I SA/Go 50/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-02-28

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska – Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, uznając, że jej trudna sytuacja finansowa naraziłaby rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. W pozostałym zakresie, w tym w zakresie ustanowienia adwokata, wniosek oddalono, uznając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca K.S. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skargą z dnia [...] grudnia 2011r. K.S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lutego 2012 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 15 lutego 2012 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem J.S.. Oboje nie pracują. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 2.003,14 zł brutto. Z kolei małżonek skarżącej otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.230,01 zł brutto oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł brutto. Skarżąca wraz z małżonkiem posiada dom o powierzchni 101 m², obciążony hipoteką na kwotę 37.500,00 zł z tytułu zaciągniętego w 2003 r. kredytu na nadbudowę dachu. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika również, że małżonkowie S. nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro. Wydatki ponoszone przez skarżącą związane z utrzymaniem domu to około 2.100 zł miesięcznie (opał 720 zł, telefon i internet 85 zł, telewizja 40 zł, gaz 76 zł, energia elektryczna 94 zł, wywóz nieczystości 25 zł, woda 60 zł, raty kredytu 610 zł, ubezpieczenie 82 zł, paliwo 100 zł, leki męża 170 zł). Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz zestawienie operacji na rachunku bankowych J.S. za okres [...].01.2012 r. – [...].02.2012 r. Z pismem procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. skarżąca przedłożyła dodatkowe dokumenty w postaci kopii aktualnych decyzji ZUS dot. waloryzacji jej świadczenia emerytalnego oraz ponownego ustalenia mężowi skarżącej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Załączyła ponadto zestawienie operacji na rachunku bankowym w [...] za okres od [...].11.2011r. do [...].02.2012 r. oraz wyciąg bankowy z Banku z zestawieniem operacji na koncie walutowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Z kolei zgodnie z treścią art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że skarżąca spełniła przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, jednakże tylko w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniania to przede wszystkim trudna sytuacja finansowa skarżącej. Obarczenie K.S. ciężarem uiszczenia przedmiotowego wpisu zdaniem Sądu naraziłoby na uszczerbek utrzymania koniecznego rodzinę skarżącej. Dokonując oceny wniosku, Sąd uwzględnił możliwości finansowe skarżącej i jej męża, ponoszone przez nich wydatki na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wydatki jakie ponoszą w związku z zaciągniętym w 2003 r. kredytem hipotecznym na nadbudowę dachu, choć nie ulega wątpliwości, iż jest to zobowiązanie zaciągnięte dobrowolnie i nie może mieć zasadniczego wpływu na ocenę zasadności wniosku. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżąca określając wysokość niezbędnych wydatków nie uwzględniła kosztów zakupu żywności, więc i ta okoliczność była brana pod uwagę przy ocenie sytuacji finansowej rodziny skarżącej. Ponadto Sądowi z urzędu wiadomym jest, że małżonkowie S. zobowiązani są do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości po 200 zł również w trzech innych sprawach przed tutejszym Sądem. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, iż jedyną opłatą podlegającą obecnie uiszczeniu jest wpis od skargi, Sąd uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącej w postaci zwolnienia jej od uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło