I SA/Go 510/07

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-12-18

Skład orzekający: Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność statutową i nieosiągająca zysku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia, czy okoliczności zostały uzasadnione i uprawdopodobnione.
Stan faktyczny
Ośrodek Rehabilitacyjno – Wypoczynkowy złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości. Następnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na wysokie miesięczne koszty i brak wolnych środków. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i sąd, sprawa trafiła do NSA, który uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. WSA rozpoznał wniosek i przyznał częściowe prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Go 510/07 Dnia 18 grudnia 2007 r. P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ośrodka Rehabilitacyjno – Wypoczynkowego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ośrodka Rehabilitacyjno – Wypoczynkowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku nieruchomości za 2002 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. ( - ) Barbara Rennert I SA/Go 510/07 U Z A S A D N I E N I E W dniu 12 kwietnia 2007 r. Ośrodek Rehabilitacyjno – Wypoczynkowy złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Następnie dnia 30 maja 2007 r. skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych, wskazując iż stałe miesięczne koszty jakie ponosi to 38.691 zł (wynagrodzenia, ZUS od wynagrodzeń, wywóz nieczystości, energia elektryczna, opał). Do wniosku dołączył m. in. kserokopie rocznego planu przychodów i kosztów budżetowych na 2007 r., wyciągi z konta bankowego za marzec, kwiecień i maj 2007 r., oświadczenia Dyrektora skarżącego z dnia 20 czerwca 2006 r.: o zatrudnianiu na umowę o pracę 13 osób, korzystaniu z samochodu na podstawie umowy leasingu operacyjnego, kopię tej umowy wraz z zestawieniem rat leasingowych oraz nie otrzymywaniu środków z funduszy na działalność i utrzymanie skarżącego. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2007 r. wydanym przez referendarza sądowego skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 6 lipca 2007 r. W dniu 12 lipca 2007 r. skarżący wniósł sprzeciw od doręczonego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, iż jako zakład budżetowy Powiatu nie ma osobowości prawnej i rozlicza się z budżetem Powiatu na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, które ściśle określają powiązanie finansowe jednostek sektora finansów publicznych. Kwota 15.291,59 zł zysku za 2006 r. została przeznaczona na działalność statutową dotyczącą rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Kwota 100.000 zł zaplanowana w planie finansowym na 2007 r. to nie zysk, a jedynie kwota zaplanowana jako ewentualna możliwa do zainwestowania w przypadku osiągnięcia zysku. Dodatkowo skarżący wskazał, iż ośrodek nie może posiadać wolnych środków na uiszczenie opłaty sądowej, ponieważ saldo środków obrotowych każdym miesiącu 2007 r. (z wyjątkiem lipca) było ujemne. Aktualnie także nie posiada wolnych środków, ponieważ realizuje zadania statutowe Powiatu społecznie użyteczne a nie nastawione na zysk. Realizacja tych zadań przynosi jedynie zwrot poniesionych kosztów i nakładów. Postanowieniem z dnia 4 września 2007 r. Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wskutek złożonego przez skarżącego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd zważył: W myśl przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem w niniejszej sprawie, skoro złożony przez skarżącego w dniu 12 lipca 2007 r. sprzeciw został wniesiony skutecznie, postanowienie z dnia 2 lipca 2007 r. utraciło moc, a Sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 p.p.s.a. m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, a jego zakres częściowy zgodnie z art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a. może obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosił w niniejszej sprawie skarżący. Przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (a taką jednostką jest skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy jednostka wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie dotychczasowe koszty postępowania to wpis sądowy w wysokości 781 zł. Z treści cyt. wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Zgodnie z przepisem art. 246 § 2 pkt 2 skarżący winien wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co zdaniem Sądu wykazał. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż skarżący istotnie prowadzi działalność nie tylko nie nastawioną na zysk, ale i tego zysku nie przynoszącą. Skoro przez wszystkie dotychczasowe miesiące (z wyjątkiem lipca) 2007 r. nie posiadał wolnych środków do dyspozycji i nie posiada ich także w chwili obecnej, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 61/04 udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie, uwzględniając sytuację finansową skarżącego należy przyjąć, iż obiektywnie niemożliwe jest poniesienie przez niego kosztów sądowych, skoro nie prowadzi on działalności nastawionej na zysk, a osiągnięty w 2006 r. zysk został przeznaczony już na działalność statutową dotyczącą rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzekł jak w sentencji. ( - ) Barbara Rennert

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło