I SA/Go 458/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2022 r. wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 458/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazane w rubrum orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpis powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem został doręczony organowi w dniu 13 kwietnia 2022 r. (k. 114 akt sądowych). Pismem z dnia [...] maja 2022 r. pełnomocnik organu wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarządzeniem z dnia 13 maja 2022 r. pełnomocnik organu został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pięciu odpisów skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano pełnomocnika organu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia [...] maja 2022 r. w kwocie 100 zł stosowanie do § 3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wezwanie oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostały doręczone organowi w formie elektronicznej w dniu 13 maja 2022 r. w postaci dwóch odrębnych wezwań. W dniu 19 maja 2022 r. organ uiścił wpis od skargi kasacyjnej, jednak nie nadesłano wymaganych odpisów skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Go 458/21 Sąd odrzucił skargę kasacyjną ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 9 czerwca 2022 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, czyli o doręczenie pięciu odpisów skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik organu podniósł, że poprzez dwukrotne przekazanie w dniu 13 maja 2022 r. pliku pod tytułem "Wezwanie" o sygn. akt I SA/Go 458/21 za pośrednictwem platformy Epuap przez sekretariat sądu, na skutek przyjęcia za powielenie dokumentu elektronicznego nastąpiło jego systemowe odrzucenie. Pełnomocnik organu podkreślił, że przyczyną zaistniałego stanu rzeczy była nieznaczna różnica czasowa, lakoniczny tytuł i sygnatura sprawy, gdyż w dniu 13 maja 2022 r. o godzinie 13:29 i 13:47 wysłano dwa pisma o sygn. akt I SA/Go 458/21 za pośrednictwem platformy Epuap oznaczone tożsamym opisem "Wezwanie". Wskazane zdarzenie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, wobec braku jednolitej metodyki doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej należy potraktować jako omyłkę, która nie powinna pozbawiać prawa do skargi kasacyjnej. Pełnomocnik organu wskazał, że dział prawny powziął wiedzę o istnieniu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej na podstawie postanowienia z dnia 7 czerwca 2022 r., doręczonego w dniu 9 czerwca 2022 r. Ponadto pełnomocnik organu podkreślił, że powołując się na zasadę doświadczenia życiowego nie byłoby celem niewypełnienie zarządzenia sądu, mając na uwadze wykonanie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w przypadku posiadania wiedzy o istnieniu przedmiotowego wezwania do usunięcia braków formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu stwarza możliwość usunięcia ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto, dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., II OZ 167/20; z dnia 10 stycznia 2020 r., I GZ 445/19; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2019 r., III SA/Gl 204/19, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną wszystkie określone w przepisach przesłanki (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 2418/00 niepubl.). Podstawowym kryterium uprawdopodobnienia braku winy jest wykazanie, że strona dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Podkreślić ponadto należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nie dającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II FZ 604/11). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należało odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Z treści złożonego wniosku wynika, iż organ o uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej dowiedział się w dniu 9 czerwca 2022 r. tj., w dacie w której zostało mu doręczone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 czerwca 2022 r. (sygn. akt I SA/Go 458/21). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 14 czerwca 2022 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Wraz ze złożeniem wniosku pełnomocnik organu uzupełnił brak formalny skargi kasacyjnej i złożył pięć odpisów skargi kasacyjnej. Zostały zatem spełnione dwa warunki konieczne dla przywrócenia terminu. Sąd stwierdził jednak, że nie został spełniony warunek przywrócenia terminu z uwagi na to, że pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu okoliczność wskazana przez pełnomocnika organu jako przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie może uzasadniać braku winy strony w uchybieniu terminu. Jak wynika z akt sprawy, sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przesłał pełnomocnikowi organu, na adres elektronicznej skrzynki podawczej organu, dwa osobne wezwania, w dwóch osobnych plikach, w których pisma przewodnie były zatytułowane jako: "WEZWANIE I_SA_Go_458_21 Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej" oraz "WEZWANIE I_SA_Go_458_21 Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej". Pierwsze z wezwań zostało doręczone w dniu 13 maja 2022 r. o godzinie 13:47, natomiast drugie o godzinie 13:29. Wezwania zostały odebrane w kilkunastominutowym odstępie czasowym, więc nie można mówić w tym przypadku o nieznacznej różnicy czasowej. W ocenie Sądu korespondencja do organu została prawidłowo wykonana przez sekretariat Sądu, zgodnie z art. 74a § 10 P.p.s.a. Przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wymaga przy tym podkreślenia, że obowiązek prawidłowego zorganizowania pracy biurowej, w tym właściwego obiegu korespondencji podnoszony jest szeroko w orzecznictwie sądów administracyjnych w przedmiocie przywrócenia terminu (por. np. postanowienia NSA z dnia: 28 lipca 2020 r., I FZ 127/20; 25 września 2018 r., II FZ 591/18; 10 sierpnia 2018 r., I OZ 727/18; 26 czerwca 2018 r., II OZ 635/18; 8 grudnia 2015 r., II GZ 829/15; 20 maja 2015 r., I GZ 257/15). Warto zaznaczyć, że odpowiedzialność w tym zakresie ciąży na stronie, niezależnie od tego, czy sama nieprawidłowo (niedbale czy nieuważnie) obsługuje korespondencję, czy też zleca to niewystarczająco starannemu pracownikowi. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom wnioskodawcy, iż na skutek przyjęcia za powielenie dokumentu elektronicznego nastąpiło jego systemowe odrzucenie. Powołując się na ww. fakt pełnomocnik organu nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu obrazującego ten stan rzeczy. Ponadto organ nawet nie wyjaśnił co oznacza "systemowe odrzucenie". Należy podkreślić, że organizacja odbioru korespondencji elektronicznej przez organ, która nie gwarantuje, że przesyłka została prawidłowo odebrana i skierowana do odpowiedniej osoby, świadczy o braku należytej staranności. Wewnętrzny obieg korespondencji (i spraw) zależy wyłączenie od organu, a nieprawidłowości w tym zakresie można ocenić jedynie w charakterze niedbalstwa. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.