I SA/Go 5/18
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-06-29
Skład orzekający: Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest osobą chorą, niepełnosprawną, opiekującą się chorą matką i rodzicami żony, posiadający wspólny dochód netto gospodarstwa domowego w wysokości 8.300 zł, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w kwocie 250 zł od skargi kasacyjnej, jeśli jego miesięczne wydatki wynoszą 1.678 zł, a do dyspozycji rodziny pozostaje 4.368 zł miesięcznie?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ suma jego miesięcznych wydatków, nawet po uwzględnieniu przeciętnych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, nie wyklucza możliwości uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie posiadają środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
R.J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 250 zł od skargi kasacyjnej, wskazując na chorobę, niepełnosprawność, opiekę nad rodzicami oraz wysokie koszty leczenia. Z oświadczenia majątkowego wynika, że wnioskodawca mieszka z żoną, posiada mieszkanie, garaż i dwa samochody. Ich wspólny dochód netto wynosi 8.300 zł miesięcznie, a wskazane przez niego miesięczne wydatki to 1.678 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz za miesiące od lutego do maja 2013 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
R.J. złożył skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z 28 lutego 2018 r. oddalającego jego skargę na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego orzeczenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 250 zł, w dniu 2 czerwca 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał m.in., że jest osobą poważnie chorą, wymagającą stałego leczenia co wiąże się z wysokimi kosztami. Jest również niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym. Opiekuje się chorą matką oraz rodzicami żony.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący mieszka z żoną w stanowiącym ich własność mieszkaniu o powierzchni 65 m2. Jest właścicielem garażu o wartości około 5.000 zł. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych czy wierzytelności. Wraz z żoną są właścicielami dwóch samochodów o wartości ok. 10.000 zł każdy. Wspólny dochód netto ich gospodarstwa domowego wynosi 8.300 zł. Wśród zobowiązań i stałych wydatków skarżący wskazał leki (200 zł miesięcznie), koszty eksploatacji pojazdów i zakupu paliwa (bez sprecyzowania kwoty), ubezpieczenie samochodów (ok 270 zł miesięcznie), czynsz (320 zł miesięcznie), telefony (ponad 58 zł miesięcznie), internet (50 zł miesięcznie), prąd (90 zł miesięcznie), gaz (190 zł miesięcznie) plus koszty wyrównania (w ostatnim miesiącu 500 zł).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie w takiej sytuacji kosztów sądowych.
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Jednak na chwilę obecną, jedyną opłatą niezbędną dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł.
Suma wskazanych przez skarżącego miesięcznych wydatków wynosi 1.678 zł. Skarżący nie wymienił kosztów zakupu żywności, odzieży i innych towarów i usług konsumpcyjnych. Jednak po doliczeniu ich do wydatków gospodarstwa domowego skarżącego - przeciętnie 1.127 zł na jedną osobę (zgodnie z "Sytuacja gospodarstw domowych w 2017 r. w świetle wyników badania budżetów gospodarstw domowych", Wydział Badania Gospodarstw Domowych Głównego Urzędu Statystycznego, www.stat.gov.pl), do dyspozycji rodziny skarżącego pozostaje miesięcznie kwota 4.368zł.
Powyższe pozwala przyjąć, że wnioskodawca może uiścić kwotę 250 zł wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło