I SA/Go 499/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2018 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.A.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2004 r. i od stycznia do grudnia 2005 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2003 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.A.J., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2004 r. i od stycznia do grudnia 2005 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2003 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę W skardze tej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach uzasadnienia ww. wniosku skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja stworzyła po jego stronie odpowiedzialność w kwocie 50.999,00 złotych. Zaznaczył, że decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu stosownie do treści przepisu art. 239e Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego przy ocenie zasadności wniosku należy wziąć pod uwagę fakt wydania dwóch innych decyzji opartych na tych samych przesłankach odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy. Nadto skarżący podniósł, że jego wiek, brak źródeł zarobkowania umożliwiających spłatę tak dużej kwoty oraz - w związku z zaistniałą sytuacją - konieczność wyegzekwowania należności z majątku nieruchomego, na którym nota bene wpisane zostały hipoteki na rzecz Skarbu Państwa (organów podatkowych), dotyczące konkretnie zobowiązań podatkowych, które są m.in. przedmiotem niniejszego postępowania uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał również, że pomimo podjętych prób sprzedaży nieruchomości barierą nie do przejścia pozostają wpisane na rzecz Skarbu Państwa hipoteki zabezpieczające zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Każdy potencjalny kupiec warunkuje bowiem zakup nieruchomości uprzednim wykreśleniem hipotek. Skarżący zaznaczył, że ma dopiero 22 lata. Obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu a z uwagi na sytuację zdrowotną wywołaną prowadzonymi postępowaniami podatkowymi zmuszony został do zaprzestania wynajmowania lokali. Ze względów zdrowotnych nie jest bowiem w stanie pełnić funkcji palacza i konserwatora, gdyż zagrażałoby to zdrowiu i życiu osób znajdujących się na nieruchomości. Aktualnie nie posiada źródeł dochodu, a po poprawie stanu zdrowia zamierza podjąć naukę. Zdaniem skarżącego, egzekwowanie należności z nieruchomości spowoduje nieodwracalny skutek prawny w postaci przejścia własności nieruchomości na osobę trzecią - będącą w dobrej wierze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zw. dalej "P.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.) Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Z kolei stosownie do brzmienia art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Tezy do art. 61. Wyd. V. Lex). Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji w tym zakresie obciąża stronę. (por. postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 682/17 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że z uwagi brak źródeł zarobkowania umożliwiających mu spłatę tak dużej kwoty zaistnieje konieczność wyegzekwowania należności z jego majątku nieruchomego, na którym wpisane zostały hipoteki na rzecz Skarbu Państwa (organów podatkowych), dotyczące konkretnie zobowiązań podatkowych, które są m.in. przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący zaznaczył, że pomimo podjętych prób sprzedaży nieruchomości barierą nie do przejścia pozostają wpisane na rzecz Skarbu Państwa hipoteki zabezpieczające zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Zdaniem skarżącego, egzekwowanie należności z nieruchomości spowoduje nieodwracalny skutek prawny w postaci przejścia własności nieruchomości na osobę trzecią - będącą w dobrej wierze. Skarżący wskazał także na swój młody wiek, zły stan zdrowia oraz wydane wobec niego decyzje. Niemniej jednak skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów pozwalających zweryfikować wskazywane przez niego okoliczności. Tak uzasadniony wniosek zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Jednakże na tym etapie postępowania brak jest informacji, a sam skarżący także nie powołuje się na fakty w tym zakresie, aby zostały podjęte jakiekolwiek działania organu zmierzające do wyegzekwowania kwoty zobowiązań podatkowych z nieruchomości skarżącego prócz zabezpieczenia ich hipoteką. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżący jest właścicielem większej ilości nieruchomości tj.: dwóch działek gruntu o łącznej pow. 1,2102 ha, z których jedna jest zabudowana domem mieszkalnym w trakcie budowy o pow. użytkowej 412 m kw. m kw. oraz trzema budynkami handlowo – usługowymi (o pow. użytk. 786 m kw., 586 m kw. i 200 m kw.), a druga domem mieszkalnym o pow. użytkowej 326,45 m kw. i budynkiem gospodarczym o pow. 93 m kw. (dowód: operat szacunkowy k. 104 akt postęp. podatk., i wyciąg z rejestru gruntów. – k. 68 akt postęp. podatk., wypis z kartoteki budynków – k. 65-67 akt postęp. podatk.).W rozpoznawanym wniosku skarżący wskazał na brak pracy zarobkowej nie odniósł się jednak do swojej sytuacji majątkowej w całości. W szczególności do wielości posiadanych nieruchomości, ewentualnie zgromadzonych oszczędności czy też innego źródła utrzymania. Brak takich informacji uniemożliwia Sądowi zweryfikowanie twierdzeń skarżącego o braku możliwości spłaty nałożonych na niego zobowiązań z innych źródeł niż licytacja nieruchomości. Zaznaczyć należy, że decyzja zaskarżona w rozpoznawanej sprawie została wydana na skutek wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Go 436/16, którym uchylono w całości wydaną wobec skarżącego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2003 r., grudzień 2004 r. oraz od stycznia do grudnia 2005 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Także w sprawie I SA/Go 436/16 skarżący wnosił o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powołując okoliczności, które stanowią uzasadnienie wniosku również w niniejszej sprawie. Już w postanowieniu z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Go 436/16 wydanym w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd zwrócił uwagę skarżącemu na konieczność wyczerpującego uzasadnienia wniosku. Jednakże składając przedmiotowy wniosek skarżący uwag tych nie uwzględnił. Zauważyć trzeba, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Natomiast w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony, uiszczone już a nienależne zobowiązanie, będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał aby w chwili obecnej istniało ryzyko przeprowadzenia skutecznej licytacji z jego nieruchomości. Nie wykazał, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki te nie wynikają także z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.