I SA/Go 454/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-01-25

Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, która była mniejsza od zadeklarowanej przez rolnika w przypadku płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), uwzględniając obecność rowów o szerokości przekraczającej 2 metry, zakrzaczeń i zadrzewień, a także nieużytków?
Ratio decidendi
Organy administracji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni w toku kontroli, stwierdzając mniejszą powierzchnię niż zadeklarowana przez rolnika. Ustalenia te opierały się na przepisach unijnych i krajowych dotyczących płatności ONW, które wykluczają z kwalifikowalności obszary nieużytkowane rolniczo, w tym te z rowami o szerokości przekraczającej 2 metry, zakrzaczone lub zadrzewione w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie działalności rolniczej. Rolnik ma obowiązek deklarować powierzchnie faktycznie użytkowane rolniczo, a dane z ARiMR mają charakter pomocniczy.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2016. Kontrola wykazała różnice w powierzchniach niektórych działek rolnych w stosunku do zadeklarowanych, głównie z powodu obecności rowów o szerokości przekraczającej 2 metry, zakrzaczeń, zadrzewień oraz nieużytków. Organy I i II instancji pomniejszyły przyznaną płatność, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika, uznając ustalenia organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi poszczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 oddala skargę. Skarżący H.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej Dyrektorem ARiMR, organem II instancji, organem odwoławczym) z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR, organem I instancji) z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego. W dniu 13.06.2016 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - zwanego dalej Biurem Powiatowym ARiMR wpłynął wniosek H.K. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016 - zwanej dalej płatnością ONW. Łączna powierzchnia działek rolnych (A, B, C, CC, E, F, G, N, O, P, T, U, W, Z) zadeklarowanych we wniosku wyniosła 165, 31 ha. Organ I instancji przeprowadził w gospodarstwie skarżącego kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności ([...] grudnia 2016 r.) oraz kwalifikowalności powierzchni (w dniach [...] marca 2017 – [...] kwietnia 2017r.). W wyniku kontroli kwalifikowalności powierzchni organ I instancji stwierdził różnice w wielkości powierzchni stwierdzonej w stosunku do zadeklarowanej na działkach: C (deklarowano 98,50 ha, stwierdzono 94,67 ha), D (deklarowano 8,24 ha, stwierdzono 8,05 ha), , G (deklarowano 4,20 ha, stwierdzono 4,03 ha), w przypadku działek rolnych "W" i "Z" zadeklarowanych do płatności "ONW" we wniosku z 2016r. stwierdzono, że nie znajdują się one na obszarach ONW. Kwestionując ustalenia dokonane w zakresie obszarów kwalifikujących się do płatności, skarżący 18 maja 2017 r. wniósł o udostępnienie i przesłanie dokumentacji fotograficznej oraz szkiców sytuacyjnych z przeprowadzonych pomiarów, na podstawie których została ustalona powierzchnia działek rolnych C, D, G. Po poddaniu kontroli wniosku na podstawie art. 28 ust. 1 oraz art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z dnia 31 lipca 2014 r. nr 2014.227.69, zwanego dalej Rozporządzeniem 809/2014) oraz w oparciu o treść art. 70 i 74 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z 20 grudnia 2013 r. nr 2013.347.549, zwanego dalej Rozporządzeniem 1306/2013) organ I instancji wykazał różnicę powierzchni stwierdzonej (162,37 ha) w stosunku do zadeklarowanej (165,31 ha) w wielkości 2,94 ha i stwierdził, że stanowi ona o przedeklarowaniu powierzchni na poziomie 1,81 %. Powyższe ustalenie spowodowało w wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji z [...] czerwca 2017r. pomniejszenie płatności ONW z tytułu przedeklarowania powierzchni kwalifikującej się do płatności na podstawie przepisów art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 20 czerwca 2014 r. nr 2014.181.48, powoływane dalej jako Rozporządzenie 640/2014). Przyznano skarżącemu płatność ONW w wysokości 15 838,83 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 218,05 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenie. Skarżący pismem z [...] czerwca 2017r. wniósł odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnienie całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1, 2/ naruszenie przepisów Rozporządzenia 640/2014, 3/ brak konsekwencji w odniesieniu do podanej powierzchni PEG przez organ w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych oraz szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach, 4/ naruszenie przepisów w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności do powierzchni jaka jest wskazana we wniosku. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że powierzchnie deklarowane we wniosku o dopłaty na rok 2016 są powierzchniami faktycznie użytkowanymi i skarżący realizuje na nich program rolnośrodowiskowy. Kontynuując podniósł, że deklarowane powierzchnie są zgodne z powierzchniami PEG wyznaczonymi przez ARiMR w spersonalizowanym wniosku na 2016 r. otrzymanym przez skarżącego. W ocenie skarżącego różnica w stwierdzonej powierzchni wynikała z błędu w pomiarze i wyniosła zaledwie 1,77 %. Skarżący wskazał ponadto, że w przypadku jego gospodarstwa na działkach, na których zostały stwierdzone różnice powierzchni w stosunku do zadeklarowanych wielkości, występując pojedyncze drzewa i zakrzaczenia, które stanowią element dobrej kultury rolnej i stanowią elementy krajobrazu rolniczego. W żaden sposób nie przeszkadzają w rolniczym użytkowaniu tych działek – użytkowaniu pastwiskowym, a wręcz stanowią dodatkowa ochronę dla bydła przebywającego na pastwisku. Skarżący sprecyzował, że ilość tych pojedynczych drzew na poszczególnych działkach rolnych nie przekracza 50 sztuk na hektar. Skarżący nie zgodził się z organem, że obręb [...] nie jest zaliczana do ONW. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] września 2017r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając za w pełni uzasadnioną argumentację towarzyszącą wydanemu rozstrzygnięciu. Poddając ocenie przeprowadzone wobec skarżącego postępowanie kontrolne, organ odwoławczy stwierdził, że poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne i inspektorzy z Biura Powiatowego ARiMR zakwalifikowali całość obszarów kwalifikujących się do płatności w 2016 r. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu przez skarżącego organ II instancji przywołał ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie H.K. w dniach [...] marca 2017 r. – [...] kwietnia 2017 r. Kontynuując organ odwoławczy wskazał w odniesieniu do stwierdzonej powierzchni działki C (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]), zastosowano m.in. kod DR51 oznaczający, iż na działce rolnej stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, powierzchnia zmierzona wyniosła 94,67 ha, natomiast zadekretowana 98,50 ha. Przyczyną wykluczenia części obszaru w/w działki rolnej był fakt, występowania rowów o szerokości przekraczającej 2 m, wzdłuż których widoczne są pasy niewykoszonej roślinności szuwarowej w tym liczne wysokie trawy i trzciny. Stan działki rolnej C zobrazowany został na 80 fotografiach sporządzonych w dniu [...].03.2017 r., numery od 52 - 90, 92-132 - w aktach sprawy. Na przedmiotowych zdjęciach, uwidoczniono obszary, co do których bezspornie można wskazać, iż nie można ich zakwalifikować do płatności ONW. Fotografie o numerach: 55, 56, 58, 60, 63, 65, 67, 68, 73, 75, 80, 81, 83, 92, 98, 127 obrazują rowy powyżej 2 m, porośnięte wysokimi trawami, a więc tereny, na jakich nie jest możliwym prowadzenie działalności rolniczej i których nie można włączyć do maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności (PEG). Organ wskazał na § 1-3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r., poz. 336), zgodnie z którym do elementów krajobrazu zalicza się rowy, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. Natomiast fotografie o numerach: 52-54, 57, 59, 61, 62, 64, 66, 69, 71, 72, 74, 76-79, 82, 84-90, 93-95, 99-126, 128, 129, 132 obrazują znajdujące się w granicach działki rolnej obszary nieużytkowane rolniczo, porośnięte niepożądaną roślinnością natury chwastowej. Tym samym na szkicach sytuacyjnych z kontroli numery od 1 do 6, stanowiących integralną część raportu nr [...], inspektorzy terenowi oznaczyli kolorem czerwonym ślady pomiarów w granicach działki rolnej C oraz grunty, na których prowadzona była działalność rolnicza. Na szkicu nr 1 wskazano szereg miejsc oznaczonych jako nieużytki, z adnotacją DR51/nieużytek, DR52/rów ponad 2 m, które faktycznie okazały się być terenami porośniętymi trawami wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2 m. Inspektorzy terenowi pomierzyli zarówno obszar gruntu wskazujący na jego rolnicze użytkowanie, jak i tereny nieuprawnione do płatności (rowy, obszary porośnięte niepożądaną roślinnością znajdujące się w granicach działki ewidencyjnej). Ich obszary zostały opisane szczegółowo w rubryce "uwagi" protokołu z oględzin, gdzie inspektorzy terenowi wskazali, iż wyłączenie wynosi: pow. 3,66 ha (vide: szkic nr 2 - w aktach sprawy), wyłączenie 2: pow. 0,21 ha (vide: szkic nr 3 - w aktach sprawy), wyłączenie 3: pow. 1,63 ha (vide: szkic nr 4 - w aktach sprawy), wyłączenie 4: pow. 1,15 ha (vide: szkic nr 5 - w aktach sprawy). W związku z powyższym powierzchnia stwierdzona wynosi 94,67 ha. W przypadku wyłączenia 1 teren ten zobrazowany został na zdjęciach z kontroli nr 84-86, 88-90, 100-109. Wyłączenie 2 zostało udokumentowane na zdjęciu nr 92, wyłączenie 3 zobrazowane zostało na zdjęciach nr 113-115, 118, 120-121, a wyłączenie 4 zobrazowane na zdjęciach nr 119, 124-126, 128 (dokumentacja fotograficzna z kontroli oraz pomiary tych obszarów - w aktach sprawy). W/w fotografie ukazują, jak już zostało wskazane, liczne rowy o szerokości przekraczającej 2m oraz pasy niewykoszonej roślinności szuwarowej, w tym wysokie trawy i trzciny, a więc opisane obszary nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności ONW albowiem nie są to obszary, na których była prowadzona działalność rolnicza. Reasumując organ podkreślił, że na działce rolnej C do płatności ONW kwalifikuje się obszar 94,67 ha. W przypadku działki rolnej D (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]), powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 8,05 ha, a zgłoszona 8,24ha. Inspektorzy terenowi wykluczyli obszar o powierzchni 0,19 ha ze względu na zakrzaczenia i zadrzewienia występujące w części północnej i zachodniej przedmiotowej działki. Działka rolna D udokumentowana została na fotografiach numery od 151 do 160, na których widnieją obszary nieużytkowane rolniczo. Ślad pomiaru widoczny na szkicu z kontroli nr 7 (kolor czerwony) wskazuje grunty, na których była prowadzona działalność rolnicza. Na podstawie powyższych faktów tj. pomiarów z kontroli na miejscu wykonanych przez inspektorów terenowych wynika, iż ustalona powierzchnia działki rolnej D, która była użytkowana rolniczo wynosi 8,05 ha. W zakresie działki rolnej G (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) wskazano, że skarżący zadeklarował do płatności ONW obszar 4,20 ha wskazując jednocześnie granice przedmiotowej działki rolnej na załączniku graficznym z dnia [...].06.2016 r. Pomiar powierzchni przeprowadzony w dniu [...].03.2017 r. przez inspektorów terenowych na działce rolnej G wykazał, iż obszar kwalifikujący się do płatności znajdujący się w granicach w/w działki wynosi 4,03 ha, tj. mniej niż deklaracja Strony wynikająca z wniosku z dnia [...].04.2016 r. Przyczyną wykluczenia części obszaru działki rolnej G był fakt, iż obszar ten tj. 0,17 ha został stwierdzony na działce ewidencyjnej nr [...], która nie była przedmiotem deklaracji we wniosku o przyznanie płatności ONW złożonym przez Stronę. Organ podkreślił, że na załączniku graficznym, który skarżący dołączyła do wniosku o przyznanie płatności widnieje w/w działka ewidencyjna nr [...], na której zadeklarowano część działki rolnej G. Stan działki rolnej G obrazują fotografie od numeru 147 do 150 natomiast szkic nr 9 z kontroli przedstawia miejsca wykonywania tych fotografii oraz ślady pomiarów w granicach w/w działki. Na podstawie powyższych faktów, tj. pomiarów z kontroli na miejscu wykonanych przez inspektorów terenowych wynika, iż ustalona powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 4,03 ha. Z powyższego również zdaniem organu wynika, iż działka ewidencyjna nr [...], na którą przesunęła się część działki rolnej G nie została zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2016, tym samym obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej G, który wskazywał na fakt rolniczego użytkowania wynosi 4,03 ha a nie jak zgłoszono 4,20 ha. Ponadto wykluczono z płatności ONW działki rolne "W" i "Z", organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Natomiast w myśl § 3 ust. 7 Rozporządzenia ONW, wykaz obszarów ONW określa załącznik do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329, z późn. zm.). W przedmiotowym załączniku określono, iż płatności ONW przysługują do gruntów rolnych zlokalizowanych na obszarze gminy. Natomiast obręb ewidencyjny [...], na terenie którego położona jest działka ewidencyjna nr [...] (działka rolna W) oraz działka ewidencyjna nr [...] (działka rolna Z) nie znajduje się wśród obszarów ONW wymienionych w załączniku do w/w rozporządzenia. Organ odwoławczy odwołał się do § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 1961 r. w sprawie zmiany granic miast [...](Dz. U z 1961 r., poz. 242), z którego wynika, iż do miasta [...] w (ówczesnym) województwie włącza się z powiatu w tymże województwie z gromady [...]. Mając na względzie deklarację Strony oraz w/w Rozporządzenie Rady Ministrów z roku 1961, organ odwoławczy ustalił, iż działki ewidencyjne nr [...] (działki rolne W i Z) leżą w powiecie [...]. Tym samym w niniejszej sprawie płatności ONW nie przysługują do gruntów rolnych zlokalizowanych na obszarze gminy [...] - miasto i nie znajdują się wśród obszarów ONW wymienionych w załączniku do w/w rozporządzenia. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego zasadnym było wykluczenie z płatności ONW działki rolnej "W" o powierzchni 0,25 h oraz działki rolnej Z o powierzchni 0,57 ha. łącznie wykluczenie dotyczy 2,94 ha. Organ odwoławczy nie podzielił także stanowiska odwołującego w zakresie zakwalifikowania do płatności działki rolnej, zawierającej rozrzucone drzewa. W tym zakresie organ wskazał na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r. po. 338), w którym określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Odnosząc przepisy ww. rozporządzenia do stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, organ odwoławczy wskazał na dokumentację fotograficzną z [...] marca 2017 r. i stwierdził, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się skupiska drzew o znacznym zagęszczeniu, obszary porośnięte niepożądaną roślinnością chwastową wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2m. Dyrektor ARiMR odniósł się do zarzucanego mu przez skarżącego braku konsekwencji w odniesieniu do powierzchni PEG zawartych w spersonalizowanym wniosku. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowane do płatności (w ubiegłych latach) określony został maksymalny kwalifikowany obszar (powierzchnia PEG). Ta powierzchnia podlega weryfikacji co najmniej co 4 lata w oparciu o wykonywane na zlecenie ARiMR cyfrowe ortofotomapy jak również bezpośrednie wizje w terenie. Organ odwoławczy wskazał, że ww. opisany schemat wyznaczania powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym znajdującym się na zgłaszanej działce tym bardziej, że to rolnik powinien być lepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek. Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której przeciwko decyzji organu II instancji podniósł zarzuty: 1. błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nieuwzględnieniu całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1, 2. naruszenia przepisów Rozporządzenia 640/2014, 3. niekonsekwencji organu w odniesieniu do podanej powierzchni PEG przez tenże organ w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach, 4. naruszenia przepisów art. 70 i art. 74 Rozporządzenia 1306/2013. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie płatności do powierzchni wykazanej we wniosku. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący odnosząc się do szkiców z przeprowadzonej kontroli podniósł, że: 1/ szkic działki C/C1 zawiera zaznaczone przez inspektorów dwa nieużytki, na których w rzeczywistości również się wypasają krowy, 2/ szkic działki D/D1 oznaczono kodem DR 52 (jako zakrzaczenia) i wyłączono z powierzchni użytkowanej rolniczo, a również na tym terenie wypasane jest bydło, 3/ szkic działki G/G1 nie uwzględnia prawidłowych granic obszaru użytkowanego przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji obu instancji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Rozporządzenia 1305/2013, Rozporządzenia 1306/2013, Rozporządzenia 1307/2013, Rozporządzenia 640/2014, ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.) - zwanej dalej Ustawą PROW, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem ONW Przedstawiony do rozstrzygnięcia Sądowi spór dotyczył kwestii ustalenia, czy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016 - płatności ONW, organy obu instancji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, która była mniejsza od zadeklarowanej przez skarżącego w przypadku ONW o 2,94 ha. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek skarżącego podlegał kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 ust. 1 oraz art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31 lipca 2014 r. L 2014.227.69) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 809/2014. W/w kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Po poddaniu kontroli akt zgromadzonych przez organy obu instancji Sąd nie stwierdził naruszenia art. 70 i 74 Rozporządzenia 1306/2013. Zastosowane przez organy metody pomiaru zostały wystandaryzowane i są zgodne z wymaganiami określonymi w art. 70 Rozporządzenia 1306/2013. Podkreślić należy, że kluczowe znaczenie również dla przyznania płatności ONW, ma ustalenie obszaru gruntu uprawnionego do przyznania pomocy. Organ odwoławczy słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowanej do płatności (w ubiegłych latach) określony został maksymalny kwalifikowalny obszar (powierzchnia PEG). W przypadku stwierdzenia niezgodności danych znajdujących się w zasobach ARiMR ze stanem faktycznym znajdującym się na danej działce ewidencyjnej wartość powierzchni PEG podlega aktualizacji. Opisany schemat wyznaczania wartości powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym znajdującym się na zgłaszanej działce. Należy wskazać, iż nie można utożsamiać przekazywanego przez ARiMR maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności danej działki ewidencyjnej jako tego, do którego automatycznie i bezwarunkowo należą się płatności (dane przekazane przez ARiMR mają pomocniczy a nie bezwarunkowy charakter). Powierzchnia PEG jest obszarem maksymalnym do jakiego beneficjenci mogą otrzymać płatność jednakże powinni do tego spełniać szereg innych warunków m.in. prowadzić na deklarowanej powierzchni (która może, ale nie musi odpowiadać wartości powierzchni PEG) działalność rolniczą. Należy podkreślić, że do obowiązków rolnika ubiegającego się o płatności należy deklaracja obszarów działek rolnych użytkowanych rolniczo w danym roku oraz wskazanie ich tak w złożonym wniosku oraz załączniku graficznym. Rolnik musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w poprzednim roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku sukcesji naturalnej drzewostanu, zalania czy też w wyniku częściowego lub całego zaprzestania prowadzenia działalności. To rolnik jest najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i te dane powinny być wskazane na załączniku graficznym. Wynika to z faktu, iż działki rolne ze względu na zmienny ich charakter nie są przedmiotem prowadzonych rejestrów. Dlatego rolnik we wniosku o przyznanie płatności ONW i załączniku graficznym jest zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, kształt), jak i działki ewidencyjne, na której są one położone, a powierzchnia PEG podlega weryfikacji w terenie przez kontrolę na miejscu co miało miejsce w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniach [...].03.2017 r. - [...].04.2017 r. wykluczyła powierzchnie nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się liczne rowy o szerokości przekraczającej 2 m, nie spełniające warunków określonych w § 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r., poz. 336) oraz powierzchnie zakrzaczone, porośnięte wysokimi trzcinami, nie spełniające kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności w zw. z regulacjami określonymi w art. 32 ust. 2 Rozporządzenia nr 1307/2013. Zatem odnosząc powyższe do stanu faktycznego ustalonego w sprawie podnieść trzeba, że skarżący po otrzymaniu spersonalizowanego formularza wniosku, nie dokonał aktualizacji użytkowanych rolniczo obszarów, czego dowodzą zdjęcia zrobione 31 marca 2017 r. przedstawiające m.in. sporne obszary, co do których skarżący kwestionuje wyłączenie dokonane przez organy ARiMR. Należy wskazać, że na działce C organ I instancji zakwalifikował powierzchnię 94,67 ha do działki rolnej, a zastosowane pomniejszenie wynikało z wykluczenia wykazanych w toku kontroli nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2m porośniętych trawami oraz niewykoszoną roślinnością szuwarową i trzcinami, na co wskazuje zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci m. in. zdjęć, szkiców i pomiarów zgromadzonych przez kontrolerów organu. Wbrew argumentacji podnoszonej przez skarżącego w ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że ww. obszary nie mogły być zakwalifikowane do dopłat, gdyż stwierdzona szerokość rowów (pow. 2m) oraz zajęcie niezakwalifikowanej powierzchni przez niepożądaną roślinność, która nie została wykoszona, stanowiły czynnik obiektywnie wyłączający te obszary spod terenów kwalifikujących się do dopłat i nie mogły być użytkowane rolniczo. Podobnie w odniesieniu do działki D organ I instancji zakwalifikował do dopłat powierzchnię 8,05 ha, wyłączając przy tym obszar 0,19 ha, na którym występowały zakrzewienia i zadrzewienia. Wymaga wskazania, że zgodnie z art. 9 ust. 3 Rozporządzenia nr 640/2014, działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile spełnione są warunki: a) działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze; oraz b) liczba drzew na hektar nie przekracza maksymalnego zagęszczenia. Państwa członkowskie określają i zgłaszają maksymalne zagęszczenie, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b), w oparciu o tradycyjne praktyki uprawy, warunki naturalne i względy środowiskowe. Nie przekracza ono 100 drzew na hektar. W przypadku Polski w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r., poz. 338) określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Jak wynika z treści przywołanych przepisów działka rolna porośnięta drzewami może być uznana za kwalifikujący się obszar, jednakże pod warunkiem, że drzewa te są rozrzucone, a ponadto działalność rolniczą można prowadzić w sposób podobny jak na działkach bez drzew. W rozpatrywanej sprawy mając na uwadze dokumentację fotograficzną sporządzoną w dniu [...].03.2017 r., należy stwierdzić, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się skupiska drzewek o znacznym zagęszczeniu i obszary porośnięte niepożądaną roślinnością chwastową oraz trzciną wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2 m, na których stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej. Podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku skarżącego z dokumentacji fotograficznej oraz szkiców znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że na obszarze oznaczonym jako "DR 52" zakrzaczenia i zadrzewienia występują na poziomie przekraczającym górną granicę wyznaczoną cytowanym wyżej rozporządzeniem z 6 marca 2015 r. Natomiast wyłączenie ww. fragmentu "DR 52" o powierzchni łącznej 0,19 ha nie stało na przeszkodzie zakwalifikowania jako obszaru użytkowanego rolniczo pozostałej części działki D, co organ uczynił. Nadto zauważyć trzeba, że sam skarżący nie kwestionuje istnienia wskazanych w obszarze "DR 52" zakrzewień i zadrzewień, a jedynie w swojej argumentacji zmierza do wykazania, że obszar ten mimo licznych zadrzewień i zakrzewień jest przez niego użytkowany rolniczo, gdyż wypasa tam bydło. Jednocześnie należy dodać, że skarżący deklarując do płatności cały obszar działki D powinien dołożyć wszelkich starań, aby stan zadeklarowany powierzchni tej działki był jednocześnie rzeczywistym. Zauważyć trzeba, że liczne zakrzewienia i zadrzewienia o zauważalnym zagęszczeniu w obszarze "DR 52" uwidocznione w dokumentacji kontrolnej organu I instancji nie powstały w okresie od złożenia wniosku do dokonania kontroli a wzrastały w dłuższym okresie, co także przemawia za faktem, że skarżący zadeklarował do płatności obszar całej działki D, będąc zobowiązanym do zadeklarowania powierzchni użytkowanej rolniczo odpowiadającej wymogom prawnym także w zakresie zagęszczenia drzew, a więc w obszarze nie obejmującym spornej powierzchni lub do doprowadzenia tego obszaru do stanu zgodnego z omówionymi wymogami. Należy również wskazać na § 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. zgodnie z którym do elementów krajobrazu zalicza się rowy, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2m. W związku z powyższym zakwestionowane przez organy obszary nie spełniają kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności. Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania granic obszaru działki G. Pomiar dokonany przez inspektorów organu I instancji uwidoczniony także na szkicu nr 9, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu. Wskazać należy, że został dokonany zgodnie z obowiązującymi standardami w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony prawidłowo. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy wadliwości wydanych rozstrzygnięć w sprawie. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło