I SA/Go 50/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-04-10
Skład orzekający: Alina Rzepecka, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji umarzające postępowanie egzekucyjne i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był rozpoznać sprawę co do istoty?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazane przez organ odwoławczy uchybienia organu pierwszej instancji, dotyczące lakonicznego uzasadnienia i braku szczegółowej analizy przedawnienia, nie stanowiły wystarczającej podstawy do wydania postanowienia kasacyjnego, gdyż mogły być usunięte w postępowaniu odwoławczym lub nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Skarżący W.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzające postępowanie egzekucyjne dotyczące opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, uznając należności za przedawnione na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, wskazując na lakoniczne uzasadnienie organu pierwszej instancji i konieczność wyjaśnienia kwestii przedawnienia oraz charakteru opłaty. Skarżący zarzucił niezgodność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 3. Zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim ustanowionemu z urzędu adwokatowi S.K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług.
W.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] uchylające w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji obejmujących opłatę za pobyt skarżącego do wytrzeźwienia w jednostce policji za lata 2005, 2006, 2007.
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, a podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego W.K. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]. Uzasadniając postanowienie organ pierwszej instancji wskazał, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty publicznoprawnej i przedawnia się na tych samych zasadach jak zobowiązania podatkowe, czyli z upływem 5 lat. Wskazał, że w niniejszej sprawie nie udało się przerwać biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego. Wobec tego, w ocenie organu pierwszej instancji, zaległości objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) uległy przedawnieniu.
Na powyższe postanowienie Komendant Wojewódzki Policji wniósł zażalenie, żądając jego uchylenia w całości. Podniósł, że w stosunku do opłat za odprowadzenie i pobyt w jednostce Policji powstałych do dnia 31 grudnia 2009 r., pobieranych na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.) nie miały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, w stanie prawnym nie istniały przepisy pozwalające na ustalenie daty przedawnienia należności za pobyt do wytrzeźwienia. Zaznaczył również, że pięcioletni okres przedawnienia przedmiotowych opłat został wprowadzony dopiero z dniem 1 stycznia 2010 r., tj. z dniem wejścia w życie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, przepisy na które powołał się Naczelnik Urzędu Skarbowego znajdują zastosowanie w sprawach wszczętych po tej dacie, zaś w sprawach wszczętych przed wejściem w życie ww. przepisów początkowym dniem od którego należy okoliczność termin przedawnienia jest dzień 1 stycznia 2010 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach uzasadnienia postanowienia organ odwoławczy wskazał, że tak lakoniczne uzasadnienie podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, nie może stanowić podstawy do uznania, że w sprawie rzetelnie rozpoznano wszystkie okoliczności przesadzające o sposobie jej załatwienia. Stwierdził, że organ egzekucyjny zupełnie pominął przedstawienie oceny biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności. W szczególności nie wskazano zarówno terminu płatności zobowiązania lub początku biegu terminu jej przedawnienia, jak i daty upływu tego terminu, skutkującego wygaśnięciem zobowiązania, z którego organ egzekucyjny wywodzi konieczność umorzenia prowadzonej egzekucji. W ocenie organu odwoławczego odstąpienie od powyższego, skutkuje dowolnością podjętego rozstrzygnięcia, a jednocześnie przesądza, że zaskarżone postanowienie nie czyni zadość wymogom ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie zobowiązany był wskazać nie tylko przepisy, w oparciu o które orzekał, lecz także powołać treść tych przepisów i przedstawić ich wykładnię odniesioną do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przedstawiając w szczególności jego istotne elementy, pozostające w bezpośrednim związku z podejmowanym rozstrzygnięciem.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że dochodzone w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym należności, są opłatami za pobyt do wytrzeźwienia w policyjnej izbie zatrzymań. Tym samym zakres stosowania w niniejszej sprawie normy wynikającej z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, winien zostać rozważony także w odniesieniu do charakteru tej opłaty.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W.K., zarzucając mu niezgodność z prawem. W ocenie skarżącego jeśli policja zatrzymała osobę w stanie nietrzeźwym miała obowiązek odwieźć chorego na chorobę alkoholową do najbliższej izby wytrzeźwień a nie robiła tego. Podniósł, że komisariaty policji działając w ten sposób pobierały nielegalnie opłaty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie podniósł, że dochodzone w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym należności są opłatą za pobyt do wytrzeźwienia w policyjnej izbie zatrzymań , a nie opłatą za pobyt i doprowadzenie do izby wytrzeźwień, jak wskazał organ pierwszej instancji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wyjaśnienia wymaga stan prawny mający zastosowanie w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie do przedawnienia opłat za pobyt w policyjnej izbie zatrzymań.
Organ odwoławczy zaznaczył, że nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia określonego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem skutkowałoby to naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
Ponadto, odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów nieprawidłowego działania policji i bezprawnego zatrzymywania osób nietrzeźwych do wytrzeźwienia w izbie zatrzymań, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wykraczają one poza zakres niniejszej sprawy i nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia, zatem nie mogą być przedmiotem oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w przedmiotowej sprawie było postanowienie organu II instancji wydana na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zadaniem Sądu było więc dokonać oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy postanowienia kasacyjnego, tj. postanowienia o uchyleniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywane w skardze.
Zgodnie z treścią art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zastosowany przez organ odwoławczy przepis art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. stanowi procesową podstawę do wydania postanowienia kasacyjnego, skutkującego przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przy tego rodzaju rozstrzygnięciu kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ II instancji rozpoznając zażalenie prawidłowo zastosował powyższą normę prawną. Według powołanej regulacji, w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r., czyli po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Innymi słowy, Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem postanowienia wydanego na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. miał za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wskazane wyżej, a wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Stosownie do treści omawianej regulacji wskazać należy, że obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej (w niniejszej sprawie postanowienia), określona w art. 138 § 2 k.p.a., opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu przez organ I instancji decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zakończenie postępowania odwoławczego (w niniejszej sprawie - zażaleniowego) w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Zwrócić jednak należy uwagę, że "przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego" odnosi się do postępowania dowodowego, a nie do przeprowadzenia oceny prawnej czy też wyjaśnienia stanu prawnego mającego zastosowanie w sprawie. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (a więc dowodowe) odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ pierwszej instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011, str. 19). Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Treść art. 138 § 2 k.p.a. winna być natomiast odczytywana w połączeniu z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Zwrócić też trzeba uwagę, że użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 1496/02, Monitor Prawniczy 2004/2/60; z dnia 2 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 632/99, Lex nr 48722; z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt I SA 2127/98, Lex nr 48721).
Uzasadniając potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na lakoniczne uzasadnienie podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego stwierdzenie "opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty publicznoprawnej i przedawnia się na tych samych zasadach jak zobowiązanie podatkowe" tj. z upływem 5 lat, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że w sprawie nierzetelnie rozpoznano wszystkie okoliczności przesądzające o sposobie jej załatwienia. Organ odwoławczy wskazał, że nie wskazano terminu płatności zobowiązania, początku biegu jej przedawnienia, jak i daty upływu tego terminu, skutkującego wygaśnięciem zobowiązania z którego organ wywodzi konieczność umorzenia prowadzonej egzekucji. W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje na dowolność podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny w uzasadnieniu winien wskazać fakty które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego brak uzasadnienia rozstrzygnięcia uniemożliwia dokonanie weryfikacji przyjętego stanowiska, a tym samym by organ egzekucyjny powołując dyspozycję art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. dowiódł zasadności jej zastosowania.
W ocenie Sądu, powyższe zastrzeżenia organu odwoławczego nie mogły stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy. W tym zakresie organ ten nie może ograniczać się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej załatwienia. W tym miejscu warto przytoczyć argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż "złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu pierwszej instancji. Skuteczność prawna takiego środka prawnego powoduje przeniesienie całej sprawy przed organ drugiej instancji. Organ odwoławczy musi więc wnikać w całość sprawy i brać na siebie odpowiedzialność za ponowne jej rozstrzygnięcie. (...) Organ odwoławczy ma obowiązki nie mniejsze niż organ pierwszej instancji. W efekcie jak każdy organ powinien dążyć przede wszystkim do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, przez co należy rozumieć przeprowadzenie - w granicach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego - ponownego postępowania wyjaśniającego i wydanie decyzji co do istoty sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej kończącej postępowanie, nakazuje bowiem zasada szybkości i sprawności postępowania oraz ekonomii procesowej." (sygn. I OSK 2123/11, - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu organ odwoławczy dysponował całością materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki, które nakazywałyby odstąpienie od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania przed organem odwoławczym, wykraczającego ponad dopuszczalność zastosowania art. 136 k.p.a. Wskazane przez organ drugiej instancji wadliwości dotyczące rozstrzygnięcia i procedowania Naczelnika Urzędu Skarbowego nie są tego rodzaju, aby nie można było ich wyeliminować rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym. Powołane przez organ drugiej instancji "okoliczności" nie mają na tyle skomplikowanego charakteru, który uniemożliwiałby ich wyjaśnienie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Skarbowej zobligowany był do samodzielnej oceny każdego dowodu z osobna i wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, ewentualnie do uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego w trybie ar. 136 k.p.a. W szczególności brak jest przeszkód dla dokonania prawidłowej oceny dowodów, a przede wszystkim tytułów wykonawczych i wezwań do zapłaty znajdujących się w aktach administracyjnych. Z treści wezwań do zapłaty wynika w jakim terminie winny być uiszczone opłaty. Na dokumentach tych jest również podpis zobowiązanego i data odbioru wezwania.
Podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji w rozpatrywaniu sprawy, lecz jedynie kontroluje ich legalność, czyli sprawdza czy organy prowadziły sprawę nie naruszając przepisów k.p.a. oraz czy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. W konsekwencji zdaniem Sądu uchybienia wskazywane przez Dyrektora Izby Skarbowej nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bądź też mogły być sanowane na etapie postępowania odwoławczego. Niewątpliwie uzasadnienie postanowienia organu I instancji jest lakoniczne. Jednakże z jego treści wynika, że organ ten przyjął, że egzekwowana opłata ma charakter opłaty publicznoprawnej i z tego względu przedawnia się na tych samych zasadach jak zobowiązanie podatkowe. To że organ I instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że opłata pobrana na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70 poz.473) jest opłatą publicznoprawną nie zwalnia organu odwoławczego od oceny prawidłowości takiego stanowiska.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że sformułowane w zaskarżonym postanowieniu argumenty nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał na uchybienia w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji – w zasadzie na lakoniczność tego uzasadnienia. Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy, a zatem - wydając zaskarżone rozstrzygnięcie - naruszył art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i art. 15 k.p.a. Argumentacja przytoczona przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wykazała bowiem podstaw do wydania w niniejszej sprawie postanowienia kasacyjnego.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do tego, że organ odwoławczy rozpozna sprawę co do jej istoty w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.
Stwierdzone podczas kontroli zaskarżonej decyzji naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania niewątpliwie mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec tego Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c i § 2 ust. 3 § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 250 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło