I SA/Go 47/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2015r. na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku R.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości znanych w dacie otwarcia spadku zobowiązań podatkowych spadkodawcy oraz solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: 1. Zwolnić skarżącą od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca – R.C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą wysokość znanych w dacie otwarcia spadku zobowiązań podatkowych spadkodawcy oraz solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie stać jej na uiszczenie wpisu w wysokości 1.500 zł należnego od wniesionej przez nią skargi. W oświadczeniu o swoim stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że mieszka i utrzymuje się sama z emerytury wynoszącej 1739 zł brutto oraz wynagrodzenia z tytułu stałego zlecenia wynoszącego 200 zł brutto. Jest współwłaścicielką domu mieszkalnego, dwóch mieszkań oraz dwóch działek gruntu. Zadeklarowała, że nie posiada oszczędności. Skarżąca, wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a.", do złożenia wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów potwierdzających wysokość emerytury oraz - ewentualnie - dokumentów potwierdzających prowadzenie egzekucji z praw majątkowych, przedłożyła jedynie decyzję o waloryzacji emerytury i umowę zlecenie oraz wydruki potwierdzeń przelewów. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 2 marca 2015r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podniósł, że skarżąca, pomimo wezwania, nie złożyła wyciągów z rachunków i lokat bankowych pozbawiając tym samym referendarza możliwości oceny jej sytuacji finansowej, w szczególności jej twierdzeń o nieposiadaniu oszczędności wystarczających do sfinansowania kosztów sądowych. W konsekwencji uznano, że skarżąca nie wykazała, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca, w ustawowym terminie, wniosła skutecznie sprzeciw. W uzasadnieniu podniosła, że udowodniła brak środków na poniesienie kosztów postępowania, przesłała bowiem wyciągi z poniesionych wydatków za ostatnie 3 miesiące oraz dokumenty o wysokości dochodów. Powtórzyła, że wszystkie dochody ledwo wystarczają jej na pokrycie wydatków. W załączeniu przedłożyła kopię oświadczenia o sytuacji finansowej i majątkowej podatnika złożonego do Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia historii rachunków bankowych i wyciągów z lokat oraz dokumentów potwierdzających udział skarżącej w posiadanych przez nią nieruchomościach, skarżąca przedłożyła pełną historię posiadanego rachunku bankowego. Jednocześnie oświadczyła, że nie posiada lokat bankowych. Wykazała ponadto, że jest współwłaścicielką mieszkania poł. w [...] oraz nieruchomości zabudowanych poł. w [...] w udziale 4/6. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika w sprawie (art. 245 § 3 tej ustawy). Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrot "gdy wykaże" zawarty w powołanym wyżej przepisie oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Na wstępie należy podkreślić, że sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu R.C. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, że jest osobą samotną, nie posiada oszczędności. Jedyne źródło jej utrzymania stanowi emerytura oraz dodatkowe wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia z tym, że całość deklarowanych dochodów skarżącej pochłaniają wydatki konieczne. W tym stanie rzeczy uznano, że zapłata wpisu od skargi przekracza możliwości majątkowe skarżącej. Uwzględniając jednak, że wpis ten jest jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania, postanowiono jak w sentencji. Na marginesie Sąd ponadto pragnie wyjaśnić, że wpis w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a nie jak podniosła skarżąca we wniosku 1500 zł.