I SA/Go 485/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przywrócenie terminu oraz wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2017 rok postanawia: 1. Odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. 2. Odmówić przyznania prawa pomocy. A.S. złożył skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zawarł w niej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 13 listopada 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym do wezwania urzędowym formularzu PPF. Wezwanie zostało doręczone 16 listopada 2018 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 roku skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Uzasadniając wniosek wskazał m.in., że przesyłkę odebrała jego mama, która z uwagi na swoje obowiązki nie była w stanie określić daty odbioru pisma. Do wniosku załączyć wypełniony i podpisany formularz PPF. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie powyższe regulacje, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, albowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżący wnosi, nie powoduje dla niego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Wyjaśnienia wymaga, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto, przepisy powoływanej ustawy nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie. Zatem złożony 3 grudnia 2018 r. na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostanie rozpoznany, pomimo nadesłania go po terminie zakreślonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 13 listopada 2018r. Skoro uchybienie tego terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego to wniosek o jego przywrócenie należy uznać za niedopuszczalny na podstawie art. 86 P.p.s.a. i odrzucić stosownie do art. 88 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie ww. przepisów, postanowiono jak w pkt 1 sentencji. Przechodząc do rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że zgodnie ze swoim oświadczeniem skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada domu ani mieszkania. Jest właścicielem nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni 25,36 ha i wartości około 675.700 zł. Zgromadził oszczędności o wartości 81.107, 89 zł. Jest posiadaczem dwóch samochodów osobowych o wartości około 42.000 zł. Z tytułu własnej działalności gospodarczej uzyskuje dochód około 5.000 zł netto miesięcznie. Wśród zobowiązań i stałych wydatków wskazał: kredyt na zakup gruntów rolnych w wysokości 210.611,12 zł, czynsz dzierżawnych w wysokości 10.300 zł. Na jego miesięczne wydatki składają się: rata kredytu – 2.760 zł, wydatki na media - 2.000 zł, spłaty kart kredytowych – 1.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie w takiej sytuacji kosztów sądowych. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Jednak na chwilę obecną, jedyną opłatą niezbędną dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis od skargi w wysokości 200 zł. Analiza stanu majątkowego i dochodów skarżącego jednoznacznie wskazuje, że uiszczenie powyższej opłaty nie spowoduje u skarżącego uszczerbku utrzymania koniecznego. Wartość posiadanych przez skarżącego nieruchomości znacznie przewyższa wskazane przez niego zobowiązania. Posiada on ponadto oszczędności w kwocie 81.107,89 zł, które mogą służyć sfinansowaniu kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.