I SA/Go 462/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę. Skarżąca Z.J. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. W sprawie zaistniał przyjęty przez organy podatkowe następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] określił skarżącej Z.J. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2004 w kwocie 195.742,00 zł. Następnie organ podatkowy wydał postanowienie nr [...], w którym orzekł o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podatkowy wskazał, iż okres do upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, co uzasadnia obawę braku dobrowolnego wykonania przez skarżącą zobowiązania określonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Poza ww. postanowieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] listopada 2009 r. wydał również postanowienia o numerach: [...], którymi orzekł o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, wydanym przez ten organ podatkowy w dniu [...] listopada 2009 r. decyzjom o numerach [...] w przedmiocie określenia Z.J. wysokości zobowiązań podatkowych ż tytułu podatku od towarów i usług odpowiednio za miesiące grudzień 2003r. i luty 2004 r. w kwotach 74.109,00 zł i 350.283,00 zł. Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata P.B., w dniu [...] listopada 2009r. wniosła zażalenie, w którym żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzuciła, że organ podatkowy nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanki niewykonania zobowiązania podatkowego, o której mowa w art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej, z uwagi na istnienie zabezpieczenia hipotecznego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] marca 2010 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Następnie na to postanowienie skarżącą wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Uzasadniając skargę nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż istnieje ryzyko, że zabezpieczenie hipoteczne ustanowione na nieruchomości wskazanej przez nią, okaże się niewystarczające dla zabezpieczenia wykonania decyzji. Zdaniem skarżącej wartość nieruchomości znacznie przewyższa wysokość zobowiązania podatkowego. Ponadto skarżąca zarzuciła, iż wcześniejsze ustanowienie hipoteki przymusowej pozbawiło ją możliwości wykorzystania tej nieruchomości na potrzeby kredytowe, co jest znaczną dolegliwością dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Stwierdziła, że "w chwili obecnej dodatkowo poprzez nadanie rygoru wykonalności Urząd dąży do wszczęcia egzekucji pomimo, że decyzje podatkowe zostały zaskarżone i w ogóle nie bierze pod uwagę faktu, że wcześniej godził się na przyjęcie zabezpieczenia w postaci hipoteki do czasu ostatecznego uprawomocnienia się decyzji". Zdaniem Strony skarżącej "obecny stan rzeczy" w całości zabezpiecza ewentualne roszczenia Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych. Ustosunkowując się zarzutów skargi, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, zawartą wcześniej w wydanych postanowieniach i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Powstały pomiędzy stroną skarżącą a organami spór dotyczy prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, z art. 239 b Ordynacji podatkowej. Przy czym główny zarzut strony skarżącej odnosi się do nieuwzględnienia przez organy podatkowe wartości posiadanej przez stronę skarżącą nieruchomości, na której wcześniej dokonano zabezpieczenia hipotecznego. Wysokości zobowiązań podatkowych ustalonych łącznie w wydanych decyzjach wynosi 760.281 zł, natomiast zdaniem strony skarżącej wartość posiadanej przez nią nieruchomości wynosi 2.043.000 zł, przekracza ona zatem nawet po uwzględnieniu kosztów egzekucyjnych co najmniej dwukrotnie zobowiązania podatkowe. Ustosunkowując się do tego zarzutu wcześniej należy przypomnieć treść regulacji prawnych, które w tej sprawie miały zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 239b § 1 decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wobec brzmienia przywołanych przepisów dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Oceniając zaskarżone postanowienia na tle wyżej określonego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki będące podstawą do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie organ przy nadaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego rygoru natychmiastowej wykonalności powołał się na przesłankę określoną w pkt 4 przywołanego powyżej § 1 art. 239b – okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące. Powyższa przesłanka nie była przez stronę kwestionowana i nie budziła ona wątpliwości. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany dla decyzji z dnia [...] listopada 2009 nr [...], dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2004 r. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał z dniem 31 grudnia 2009 r. Jednoznacznie należy stwierdzić, że przesłanka ta wystąpiła. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała również druga przesłanka istnienie której jest niezbędne dla nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności tj. uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Organ słusznie wskazał, że możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego za miesiąc styczeń 2004r. wynika z faktu, że stronie przysługuje prawo złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Skorzystanie przez stronę z tego prawa oraz czas konieczny na dokonanie czynności międzyinstancyjnych wraz z okresem koniecznym do rozpoznania odwołania uprawdopodabnia, że wydana decyzja organu I instancji do końca 2009 r. nie uzyska atrybutu ostateczności. Tym samym organ bez rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nie mógłby podjęć czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, jak też nie miałby prawnej możliwości przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Ponadto strona pomimo doręczenia decyzji 13 listopada 2009 r. do dnia nadania rygoru 25 listopada 2009 r. dobrowolnie jej nie wykonała. Jak już wcześniej wskazano organ nie musi udowodnić, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, wystarczy jedynie taką okoliczność uprawdopodobnić, czyli wskazać na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić. Taka możliwość zdaniem Sądu została przez organ uprawdopodobniona. Powyższego nie zmienia fakt, że na nieruchomości skarżącej zostały wpisane hipoteki. Zabezpieczały one łącznie należność przysługującą Skarbowi Państwa na kwotę 462.073 zł podczas, gdy określona decyzjami wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. – luty 2004 r. wynosiła 760.281 zł. Zaspokojenie wierzyciela podatkowego z przedmiotu hipoteki mogło by nastąpić jedynie do kwoty 462.073 zł, a więc wykonanie zobowiązania nie było w całości zabezpieczone. Tym samym zabezpieczenie hipoteczne ustanowione (z wniosku organu) na nieruchomości jest niewystarczające dla zabezpieczenia wykonania decyzji. Podkreślić należy, że wpisanie hipoteki nie skutkuje zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia, a jedynie daje prawo do egzekwowania zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką tylko z przedmiotu hipoteki. Z uwagi, że zarzuty skargi nie są zasadne, jak również Sąd nie stwierdził by w toku postępowania organy naruszyły inne przepisy - skargę należało na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Jacek Niedzielski |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |Anna Juszczyk-Wiśniewska |