w szczególności tym, aby ta szerokość odpowiadała tradycyjnej szerokości takich elementów krajobrazu występujących w danym regionie i nie przekraczała 2 metrów; 3) maksymalnego zagęszczenia drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b rozporządzenia nr 640/2014, kierując się kryteriami określonymi w art. 9 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 oraz mając na względzie zabezpieczenie przed przyznawaniem płatności bezpośrednich do gruntów, które nie stanowią kwalifikujących się hektarów. Zatem kluczowe znaczenie dla przyznania płatności bezpośrednich ma ustalenie obszaru gruntu uprawnionego do przyznania pomocy. Powyższe następuje w drodze weryfikacji wniosku od przyznanie płatności dokonanej przez organ, którego kompetencje kontrolne nie budzą wątpliwości w świetle przepisów ustawy z 5 lutego 2015 r. oraz Rozporządzenia 1306/2013. Wskazać trzeba, że organy ARiMR są ustawowo zobowiązane do przeprowadzania kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności, m. in. na podstawie art. 36 ust. 1 z 5 lutego 2015 r., legitymizującym przeprowadzanie kontroli administracyjnych i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, w tym kontroli w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, oraz art. 28 ust. 1 lit. a, b, c oraz art. 29 ust. 1 Rozporządzenia 809/2014, który stanowi, że kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że: a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia; b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych; c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności. Stosownie do brzmienia art. 29 ust. 1 Rozporządzenia 809/2014 w stosownych przypadkach, kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe: a) odpowiednio - zgłoszonych uprawnień do płatności i zgłoszonych działek rolnych w celu uniknięcia wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy lub tego samego wsparcia w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub roku składania wniosków oraz w celu zapobiegania przypadkom jakiejkolwiek kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i w załączniku VI do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009(32) oraz środków wsparcia obszarowego zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 21 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014; b) uprawnień do płatności w celu sprawdzenia ich istnienia i kwalifikowalności do pomocy; c) zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich; d) zgodności między uprawnieniami do płatności a zatwierdzonym obszarem w celu sprawdzenia, czy danym uprawnieniom odpowiada co najmniej równa liczba kwalifikujących się hektarów, zdefiniowanych w art. 32 ust. 2-6 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013; e) za pośrednictwem skomputeryzowanej bazy danych zwierząt w celu sprawdzenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia oraz w celu zapobiegania nienależnemu wielokrotnemu przyznawaniu tej samej pomocy lub tego samego wsparcia odnośnie do tego samego roku kalendarzowego lub roku składania wniosków; f) zgodności między oświadczeniami beneficjenta zawartymi w pojedynczym wniosku dotyczącymi członkostwa w zatwierdzonej organizacji międzybranżowej, informacjami zgodnie z art. 17 ust. 8 lit. b) niniejszego rozporządzenia a informacjami przekazanymi przez zainteresowane zatwierdzone organizacje międzybranżowe - w celu sprawdzenia kwalifikowalności do zwiększenia pomocy, o którym mowa w art. 60 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013; g) w celu sprawdzenia zgodności z kryteriami zatwierdzania organizacji międzybranżowych oraz wykazu ich członków co najmniej raz na 5 lat. Do celów akapitu pierwszego lit. c), w przypadku gdy system zintegrowany przewiduje formularze geoprzestrzennego wniosku o przyznanie pomocy, kontrole krzyżowe są przeprowadzane na podstawie przecięcia przestrzennego zdigitalizowanej powierzchni deklarowanej z danymi w systemie identyfikacji działek rolnych. Ponadto kontrole krzyżowe przeprowadza się w celu zapobiegania podwójnemu ubieganiu się o pomoc dla tego samego obszaru. Po poddaniu kontroli akt zgromadzonych przez organy obu instancji Sąd nie stwierdził naruszenia art. 70 i 74 Rozporządzenia 1306/2013. Zastosowane przez organy metody pomiaru zostały wystandaryzowane i są zgodne z wymaganiami określonymi w art. 70 Rozporządzenia 1306/2013. Zaznaczenia wymaga, że stosując uregulowania art. 22 ust. 3 ww. ustawy organ przesyła formularz wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu oraz materiał graficzny (materiał geograficzny) lub udostępnia je na stronie internetowej ARiMR, zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w poprzednim roku. Formularz oraz materiał graficzny (materiał geograficzny) udostępniony na stronie internetowej ARiMR zabezpiecza się przed dostępem osób nieuprawnionych. Powyższe oznacza, że udostępniony formularz personalizowanego wniosku zawiera dane pomocnicze, oparte na danych z lat poprzednich, ale nie jest gotowym wnioskiem, który bez naniesienia danych aktualizujących podlegałby złożeniu przez wnioskodawcę. Podkreślenia wymaga, że to rolnik – wnioskodawca powinien sprawdzić stan działek deklarowanych do płatności i podać powierzchnie, które kwalifikują się do płatności, a na których prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek rolnik deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, a tym samym to na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym. Za nieuzasadniony tym samym należało uznać zarzut niekonsekwencji ustaleń organu, gdyż organ działając na podstawie ustawy z 5 lutego 2015 r. przesłał skarżącemu spersonalizowany wniosek, wskazując w nim powierzchnię PEG na podstawie danych powierzchni wskazywanych przez skarżącego we wnioskach w latach ubiegłych. Te dane winny być zweryfikowane przez skarżącego we wniosku na 2016 r. Niedopełnienie przez skarżącego tych czynności poprzez wskazanie rzeczywistych powierzchni wykorzystywanych rolniczo działek w 2016 r. nie może obciążać organu ARiMR. Zatem odnosząc powyższe do stanu faktycznego ustalonego w sprawie podnieść w pierwszej kolejności trzeba, że skarżący po otrzymaniu spersonalizowanego formularza wniosku, nie dokonał aktualizacji użytkowanych rolniczo obszarów, czego dowodzą zdjęcia zrobione 31 marca 2017 r. przedstawiające m.in. sporne obszary, co do których skarżący kwestionuje wyłączenie dokonane przez organy ARiMR. Należy wskazać, że na działce C/C1 organ I instancji zakwalifikował powierzchnię 94,67 ha do działki rolnej, a zastosowane pomniejszenie wynikało z wykluczenia wykazanych w toku kontroli nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2m porośniętych trawami oraz niewykoszoną roślinnością szuwarową i trzcinami. Sąd oceniając kwalifikację dokonaną przez organy, nie stwierdził naruszenia przepisów prawa. Należy przy tym wskazać, że Rozporządzenie z 6 marca 2015 r. wydane w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości wydane na podstawie art. 8 ust. 3 pkt ustawy z 5 lutego 2015 r. w § 2 do elementów krajobrazu zalicza: 1) rowy; 2) nieutwardzone drogi dojazdowe; 3) pasy zadrzewień; 4) żywopłoty; 5) ściany tarasów pod warunkiem zawartym w § 3 ww. rozporządzenia, który wskazuje, że powierzchnię zajmowaną przez elementy krajobrazu zalicza się do całkowitej powierzchni działki rolnej, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. W rozpatrywanej sprawie z dokumentacji w postaci m. in. zdjęć, szkiców i pomiarów zgromadzonych przez kontrolerów organu wynikało, że na kontrolowanej działce C/C1 stwierdzono rowy, których szerokość przekraczała 2 m, a dodatkowo były one porośnięte niewykoszoną roślinnością natury chwastowej. Wbrew argumentacji podnoszonej przez skarżącego w ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że ww. obszary nie mogły być zakwalifikowane do dopłat, gdyż stwierdzona szerokość rowów (pow. 2m) oraz zajęcie niezakwalifikowanej powierzchni przez niepożądaną roślinność, która nie została wykoszona, stanowiły czynnik obiektywnie wyłączający te obszary spod terenów kwalifikujących się do dopłat i nie mogły być użytkowane rolniczo. Podobnie w odniesieniu do działki D/D1 organ I instancji zakwalifikował do dopłat powierzchnię 8,05 ha, wyłączając przy tym obszar 0,19 ha, na którym występowały zakrzewienia i zadrzewienia. Wymaga wskazania, że stosownie do § 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r. poz. 338) maksymalne zagęszczenie drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), które nie może przekroczyć 100 drzew na hektar. Podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku skarżącego z dokumentacji fotograficznej oraz szkiców znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że na obszarze oznaczonym jako "DR 52" zakrzaczenia i zadrzewienia występują na poziomie przekraczającym górną granicę wyznaczoną cytowanym wyżej rozporządzeniem z 6 marca 2015 r. Natomiast wyłączenie ww. fragmentu "DR 52" o powierzchni łącznej 0,19 ha nie stało na przeszkodzie zakwalifikowania jako obszaru użytkowanego rolniczo pozostałej części działki D/D1, co organ uczynił. Nadto zauważyć trzeba, że sam skarżący nie kwestionuje istnienia wskazanych w obszarze "DR 52" zakrzewień i zadrzewień, a jedynie w swojej argumentacji zmierza do wykazania, że obszar ten mimo licznych zadrzewień i zakrzewień jest przez niego użytkowany rolniczo, gdyż wypasa tam bydło. Jednocześnie należy dodać, że skarżący deklarując do płatności cały obszar działki D/D1 powinien dołożyć wszelkich starań, aby stan zadeklarowany powierzchni tej działki był jednocześnie rzeczywistym. Zauważyć trzeba, że liczne zakrzewienia i zadrzewienia o zauważalnym zagęszczeniu w obszarze "DR 52" uwidocznione w dokumentacji kontrolnej organu I instancji nie powstały w okresie od złożenia wniosku do dokonania kontroli a wzrastały w dłuższym okresie, co także przemawia za faktem, że skarżący zadeklarował do płatności obszar całej działki D/D1, będąc zobowiązanym do zadeklarowania powierzchni użytkowanej rolniczo odpowiadającej wymogom prawnym także w zakresie zagęszczenia drzew, a więc w obszarze nie obejmującym spornej powierzchni lub do doprowadzenia tego obszaru do stanu zgodnego z omówionymi wymogami. Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania granic obszaru działki G/G1. Pomiar dokonany przez inspektorów organu I instancji uwidoczniony także na szkicu nr 9, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu. Wskazać należy, że został dokonany zgodnie z obowiązującymi standardami w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W zakresie nałożenia na skarżącego kary administracyjnej określonej w art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia 640/2014 również nie dopatrzył się naruszenia przepisów zarówno postępowania jak i prawa materialnego. W tym względzie wskazać należy, że nałożenie sankcji na skarżącego było konsekwencją wykluczenia części zadeklarowanych działek o łącznej powierzchni 2,12 ha, co oznaczało przedeklarowanie powierzchni o 1,3%. W następstwie stosując powołane wyżej przepisy Rozporządzenia 640/2014 organ zastosował karę administracyjną w postaci pomniejszenia powierzchni zakwalifikowanej do płatności o 1,59 ha. W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony prawidłowo. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy wadliwości wydanych rozstrzygnięć w sprawie. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło