I SA/Go 461/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-06-09

Skład orzekający: Jan Grzęda, Joanna Wierchowicz, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo istnienia zabezpieczenia hipotecznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo zastosował instytucję rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ wystąpiły łącznie dwie przesłanki: okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące, a organ uprawdopodobnił, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Wpisanie hipoteki nie zawiesza biegu przedawnienia ani nie gwarantuje pełnego zabezpieczenia, zwłaszcza gdy jej wartość nie pokrywa całości zobowiązania, a strona dobrowolnie nie wykonała decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.J. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT za grudzień 2003 r. Skarżąca zarzuciła, że organ nie uprawdopodobnił niewykonania zobowiązania, gdyż istnieje zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości, której wartość znacznie przewyższa zobowiązanie. Organ podatkowy uzasadnił nadanie rygoru krótszym niż 3 miesiące okresem do przedawnienia zobowiązania oraz obawą braku dobrowolnego wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Z.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę. Skarżąca Z.J. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. W sprawie zaistniał przyjęty przez organy podatkowe następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] określił skarżącej Z.J. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2003 w kwocie 74.109,00 zł. Następnie organ podatkowy wydał postanowienie nr [...], w którym orzekł o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podatkowy wskazał, iż okres do upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, co uzasadnia obawę braku dobrowolnego wykonania przez skarżącą zobowiązania określonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Poza ww. postanowieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] listopada 2009 r. wydał również postanowienia o numerach: [...], którymi orzekł o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, wydanym przez ten organ podatkowy w dniu [...] listopada 2009 r. decyzjom o numerach [...] w przedmiocie określenia Z.J. wysokości zobowiązań podatkowych ż tytułu podatku od towarów i usług odpowiednio za miesiące styczeń i luty 2004 r. w kwotach 195.742,00 zł i 350.283,00 zł. Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata P.B., w dniu 27 listopada 2009r. wniosła zażalenie, w którym żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzuciła, że organ podatkowy nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanki niewykonania zobowiązania podatkowego, o której mowa w art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej, z uwagi na istnienie zabezpieczenia hipotecznego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] marca 2010 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Następnie na to postanowienie skarżącą wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Uzasadniając skargę nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż istnieje ryzyko, że zabezpieczenie hipoteczne ustanowione na nieruchomości wskazanej przez nią, okaże się niewystarczające dla zabezpieczenia wykonania decyzji. Zdaniem skarżącej wartość nieruchomości znacznie przewyższa wysokość zobowiązania podatkowego. Ponadto skarżąca zarzuciła, iż wcześniejsze ustanowienie hipoteki przymusowej pozbawiło ją możliwości wykorzystania tej nieruchomości na potrzeby kredytowe, co jest znaczną dolegliwością dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Stwierdziła, że "w chwili obecnej dodatkowo poprzez nadanie rygoru wykonalności Urząd dąży do wszczęcia egzekucji pomimo, że decyzje podatkowe zostały zaskarżone i w ogóle nie bierze pod uwagę faktu, że wcześniej godził się na przyjęcie zabezpieczenia w postaci hipoteki do czasu ostatecznego uprawomocnienia się decyzji". Zdaniem Strony skarżącej "obecny stan rzeczy" w całości zabezpiecza ewentualne roszczenia Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych. Ustosunkowując się zarzutów skargi, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, zawartą wcześniej w wydanych postanowieniach i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Powstały pomiędzy stroną skarżącą a organami spór dotyczy prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, z art. 239 b Ordynacji podatkowej. Przy czym główny zarzut strony skarżącej odnosi się do nieuwzględnienia przez organy podatkowe wartości posiadanej przez stronę skarżącą nieruchomości, na której wcześniej dokonano zabezpieczenia hipotecznego. Wysokości zobowiązań podatkowych ustalonych łącznie w wydanych decyzjach wynosi 760.281 zł, natomiast zdaniem strony skarżącej wartość posiadanej przez nią nieruchomości wynosi 2.043.000 zł, przekracza ona zatem nawet po uwzględnieniu kosztów egzekucyjnych co najmniej dwukrotnie zobowiązania podatkowe. Ustosunkowując się do tego zarzutu wcześniej należy przypomnieć treść regulacji prawnych, które w tej sprawie miały zastosowanie. Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane – z art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej. Ze wskazanej regulacji mającej zastosowanie w rozpoznawanej przez Sąd sprawie wynika, że musiały wystąpić łącznie dwie przesłanki, spowodowały one nadanie przez organ pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przesłankami tymi były – okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące oraz uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Pierwsza przesłanka nie była przez stronę kwestionowana i nie budziła ona wątpliwości. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany dla decyzji z dnia [...] listopada 2009 nr [...], dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2003 r. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał z dniem 31 grudnia 2009 r. Jednoznacznie należy stwierdzić, że przesłanka ta wystąpiła. Koniecznym elementem do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest jeszcze uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Organ słusznie tutaj podnosił, że możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 2003 r. wynika z faktu, że stronie przysługuje prawo złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Skorzystanie przez stronę z tego prawa oraz czas konieczny na dokonanie czynności międzyinstancyjnych wraz z okresem koniecznym do rozpoznania odwołania uprawdopodabnia, że wydana decyzja organu I instancji do końca 2009 r. nie uzyska atrybutu ostateczności. Należy podkreślić, że organ nie musi udowodnić, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane wystarczy jedynie taką okoliczność uprawdopodobnić, czyli wskazać na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić. Taka możliwość zdaniem Sądu została przez organ uprawdopodobniona, tym bardziej, że wpisane na nieruchomości strony skarżącej hipoteki zabezpieczały łącznie należność przysługującą Skarbowi Państwa na kwotę 438,536 zł ( za grudzień 2003 r. na kwotę 74.109 zł) podczas, gdy cała należność wynosiła kwotę 760.281 zł (za grudzień 2003 r. 129.470 zł), zatem cała należność nie była zabezpieczona, ponadto strona pomimo doręczenia decyzji 13 listopada 2009 r. do dnia nadania rygoru 25 listopada 2009 r. dobrowolnie jej nie wykonała. Podkreślić należy, że wpisanie hipoteki nie skutkuje zawieszeniem lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, a jedynie daje prawo do egzekwowania zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką tylko z przedmiotu hipoteki. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia NSA |Sędzia WSA | |Joanna Wierchowicz |Jan Grzęda |Dariusz Skupień |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło