I SA/Go 487/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Starszy specjalista Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odrzucić skargę. I SA/Go 487/10 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] kwietnia 2010r. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], uchylające w całości postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] i orzekające o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M.P.. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Na postawie wystawionych wobec M.P. w dniu [...] grudnia 2003 r. tytułów wykonawczych o numerach [...] Dyrektor Izby Celnej, wszczynając wobec niej egzekucję administracyjną dokonał zajęcia jej wynagrodzenia za pracę. W wyniku zbiegu egzekucji administracyjnych od maja 2005 r. łączne prowadzenie egzekucji przejął Naczelnik Urzędu Skarbowego. W dniu [...] stycznia 2008 r. M.P. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie jej zobowiązań. Wniosek ten postanowieniem z [...] marca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrzył odmownie. W wyniku złożonego przez zobowiązaną zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w dniu [...] maja 2008 r. zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał, zgodnie z właściwością rzeczową, wniosek M.P. o umorzenie postępowania egzekucyjnego Dyrektorowi Izby Celnej . Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. M.P. złożyła na nie zażalenie i Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] sierpnia 2008r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, przekazując sprawę Dyrektorowi Izby Celnej do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] października 2008 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskutek złożonego przez zobowiązaną zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] kwietnia 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Celnej . Kolejnym postanowieniem – z [...] czerwca 2009 r. - Dyrektor Izby Celnej odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. Dyrektor Izby Celnej odmówił umorzenia prowadzonego wobec M.P. postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana w ustawowym terminie złożyła na nie zażalenie, po rozpoznaniu którego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wydanych [...] grudnia 2003 r. tytułów wykonawczych o numerach [...]. Postanowienie to doręczono zobowiązanej i Dyrektorowi Izby Celnej [...] marca 2010r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Dyrektorowi Izby Celnej lecz tytuły wykonawcze, na podstawie który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wobec M.P. nie zawierają wniosku tegoż wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nie można zatem uznać, że organ egzekucyjny działał z dyspozycji wierzyciela, co powoduje że zaistniała przesłanka niedopuszczalności egzekucji skutkująca, w myśl art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej złożył skargę, zarzucając mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wnosząc o jego uchylenie oraz obciążenie Dyrektora Izby Skarbowej kosztami postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Dyrektor Izby Celnej podniósł, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów zawartych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadnia podniesienie zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 powołanej ustawy i zarzut ten może być wniesiony w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest innym środkiem i można go złożyć w każdym momencie prowadzonego postępowania. Wśród przyczyn umorzenia (art. 59 ustawy) nie ma niespełnienia wymogów art. 27 w/w ustawy. Kwestionowane tytuły wykonawcze nie zawierają w swojej treści żadnych błędów, które pozwalałyby na uznanie niedopuszczalności egzekucji. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, wskazując że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z treścią art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektorowi Izby Celnej nie był uprawniony do wniesienia zażalenia na własne postanowienie, a w konsekwencji nie był również uprawniony do wniesienia skargi na wydane w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowienie organu II instancji. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na niedopuszczalność wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, posiadający z jednej strony uprawnienia władcze, a z drugiej – uprawnienia strony, powołując się w tej kwestii na orzecznictwo sądów administracyjnych. Sąd zważył: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy. Stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zawarte w odpowiedzi na skargę Sąd uznał za w pełni zasadne, gdyż znajduje ono oparcie w omówionych poniżej przepisach prawa. Na wstępie należy podkreślić, że bezspornym w kontrolowanej sprawie jest, iż Dyrektor Izby Celnej występował w niej w podwójnej roli – wierzyciela i organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne umorzone zaskarżonym postanowieniem. Art. 52 § 1 p.p.s.a. zezwala na wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady są jedynie skargi wnoszone przez prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżącym w niniejszej sprawie jest Dyrektor Izby Celnej, który w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec M.P. występował w podwójnej roli – jako wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym. Jako organ egzekucyjny I instancji odmówił zobowiązanej umorzenia prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Zgodnie z przepisem art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 59, poz. 1954 ze zm.) na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Na w/w postanowienie zażalenie złożyła zobowiązana. Nie przysługiwało ono, w świetle cyt. wyżej przepisu, Dyrektorowi Izby Celnej z tego właśnie względu, że występował on w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego jednocześnie. Nie mógł on bowiem złożyć zażalenia na wydane przez siebie postanowienie. W tej sytuacji, z uwagi na treść art. 52 § 1 p.p.s.a., nie mógł on także wnieść skargi na postanowienie organu odwoławczego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia M.P.. W postępowaniu egzekucyjnym nie służyły mu bowiem środki zaskarżenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn niż wymienione w pozostałych punktach tego przepisu. W niniejszej sprawie skarga Dyrektora Izby Celnej jest niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji skargowej tegoż organu wynikający z przepisów art. 52 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 59 § 5 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzekł jak w sentencji.