I SA/Go 472/09

Dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi "B" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2005r. postanawia odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 3 listopada 2009 r. wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik strony – doradca podatkowy - nie był obecny. Z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania. Wyrok z uzasadnieniem został stronie skarżącej doręczony w dniu 26 listopada 2009 r. W dniu [...] lutego 2010 r.(data nadania) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o "przywrócenie terminu zasądzenia zwrotu kosztów postępowania". W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 200, art. 226 oraz art. 205 § 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosi o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W ocenie pełnomocnika skarżącej między treścią art. 200 a art. 210 § 1 zachodzi ewidentna sprzeczność . Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z treścią art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwana p.p.s.a. - spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na mocy przepisu art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Analizując wniosek pełnomocnika skarżącej, w pierwszej kolejności należało ocenić jego dopuszczalność i dostrzec różnicę między sytuacją, w której dla dokonania określonej czynności wyznaczony jest ściśle oznaczony termin (np. trzydziestodniowy termin wniesienia skargi kasacyjnej - art. 177 § 1 ustawy p.p.s.a.), a sytuacją, w której możliwość dokonania pewnej czynności jest ograniczona fazami postępowania, jak w rozpatrywanej sprawie. Orzecznictwo sądowe, odnosząc się do tej ostatniej sytuacji, zajmuje jednolite stanowisko, że termin ten nie podlega przywróceniu, gdyż określenie go w postaci daty, godziny czy okresu nie mieści się w granicach tej wyjątkowej instytucji (na przykład data posiedzenia sądu, okres wyznaczony przez konkretne zdarzenie, jak również okres do zamknięcia rozprawy). Nie jest możliwe przywrócenie terminu dokonania takiej czynności, która mogła być podjęta tylko do określonego momentu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Postępowanie administracyjne, s. 204; Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego i K. Piaseckiego, tom I, Warszawa 1989, s. 267-275). Taki termin jest terminem prekluzyjnym, czyli nieprzekraczalnym i nieprzywracalnym. Żądanie zwrotu kosztów stanowi uprawnienie strony. Strona z uprawnienia tego ma prawo skorzystać, ale w określonym terminie. Termin końcowy do złożenia wniosku o zwrot kosztów w danej instancji stanowi moment zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Pogląd ten dodatkowo wzmacnia brzmienie powołanego przepisu, z treści którego jasno wynika, że po upływie tego terminu strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 88). Podsumowując powyższe rozważania, trzeba zaznaczyć, że niedopuszczalne jest żądanie przywrócenia terminu dokonania takiej czynności jak złożenie wniosku o zwrot kosztów, która stosownie do treści art. 210 § 1 p.p.s.a. mogła być przedsięwzięta najpóźniej do momentu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. O przysługującym stronie uprawnieniu i warunkach jego realizacji wojewódzki sąd administracyjny pouczył pełnomocnika skarżącej w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 5 października 2009 r. W ocenie Sądu złożony wniosek należy uznać za niedopuszczalny. Powołany przez stronę przepis art. 226 p.p.s.a. nie stoi w sprzeczności z art. 200 i 210 p.p.s.a. Przepis art. 226 § 1 p.p.s.a. ma zastosowanie do sytuacji w której strona postępowania nie uiściła należnych sądowi administracyjnemu kosztów sądowych. Natomiast przepis art. 226 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji wystąpienia nadpłaty, nienależnie pobranych kosztów sądowych przez sąd. Tym samym powołany przepis dotyczy "rozliczenia kosztów" pomiędzy stroną postępowania a sądem administracyjnym. Powyższe sytuacje w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. przysługuje stronie skażanej od organu, który wydał zaskarżony akt w razie uwzględnienia skargi przez sąd. Tym samym przepis ten dotyczy "rozliczenia" pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego- stroną skarżącą, a organem administracyjnym. Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz strony może nastąpić po spełnieniu wymogu jakim jest złożenie przez stronę stosownego wniosku. W niniejszej sprawie w zakreślonym ustawą terminie, strona wniosku takiego nie złożyła, a tym samym utraciła uprawnienie w tym zakresie. W tym stanie rzeczy złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. ponieważ termin "zamknięcia rozprawy" nie podlega przywróceniu i brak jest ustawowych warunków dopuszczalności merytorycznego jego rozpoznania przez Sąd.