I SA/Go 499/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2016 r. wniosku A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanowił: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w części przekraczającej 1.500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do skargi od decyzji wymienionej w sentencji postanowienia skarżąca dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że nie jest w stanie sfinansować należnego w sprawie wpisu od skargi. Wartość przedmiotu zaskarżenia zadeklarowała na 6.374.239 zł. Z jej oświadczeń oraz złożonych dodatkowych dokumentów wynika, że niezamężna. Jest właścicielką gruntów ornych o łącznej pow. 2,90 ha. Nadto posiada złotą biżuterię oraz 500 zł na rachunku bankowym i 5.000 zł oszczędności w gotówce. Utrzymuje się z zasiłku z ubezpieczenia społecznego wypłacanego dla poratowania zdrowia. Korzysta z pomocy finansowej rodziny i konkubenta z którym nie prowadzi jednak wspólnego gospodarstwa domowego. W tej sytuacji wniosek skarżącej okazał się w znacznej części zasadny. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje w razie wykazania, że osoba występująca z wnioskiem o jego przyznanie nie jest w stanie ponieść bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym (art. 199 p.p.s.a.), zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Koszty sądowe jako należności Skarbu Państwa winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. Skarżąca wykazała, że nie uzyskuje stałych dochodów, ponieważ utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego, którego wysokość - jak wynika z wyciągów za rachunku bankowego nie przekraczała 1.168 zł miesięcznie. Niemniej to ustalenie nie daje samodzielnej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła bowiem, że posiada oszczędności gotówkowe (5000 zł) oraz że korzysta z pomocy finansowej rodziny oraz konkubenta. Tym samym jej oświadczenia nie dały podstawy do przyjęcia, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Zważywszy jednak, że - z uwagi na deklarowaną wartość przedmiotu zaskarżenia - wpis od skargi może być wyjątkowo wysoki i przekroczyć 60.000 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) należało uznać, że skarżącej nie stać na poniesienie takiej opłaty. Dlatego postanowiono o zwolnieniu jej od wpisu w części przekraczającej 1500 zł gdyż ze złożonych oświadczeń wynika, że taka kwota ma pokrycie w oszczędnościach skarżącej i jej poniesienie nie narazi skarżącej na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)