I SA/Go 46/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-04-11
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Zbigniew Kruszewski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać rolnika do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników, jeśli wniosek został złożony po terminie, a braki dotyczą dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności dla młodych rolników. Wniosek o przyznanie płatności został złożony w terminie, jednakże brakowało wymaganych dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną. Oświadczenie w tej sprawie wpłynęło po terminie, co zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wyłącza obowiązek organu do wzywania do uzupełnienia braków. Ponadto, dokumenty złożone w innym postępowaniu lub po terminie nie mogą być uwzględnione.Stan faktyczny
Spółka F sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktów znanych z urzędu lub niedopełnienie obowiązków wezwania do uzupełnienia braków. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że oświadczenie o kontroli wpłynęło po terminie, a dokumenty złożone w innym postępowaniu nie mogły być uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r . sprawy ze skargi F sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.
F sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
Z akt wynika następujący stan sprawy.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił przyznania F sp. z o.o. płatności dla młodych rolników na 2016 r. oraz przyznał Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 33.369,53 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 22.395,61 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4.611,10 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 717,19 zł.
Uzasadniając odmowę przyznania płatności dla młodych rolników organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 ze zm. dalej: rozporządzenie Nr 1307/2013) oraz na podstawie art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r. nr 639/2014 w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (DZ.U.UE.L.2014.181.1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 639/2014), płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy w każdym roku składania przez osobę prawną wniosku o płatność w ramach systemu dla młodych rolników sprawują faktyczną i trwałą kontrolę nad daną osobą prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego, lub przypadku gdy kilka osób fizycznych, łącznie rolnik jest zdolny do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat.
Organ zaznaczył, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 352 ze zm., dalej: rozp. MRiRW), w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przez osobę prawną lub grupę osób, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 639/2014, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się: 1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną lub nad tą grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie; 2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości. Dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika - zdaniem organu są - np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), aktualny na dzień złożenia wniosku, z którego wynikało będzie kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną lub umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko.
Organ zaznaczył, że 12 lipca 2017 r. wpłynęło przesłane przez stronę Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, jednak bez dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. W takiej sytuacji uzasadniona była odmowa przyznania płatności dla młodych rolników.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem F sp. z o.o. złożyła odwołanie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części co do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016, zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie:
-art. 77 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.), poprzez nieuwzględnienie faktów znanych z urzędu w zakresie uprawnienia osoby wskazanej jako młodego rolnika do reprezentacji Spółki,
ewentualnie
-art. 64 § 2 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązków przez niewezwanie odwołującej do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia.
W uzasadnieniu podniosła, że organ pierwszej instancji wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą oraz dokumenty potwierdzające te informacje, posiadał z urzędu. Skarżąca w dniu 2 listopada 2016 r. złożyła bowiem do organu wniosek o wpis do ewidencji producentów do którego został załączony odpis z KRS skarżącej. Niezależnie od powyższego, Kierownik BP ARiMR, po powzięciu informacji o brakach formalnych złożonego wniosku o przyznanie płatności, nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku, poprzez złożenie brakujących dokumentów oraz nie pouczył skarżącej, jakie będą skutki nieuzupełnienia dokumentów.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, iż w sprawie zaistniały podstawy do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników. Zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 23 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.
W ocenie organu odwoławczego złożenie przez stroną wniosku 15 czerwca 2016 r. tj. w ostatnim dniu przyjmowania wniosków (bez sankcji terminowych), kiedy do Biura Powiatowego ARiMR trafia największa ilość wniosków z tytułu dopłat bezpośrednich uniemożliwia organom poprawne zweryfikowanie, czy wnioski także spełniają wymogi formalne. Jednakże w rozpoznawanej sprawie strona miała świadomość, że wniosek jest niekompletny, albowiem w dniu 11 lipca 2016 r. czyli w dniu ostatecznym na składanie wniosków oraz wszelkich dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności, złożyła Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną - jeden z dokumentów, które była zobowiązana złożyć. Nadto, po tym terminie organ nie ma obowiązku wysyłania wezwania do braków zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W światle powyższego strona miała możliwość dostarczenia w terminie wymaganych dokumentów, a nie zostało to przez stronę uczynione. Tym samym brak załączników jakimi w tej sprawie były dokumenty spowodowało, że spółka nie nabyła praw do płatności dla młodych rolników.
W odniesieniu zaś do twierdzeń skarżącej Spółki, że organ był w posiadaniu dokumentu potwierdzającego, że osoba wskazana jako młody rolnik sprawowała faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą, organ zauważył, że złożenie odpisu KRS skarżącej nastąpiło w dniu 2 listopada 2016 r., a więc ponad 3 miesiące po ostatecznym terminie składania wniosków. Ponadto, załączona informacja nie określa osoby wskazanej jako młody rolnik sprawującej faktyczną i trwałą kontrolę nad Spółką, i co więcej, złożona została w ramach odrębnego postępowania administracyjnego dotyczącego zmian w ewidencji producentów.
Na powyższą decyzję F sp. z o.o. wniosła skargę zarzucając jej:
-nieważność na podstawie art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a., gdyż nie zawiera podpisu z imienia i nazwiska osoby upoważnionej do jej wydania,
ewentualnie
-naruszenie art. 77 § 4 i art. 64 § 2 K.p.a. powtarzając argumentację tożsamą do tej podnoszonej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Wobec podniesionych zarzutów Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Najdalej idącym zarzutem sformułowanym w skardze jest zarzut nieważności decyzji Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] listopada 2017 r. ze względu na brak podpisu z imienia i nazwiska osoby upoważnionej do jej wydania.
Zgodnie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. W pierwszej kolejności należało zatem ocenić zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wymagania formalne jakie winna spełniać decyzja określa art. 107 § 1 K.p.a. Według tego przepisu rozstrzygnięcie powinno zawierać, poza innymi elementami enumeratywnie wskazanymi - rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję wydał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w imieniu którego działał upoważniony przez niego Zastępca Dyrektora Oddziału Regionalnego K.N.. Pod uzasadnieniem decyzji, niezależnie od złożonego podpisu, umieszczona została pieczęć ze wskazaniem stanowiska służbowego oraz imienia i nazwiska osoby składającej podpis. Jak wynika z Upoważnienia z dnia [...] września 2017r. K.N. jest upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, wystawiania wezwań i zawiadomień oraz podpisywania innych pism kierowanych do stron postępowania w sprawach dotyczących m.in. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powyższe pozostaje w zgodzie z wyznaczeniem, na podstawie art. 5 ustawy o płatnościach w ramach systemów bezpośredniego, kierownika biura powiatowego ARiMR jako organu właściwego do rozpoznawania wniosków w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich, oraz dyrektora oddziału regionalnego tej Agencji - do rozpatrywania odwołań od decyzji w zakresie przyznania płatności bezpośrednich (art. 24 ust. 4 tej ustawy). W związku z tym należało uznać, że w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OR ARiMR z [...] listopada 2017 r., zaś skarżącej Spółce nie udało się skutecznie podważyć powyższych ustaleń.
Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności odmowy przyznania spornej płatności, Sąd pragnie zauważyć, że w roku 2016 wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami należało złożyć w terminie od 15 marca do 15 czerwca. Wniosek mógł być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 11 lipca 2016 r. (art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48).
Nadto, zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozp. MRiRW, w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności przez osobę prawną, do wniosku o przyznanie płatności dołącza się nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Skarżąca Spółka takich dokumentów, w terminie, nie złożyła. Należy w związku z tym wskazać - na co zasadnie zwrócił uwagę Dyrektor OR ARiMR - iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.
W sprawie bezsporne jest, że wniosek o przyznanie płatności skarżąca Spółka przesłała do organu pierwszej instancji w dniu 15 czerwca 2016 r., natomiast uzupełnienie wniosku zawierające Oświadczenie o osobie sprawującej faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, skarżąca spółka - w dniu 11 lipca 2017 r., a więc w ostatnim dniu na składanie wniosków o przyznanie płatności oraz wszelkich innych dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku. To oświadczenie wpłynęło do organu 12 lipca 2016 r. a zatem - jak zasadnie przyjął organ odwoławczy - po tym terminie organ pierwszej instancji nie miał już obowiązku skierowania do skarżącej spółki wezwania do usunięcia braków, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Prawidłowo zatem odmówiono skarżącej Spółce przyznania płatności dla młodych rolników.
Bez wpływu na powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, pozostaje twierdzenie skarżącej, że organ posiadał wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą z przedłożonego w dniu 2 listopada 2016 r. wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów odpisu z KRS. Wskazać bowiem należy, że postępowanie niniejsze jest postępowaniem odrębnym związanym m.in. z przyznaniem płatności dla młodych rolników od postępowania w zakresie wpisu do ewidencji producentów. W tym postępowaniu - co wprost wynika z cytowanych wyżej przepisów - do wniosku należy dołączyć nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Zatem strona nie może powoływać się na dokumenty złożone w innym postępowaniu. Co więcej, odpis z KRS złożony został znacznie po upływie ostatecznego terminu na składanie wniosków.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora OR ARiMR odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło