I SA/Go 469/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-06-17
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Barbara Rennert, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mają podstawę do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru, jeśli dokument zakupu został uznany za sfałszowany przez zagraniczną administrację celną, a w konsekwencji zastosowania metod ustalania wartości celnej innych niż wartość transakcyjna?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować wiarygodność dokumentów transakcyjnych, jeśli zagraniczna administracja celna uzna je za sfałszowane. W takiej sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, organy celne są uprawnione do zastosowania metod ustalania wartości celnej innych niż wartość transakcyjna, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w tym metody ostatniej szansy.Stan faktyczny
Skarżący importował używany samochód osobowy, deklarując jego wartość na podstawie umowy kupna. Szwajcarska administracja celna zakwestionowała autentyczność tej umowy, uznając ją za sfałszowaną. W związku z tym organy celne, po przeprowadzeniu postępowania i powołaniu biegłego, ustaliły wartość celną towaru metodą zastępczą (tzw. metodą ostatniej szansy), co skutkowało wymiarem należności celnych oraz podatków VAT i akcyzowego. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 31 WKC oraz nieuwzględnienie opinii technicznej sporządzonej na jego zlecenie. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, kwoty wynikającej z długu celnego, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Skarżący I.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie wymiaru należności celnych oraz określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym z tytułu importu.
Z akt sprawy wynika następujący ustalony przez organy stan faktyczny:
Skarżący I.S. w dniu [...] maja 2007 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 2289 cm3, rok produkcji 1996. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji [...]. Do zgłoszenia celnego skarżący załączył między innymi umowę kupna z dnia [...] maja 2007 r. na kwotę 600 CHF, wystawiony przez firmę MA, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] maja 2007r.
Następnie organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku tych czynności na podstawie wyniku weryfikacji – pisma
nr [...] z [...] sierpnia 2009 r. – przesłanego przez szwajcarską administrację celną ustalono, że firma MA nie sprzedała pojazdu marki [...], a przedłożoną umowę kupna wraz z podpisem określiła jako sfałszowane. Poinformowała również, że od 7 lat
nie używa tego stempla pocztowego. Konsekwencją podjętych działań kontrolnych było wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego postanowienia z [...] października 2009 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W wydanej opinii nr [...] z [...] listopada 2009 r. biegły rzeczoznawca, na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu samochodowego oraz opinii technicznej nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. ustalił jego wartość na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...] maja 2007 r. na kwotę 14.100 PLN.
Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję, określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku
od towarów i usług. Wartość celna przywiezionego samochodu została ustalona
na podstawie metody zastępczej, tzw. Metody ostatniej szansy, o której mowa
w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publiczno – prawne.
Pismem z [...] stycznia 2010 r. I.S. złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie, umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na niepełnym nieuwzględnieniu opinii technicznej nr [...] z [...] maja 2007 r. oraz przerzuceniu na niego odpowiedzialności za nieuczciwość sprzedawcy. Organ I instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację prawną, zawartą w decyzji organu I instancji.
Od powyższej decyzji I.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Podniósł w niej zarzuty wcześniej wskazane w dowołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego w tym pomocniczo zasady wymienionej w art. 97 Kodeksu Cywilnego oraz niewłaściwe zastosowanie art. 31 WKC. Wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz o umorzenie postępowania wszczętego przez Naczelnika Urzędu Celnego. Pełnomocnik skarżącego w skardze argumentował, że zarówno organy I jak i II instancji bezkrytycznie oparły się na informacjach zawartych w piśmie nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., przesłanym przez szwajcarską administrację celną. Ponadto błędnie wg pełnomocnika organy przyjęły, że wystąpiły daleko idące wątpliwości nie pozwalające na zastosowanie metody wartości transakcyjnej – co miało skutkować w opinii organu koniecznością zastosowania art. 30 ust 1 WKC w zw. z art. 29 i art. 30 ust. 2 WKC. Zdaniem pełnomocnika skarżącego przyjęte zasady postępowania są całkowicie błędne już z samego założenia albowiem organy dysponowały pełną informacją o stanie technicznym i transakcyjnym pojazdu, zawartymi w opinii technicznej nr [...] z [...] maja 2007 r. Kompetencje T.A. biegłego rzeczoznawcy powołanego przez skarżącego są wysokie, a świadczy o tym fakt powoływania go w charakterze biegłego również przez organy celne. Rzeczoznawca w opinii określił współczynnik uszkodzeń pojazdu marki [...] na 0,51 i stwierdził, że cena pojazdu zawarta w fakturze zakupu nie odbiega znacząco od rzeczywistej wartości pojazdu, zważywszy na jego uszkodzenia. Powołując się na art. 97 Kodeksu cywilnego pełnomocnik skarżącego argumentował , że zarzut dokonania przez skarżącego sfałszowania umowy sprzedaży nie znajduje zastosowania w świetle uregulowań art. 97 KC, a sam organ wskazał, że przedsiębiorstwo takie istnieje pod wskazanym adresem i zajmuje się obrotem pojazdami, więc skarżący dokonując kupna pojazdu marki [...] mieścił się w czynnościach prawnych zazwyczaj dokonywanych z osobami korzystającymi z usług danego przedsiębiorstwa. Ponadto skarżący kupił pojazd, który znajdował się na parkingu firmy MA, pojęcie parkingu mieści się wg powszechnie uznawanego poglądu w zakresie pojęcia zawartego w art. 97 KC pomieszczenia z góry przeznaczonego lub zwyczajowo używanego do obsługi klienteli danego przedsiębiorstwa. Pełnomocnik skarżącego podniósł także, że wszystkie czynności skarżący dokonał w dobrej wierze.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, przytoczył argumentację z utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył,
co następuje:
Skarga nie jest zasadna
Należy podnieść, że na gruncie regulacji rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. - WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. - RWKC) oraz ustawy z dnia
19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, póz. 622) organy celne są uprawnione
do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych (rachunku, faktury) załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących do określenia wartości celnej , które dołącza się do zgłoszenia celnego.
Skarżący zarzucił w tej mierze jednostronną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zakwestionował przyjęcie przez organy za prawdziwe twierdzenie, że umowa nie została podpisana przez sprzedającego firmę MA, których ustalenia jego zdaniem nie są pewne ani też jednoznaczne. Należy jednak wskazać , że na podstawie art. 78 ust. 2 WKC organy celne po zwolnieniu towarów mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W razie, gdy z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działanie w celu uregulowania sytuacji biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Organ celny ma zatem uprawnienie do kontroli dokumentów i danych załączonych do zgłoszenia , przy czym w postępowaniu weryfikacyjnym, jak wskazano powyżej, może być badana nie tylko autentyczność formalna przedłożonego dowodu zakupu, tzn. czy nie został on sfałszowany, ale także jego autentyczność materialna, co do ceny towaru .
Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w decyzjach obu instancji, iż organy te miały podstawę do zakwestionowania wskazanej przez skarżącego wartości celnej towaru. W dniu [...] maja 2007 r. zgłosił ona do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o poj. silnika 2289 cm3, rok produkcji 1996, z załączonej do zgłoszenia umowy wynikało, iż nabył ten samochód za kwotę 600 CHF. W przypadku samochodów sprowadzanych ze Szwajcarii, wątpliwości organów celnych co do załączanych do zgłoszenia celnego dokumentów zakupu (faktury, rachunku, umów) dotyczyły wielu spraw - nie tylko tej rozpoznawanej obecnie - i to zarówno co do firm występujących w roli sprzedawców samochodów, jak również co do ceny transakcyjnej zakupionych pojazdów. Takim też trybem dokonano weryfikacji umowy z dnia [...] maja 2007 r. W odpowiedzi na zapytanie polskich organów celnych, szwajcarska Administracja celna w piśmie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] przekazała jednoznaczną informację odnośnie, że firma MA nie sprzedała samochodu marki [...], a przedłożoną umowę kupna określiła jako sfałszowaną, albowiem firma poinformowała, że od 7 lat nie używa stempla firmowego, figurującego na zakwestionowanej umowie.
W świetle przytoczonej wyżej informacji, uzyskanej ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych, polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że mimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC nadal istnieją. Skoro szwajcarskie władze po przeprowadzeniu postępowania zakwestionowały ważność zawartej umowy, przedstawionej przy zgłoszeniu celnym spornego pojazdu, uprawniony i logiczny był wniosek, że także kwota zakupu podana w sporządzonej w ten sposób dokumentacji , nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Zgodnie z treścią art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.
Dokument sporządzony przez szwajcarskie organy celne w ramach dokonanej przez ten organ weryfikacji zasadnie przy tym został oceniony przez organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC. Na mocy art. 86 ustawy Prawo celne - organ celny przyjmuje jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego, Takie uregulowanie stwarza możliwość oparcia ustaleń
w postępowaniu na dokumentach pochodzących z obcego państwa. Przepis ten nie stanowi podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy i dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nie nadaje
im szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym. Niemniej wskazać trzeba , iż pisma
z dnia [...] września 2009 r. jako dokumenty sporządzone przez organy władzy publicznej, a niewątpliwie taką władzą jest administracja celna Szwajcarii, należy uznać za dokumenty urzędowe. Z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe, to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa
przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli
na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie owe trzy przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za urzędowy
i wówczas stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Przepis art. 194 Ordynacji podatkowej nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Uznanie dokumentu zagranicznego
za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE (m.in. art. 91 i art. 9 Konstytucji RP), jest również Porozumienie z dnia 9 czerwca 1997 r.
w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół dodatkowy w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej
w sprawach celnych, zatwierdzone w imieniu Wspólnoty decyzją Rady z dnia 2 czerwca 1997 r. (Dz.U.UE.L.1997.169.77). Przepisy cyt. Protokołu określają m.in. organy właściwe do realizacji wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych
(art. 1 lit. c/ i d/), ich kompetencje i formy działania (art. 2 - 5), formy przekazu informacji (art. 8), a także kwestie poufności (art. 10) i sposobu wykorzystywania uzyskanych informacji (art. 11).
W świetle powyższych przepisów, pismo szwajcarskiej administracji celnej z dnia
[...] września 2009 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, albowiem zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa
(tj. w formie przewidzianej w ww. Protokole), przez powołany do tego organ władzy publicznej (tj. szwajcarski organ administracyjny), na wniosek polskiego organu
o udzielenie pomocy na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 8 tego Protokołu. Stosownie do treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zatem zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone".
Raport z przeprowadzonego postępowania z dnia [...] września 2009 r. dotyczący firmy MA jest dokumentem urzędowym wydanym w wyniku weryfikacji autentyczności deklaracji pochodzenia.
Dokument urzędowy jest środkiem dowodowym, którego moc dowodowa może być obalona w wyniku podjęcia akcji polegającej na przeprowadzeniu dowodu przeciwko jego treści - domniemanie zgodności z prawdą tego dokumentu jest domniemaniem wzruszalnym. Jednak organ celny, tak długo jako owo domniemanie istnieje, jest związany dokumentem urzędowym, co oznacza, że obowiązany jest uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści, jeżeli nie ma innych dowodów, które podważałyby jego wiarygodność.
Reasumując, organy celne, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, miały podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i art. 31 WKC. W zaskarżonej decyzji organ celny szczegółowo wyjaśnił zasady takiego ustalania w odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych. Wskazać trzeba za organem odwoławczym, że metody przewidziane w wymienionych powyżej przepisach mają odpowiednią kolejność. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 tego Kodeksu, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a, b, c, i d. Jeżeli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, w rachubę wchodzi metoda tzw. ostatniej szansy, regulowana przepisem art. 31 WKC. Według art. 30 ust. 2, wartością celną ustalaną na podstawie tego przepisu jest:
• wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
• wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
• wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;
• wartość kalkulowana , która jest sumą trzech elementów wymienionych w dalszej części tego przepisu.
Z kolei zgodnie z treścią art. 30 ust. 3 WKC , dodatkowe warunki i reguły stosowania ust. 2 tego Kodeksu określane są zgodnie z procedurą Komitetu (Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WTO). W ocenie Sądu, uwzględniwszy postanowienia art. 30 WKC oraz wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej określone w studium 1.1 "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych", organy celne właściwie przyjęły, iż żadna z metod wskazanych w art. 30 ust. 2 WKC nie może zostać zastosowana w rozpatrywanym przypadku. W szczególności organy celne trafnie uznały, że zastosowanie metod ustalania wartości w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna jest niczym nieuzasadnione. Niemożliwe jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem, mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalania wartości pojazdów używanych. Organy celne zasadnie też przyjęły, iż kolejna metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit.c WKC) może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych ilościach i stanie w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Prawidłowo też zostało wskazane, iż Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WTO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej. Metoda ta ( art. 30 ust. 2 lit.d WKC) może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej i dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane. W konsekwencji należy przyznać rację twierdzeniom organów obu instancji o potrzebie wykorzystania w sprawie metody tzw, ostatniej szansy, której zasady zostały określone w art. 31 WKC. Wartość celna jest wówczas ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; rozdziału 3 WKC . W art. 31 ust. 2 WKC wskazano przy tym kryteria niedozwolone przy posługiwaniu się metodą ostatniej szansy, a wśród nich ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Z tego powodu , dane dotyczące rynku szwajcarskiego, nie mogły być wykorzystane. Biorąc pod uwagę ostatnie wyłączenie należało podzielić stanowisko organów celnych, które zleciły rzeczoznawcy opracowanie stosownej opinii, z uwzględnieniem cen na rynkach innych krajów, nie będących krajem wywozu (Szwajcaria) oraz krajami Wspólnoty lub w oparciu o ceny samochodów wyprodukowanych w innych krajach , które są dostępne na rynku polskim, z wykorzystaniem też dostępnych danych oraz uwzględnieniem konkretnego stanu technicznego (dane ze szwajcarskiego dokumentu identyfikacyjnego), istniejącego w chwili sprowadzenia go do Polski, czyli na obszar Wspólnoty. Należy przy tym zauważyć, że choć biegły wykorzystał dane dotyczące podobnego pojazdu, to jest samochodu [...] jako pojazdu tego samego rodzaju i podrodzaju, o niemalże identycznych parametrach trakcyjno-technicznych, wyprodukowanego w Japonii (kraj spoza Wspólnoty), to nie istniała możliwość zastosowania metody wymienionej w art. 30 ust. 2 lit.b WKC w miejsce metody ostatniej szansy, bowiem zgodnie z przytoczonym przepisem wartość celna ustalana wskazaną tam metodą odpowiada wprost wartości transakcyjnej podobnych towarów. Natomiast w rozpoznawanym przypadku wartość transakcyjna podobnych towarów jest jedynie daną wyjściową, na podstawie której następuje dopiero ustalanie wartości celnej według metody ostatniej szansy. Różnicę potwierdza także sama opinia opracowana przez rzeczoznawcę dla potrzeb niniejszej sprawy, w której biegły dokonał odliczeń, związanych ze stanem technicznym pojazdu. W tym także oparł się wbrew twierdzeniom strony skarżącej na stanie technicznym przedmiotowego samochodu opisanym w opinii z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], sporządzonej na zlecenie skarżącej. Nie zakwestionował tej opinii. Na stronie 4 swojej opinii biegły powołany przez organ I instancji w pozycji 18 dokonał w oparciu o opinię
z [...] maja 2007 r. jeszcze obniżenia wartości pojazdu z kwoty 15800 zł do 14100 zł (k.24 akt adm.), zatem wbrew podniesionemu zarzutowi organy nie naruszyły regulacji art. 122 Ordynacji podatkowej.
W tej sprawie należało także rozstrzygnąć kwestię, czy organy celne w sposób prawidłowy zastosowały regulację art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm.), w szczególności czy nie został naruszony art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, na co zwrócił uwagę Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r., C-313/05 (Lex 207145). Podkreślić należy, że wyżej wskazana regulacja oraz orzeczenie dotyczą wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów, natomiast przedmiotem postępowania był używany samochód osobowy zakupiony na terenie Szwajcarii.
Państwo to nie jest członkiem UE, ale w sprawie ma zastosowanie Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską / Dz. Urz. WE L 300 z 31.12.1972 roku z późn. zm./ w zw. z art. 300 ust. 7 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
W szczególności art. 16 ust. 1 Protokołu nr 3 tej umowy. Zgodnie z wyżej wskazaną regulacją w dniu zgłoszenia pojazdu, dowodem pochodzenia towarów były świadectwo przewozowe EUR 1, EUR – MED oraz deklaracja na fakturze lub deklaracja EUR – MED na fakturze, sporządzona przez eksportera na fakturze. Tylko dokumenty spełniające powyższe wymogi skutkują stosowaniem do nabytych na terenie Szwajcarii pojazdów regulacji odnoszących się do wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.
Przypomnieć należy, że skarżąca jako dowód pochodzenia towaru, uprawniający do preferencyjnego pochodzenia towaru przedstawiła umowę, wystawioną przez MA. W trakcie prowadzonego postępowania zakwestionowano autentyczność tego dokumentu. Oznacza to, że prawdziwość całego dokumentu nie tylko w części dotyczącej wskazanej ceny sprzedaży, ale również odnosząca się do preferencyjnego pochodzenia towaru, została skutecznie zakwestionowana.
Okolicznością bezsporną jest, że skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony, jako "produkt pochodzący" ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3. Podkreślenia wymaga, że braku tego nie mają sanować na inne dokumenty, w tym także, które potwierdzają zarejestrowanie samochodu przez uprawnione o tego władze szwajcarskie. Fakt zarejestrowania samochodu w Szwajcarii nie jest tożsamy z wykazaniem jego "pochodzenia" z tego kraju (lub ze wspólnoty) w rozumieniu Protokołu 3.
Zatem organy w sposób prawidłowy ustaliły wartość celną importowanego samochodu, od której w prawidłowej wysokości obliczono podatek VAT, podatek akcyzowy oraz cło.
Organy nie naruszyły także regulacji art. 97 kodeksu cywilnego, albowiem przedmiotem tego postępowania nie było ustalenie czy wystawiony [...] maja 2007 r. rachunek został sfałszowany, ale na skutek przeprowadzonego postępowania wystąpiły uzasadnione wątpliwości, dotyczące zadeklarowanej jako faktycznie zapłaconej ceny w rozumieniu art. 181a RWKC. Na marginesie Sąd jednak zwraca uwagę, że regulacja art. 97 k.c. dotyczy stosunków zobowiązaniowych, do których stosuje się przepisy polskiego kodeksu cywilnego. W tej sprawie należałoby w pierwszej kolejności rozstrzygnąć
na podstawie ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 46 poz. 290 z późn. zm.), które prawo cywilne polskie czy szwajcarskie się stosuje. Kwestia ta nie ma, na co wyżej zwrócono uwagę, jednak żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.
Skargę należało jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Barbara Rennert |Dariusz Skupień |Joanna Wierchowicz |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło