I SA/Go 516/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-09-27
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz, Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy strony zgadzają się co do tego, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości, ale nie co do sposobu rozliczenia nadpłaty?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zastosowało art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżące Centrum Promocji i Szkolenia Województwa (Cen) nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a podatnikiem jest Samorząd Województwa. Jednakże, aby orzec o nadpłacie podatku po stronie Cen, konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, co uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2004 rok. Centrum Promocji i Szkolenia Województwa (Cen) złożyło korektę deklaracji, wykazując zwolnienie od podatku jako gospodarstwo pomocnicze wykonujące zadania użyteczności publicznej. Wójt Gminy określił Cen zobowiązanie podatkowe, odmawiając zwrotu nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że Cen nie jest podatnikiem, a podatnikiem jest Samorząd Województwa, ale stwierdziło konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia nadpłaty. Cen wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi Centrum Promocji i Szkolenia Województwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 rok oddala skargę.
I SA/Go 516/07
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzje Wójta Gminy z dnia [...]r. [...] określającą skarżącemu - [...] - wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie 108 594,16 zł i przekazało sprawę organowi podatkowemu I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Jako podstawę prawną decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało art. 13 § 1 pkt 3 i art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 121, poz. 844 ze zm.).
Wymienione rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło w następującym stanie faktycznym:
[...] (zwane dalej "Cen") 16 listopada 2005 r. złożyło korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 rok, w której wykazało grunty o pow. 137263 m2 oraz budynki o pow. 1427 m2 jako zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnik wniósł jednocześnie o zwrot powstałej w tym podatku nadpłaty. Uzasadniając korektę podatnik wskazał, iż Cen jest gospodarstwem pomocniczym, wykonuje zadania o charakterze użyteczności publicznej w dziedzinie kultury fizycznej i turystyki i nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej. Przekazany Cen zespół pałacowo-parkowy wpisany jest do rejestru zabytków województwa pod nr [...]. Zatem zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości.
Wójt Gminy decyzją z [...] grudnia 2006r. określił skarżącemu Cen zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie 108.594,16 zł. odmawiając jednocześnie zwrotu nadpłaty podatku za ten rok.
W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, iż Cen jest gospodarstwem pomocniczym powołanym przez Marszałka Województwa zarządzeniem nr 9 z [...] grudnia 2001r. w sprawie utworzenia gospodarstwa pomocniczego w związku z uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...].12.2001 r. i prowadzi działalność gospodarczą na bazie zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego [...], którego nieruchomości i majątek ruchomy przejęło. Prawo własności tej nieruchomości przysługuje, zgodnie z wpisem do księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, Samorządowi Województwa. Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 1986 r. zespół pałacowo - parkowy wpisany został do rejestru zabytków Województwa pod nr [...].
Organ I instancji wskazał, iż gospodarstwo pomocnicze cechuje wyodrębnienie finansowe w stosunku do jednostki budżetowej przy której zostało utworzone tj. prowadzi swoją działalność na podstawie własnego planu finansowego i posiada odrębny rachunek bankowy, planuje samodzielnie produkcję oraz sprzedaje wyroby i usługi po cenach ustalonych według ogólnie obowiązujących zasad , pokrywa koszty swej działalności z uzyskiwanych przychodów własnych oraz z dotacji przedmiotowych. Wszystko to świadczy, w opinii organu I instancji, o prowadzeniu przez Cen działalności gospodarczej, jakkolwiek nie oznacza to , zdaniem Wójta Gminy, iż Cen jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Cała zatem powierzchnia posiadanej przez Cen nieruchomości a także budynków służy działalności gospodarczej, a w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji podatnik zarzucił rażące naruszenie prawa oraz błędną kwalifikację prawną przyjętą dla gruntów i budynków będących własnością Samorządu Województwa i błędne ustalenie podatnika jako podmiotu podatku od nieruchomości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty oraz stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004r. w wysokości 22 291,75 złotych wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż nie otrzymała postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 rok, zakwestionowała twierdzenie organu I instancji, iż prowadzona przez nią działalność ma charakter działalności gospodarczej, a także zarzuciła bezpodstawne zakwestionowanie zakwalifikowania się obiektów wchodzących w skład zespołu pałacowo - parkowego jako obiektów posiadających indywidualny wpis do rejestru zabytków. Nadto zarzuciła, iż organ I instancji nie odniósł się w decyzji do jej zarzutu, iż podatnikiem winien być Urząd Marszałkowski, a nie jego jednostka organizacyjna - Cen, będąca jedynie dzierżycielem w rozumieniu art. 338 k.c. Zdaniem Cen Urząd Marszałkowski korzysta ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż obiekty są zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając w całości decyzję organu I instancji i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia stwierdziło w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w 2004 r.) podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem AWRSP lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości, jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zdaniem organu II instancji przez jednostkę organizacyjną, o której mowa w art. 3 ust. 1 należy rozumieć jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Z akt sprawy wynika, iż Cen jest gospodarstwem pomocniczym w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (obowiązującej do 31.12.2005 r.) gospodarstwem pomocniczym jest wyodrębniona z jednostki budżetowej pod względem organizacyjnym i finansowym, cześć jej podstawowej działalności lub działalność uboczna. W świetle tej definicji gospodarstwa pomocniczego nie można, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyjąć, iż jest to jednostka organizacyjna, o której mowa w cyt. przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem gospodarstwo pomocnicze nie jest samodzielnie funkcjonującą jednostką organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, jak to jest np. w przypadku zakładu budżetowego. Odnośnie obowiązku podatkowego jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2005 r., - II SA/Wa 2134/04, zgodnie z którym podatnikiem podatku od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy jest zarządca jedynie w przypadku ustanowienia trwałego zarządu, o którym mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zarządcą tym może być tylko państwowa lub komunalna jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej. Innego rodzaju "zarządcy" nie są objęci obowiązkiem płacenia tego podatku. Z akt sprawy nie wynika, aby nieruchomości posiadane przez Cen zostały przekazane gospodarstwu pomocniczemu w trwały zarząd w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast z § 3 ust. 1 i ust. 2 Zarządzenia nr 9 Marszałka Województwa z [...] grudnia 2001 r. w sprawie utworzenia gospodarstwa pomocniczego wynika, że Cen utworzono na bazie składników majątkowych stanowiących własność Województwa, których przejęcie przez Cen miało nastąpić na podstawie protokołu zdawczo - odbiorczego według stanu na dzień [...] grudnia 2001 r. Brak protokołu w dokumentach nie zmienia, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego faktu, iż przekazanie nieruchomości w trwały zarząd (wywołujące obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości) winno nastąpić w trybie decyzji administracyjnej wydanej zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami a taką decyzją Cen się nie legitymuje.
Z wypisu z rejestru gruntów, prowadzonego przez Starostwo Powiatowe, według stanu na dzień 19 maja 2005 r., wynika iż przedmiotowe nieruchomości stanowią własność Samorządu Województwa w związku z tym ten podmiot winien być podatnikiem podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do twierdzeń odwołującego się, iż Samorząd Województwa korzystać będzie z ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości na mocy art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Kolegium stwierdziło, iż zwolnienie to odnosi się wyłącznie do nieruchomości lub ich części zajętych na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich, a zatem dotyczy obiektów w których znajdują się siedziby wymienionych organów w postaci budynków odpowiednich urzędów, obsługujących funkcjonowanie tych organów. Taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca. Z uwagi zatem na błędne określenie strony postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja organu I instancji nie może zostać w obrocie prawnym. To Samorząd Województwa winien złożyć deklarację w sprawie podatku od nieruchomości i uiścić ten podatek za rok 2004, zaś wobec Cen winna zostać za ten okres stwierdzona nadpłata podatkowa, bowiem podmiot ten, co podnosił, nie jest w ogóle podatnikiem podatku od nieruchomości.
W skardze na decyzję do tutejszego Sądu skarżące Cen zarzuciło decyzji Organowi drugiej instancji:
1. Naruszenie przepisów prawa podatkowego przez nieuwzględnienie żądania skarżącego wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty na podstawie art. 233 § 3 w związku z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku,
2. naruszenie przepisów prawa podatkowego polegającego przez nie zastosowanie zwolnienia przedmiotowego przysługującego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wskutek przyjęcia, iż na przedmiotowych nieruchomościach prowadzona jest działalność gospodarcza oraz nieuwzględnienia faktu, iż gospodarstwo pomocnicze Marszałka Województwa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807),
3. naruszenie przepisów prawa cywilnego polegającego na nie uznaniu prawa dzierżenia nieruchomościami przez Dyrektora Cen w imieniu właściciela Samorządu Województwa wynikającego z przepisu art. 338 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ,
4. naruszenie prawa materialnego określonego w art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych polegającego na nie uznaniu prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości zajętych na potrzeby urzędu marszałkowskiego.
5. naruszenie przepisów art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez nie uznanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
6. naruszenie przepisów prawa podatkowego a w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 125, art. 127, art. 139, 210 § 4, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa,
7. naruszenie przepisów art. 7 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia f 9 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej i art. 14 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ,
8. naruszenie przepisów art. 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Dyrektor Cen podkreślił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję Wójta w całości i kolejny raz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia naruszyło przepis art. 233 § 3 oraz art. 127 Ordynacji podatkowej a w konsekwencji naruszyło zasadę dwuinstancyjności, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji a nie ograniczać się do kontroli decyzji organu I instancji. Ponadto przytoczył podnoszoną w odwołaniu od decyzji I instancji okoliczność, nieuwzględnienia zwolnienia przedmiotowego z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych pomimo, iż nieruchomości te są wpisane do rejestru zabytku oraz nie uznanie faktu, iż na tych nieruchomościach skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, a także faktu, że gospodarstwo pomocnicze Marszałka Województwa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów art. 7 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz art. 14 w związku z art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazał, że Cen jako gospodarstwo pomocnicze prowadzi podstawową działalność jednostki budżetowej (urzędu marszałkowskiego). Wskazał, też że jako jednostka utrzymująca się ze środków publicznych nie ma możliwości otrzymania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie szczególnych warunków udzielania pomocy przedsiębiorstwom zatrudniającym osoby niepełnosprawne (Dz. U z 2004 r. Nr 114, poz. 1192), nie posiada wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym ani do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości zajętych na potrzeby organów i administracji samorządu terytorialnego naruszając tym przepis art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w sytuacji gdy, część zadań Urzędu Marszałkowskiego wykonywana jest w Cen.
Ponadto Kolegium nie uznało, iż tytuł prawny do władania nieruchomością posiada Samorząd Województwa, który nie przekazał przedmiotowych nieruchomości Cen w trwały zarząd. Takim postępowaniem Kolegium, w ocenie skarżącego, naruszyło przepisy art. 338 i art. 336 Kodeksu cywilnego oraz art. 18 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla skarżącego oczywistym jest, że właścicielem nieruchomości a jednocześnie podatnikiem jest Marszałek Województwa, a nie Cen jako dzierżyciel.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnioskowało o jej odrzucenie jako wniesionej przez podmiot nie będący stroną w związku z oświadczeniem przez skarżącego, że działa w imieniu Marszałka Województwa. Z ostrożności procesowej Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i wyjaśniło, iż zaskarżona decyzja ma charakter kasatoryjny. Uchylając decyzję organu I instancji w całości i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia Kolegium stwierdziło, iż Cen nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, lecz jest nim Samorząd Województwa. Skoro więc Cen wpłaciło wcześniej należność tytułem podatku od nieruchomości za rok 2004, po stronie tego podmiotu powstała nadpłata w tym podatku, przy czym na podstawie posiadanych akt Kolegium nie miało możliwości - bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, tj. chociażby w zakresie dokonanych przez Cen wpłat przedmiotowego podatku (terminów wpłat i ich wysokości) - orzec co do istoty sprawy. Z tego względu za chybiony uznał organ II instancji, zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej. Kolegium zwróciło uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji zobowiązało organ I instancji do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatkowej.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów art. 2 ust. 3 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Za chybiony uznał również organ II instancji zarzut naruszenia przepisów prawa cywilnego bowiem zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa administracyjnego - przepisów Ordynacji Podatkowej oraz podatkowego prawa materialnego, a nie przepisów prawa cywilnego.
Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 21 ustawy - prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez nie uznanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za niezrozumiały, ponieważ nie negowało, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę dla wymiaru podatków lokalnych. Chybione są również, zdaniem Kolegium, zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przez Kolegium Odwoławcze przepisów art. 120, 121 § 1, 122, 125, 127, 139, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, art. 7 w zw. z art. 2 ust. 2 Prawa o działalności gospodarczej oraz art. 21 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne /art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, które oceniane pod kątem zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. W niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wójt Gminy odmówił zwrotu skarżącemu Cen nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r. w kwocie 108 594,16 zł. Zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i strona skarżąca są zgodne, iż Cen nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Strony postępowania są również zgodne, iż w przedmiotowej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości może być jedynie Samorząd Województwa, a nie jego gospodarstwo pomocnicze. Strony są także zgodne, iż po stronie skarżącej powstała nadpłata w podatku od nieruchomości za 2004r.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia kwestii, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie zastosowało tryb wskazany w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej tj. przekazało sprawę w całości do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W świetle art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60), zwanej dalej Op. "organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W oparciu o rozstrzygnięcie prawne przyjęte w omawianym artykule organ II instancji wydaje decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie poglądem ten typ decyzji kasacyjnej może zostać zastosowany, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. (por. B.Adamiak, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2007r., wyd. Unimex, str. 906-907). Należy podkreślić, iż przywołany art. 233 § 2 Op. stanowi wyjątek od przyjętej w Ordynacji podatkowej konstrukcji, iż celem postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy.
Zgodnie z utrwalonym w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym poglądem "Decyzję, o jakiej mowa w art. 233 § 2 Op., organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie prawa, tj. wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 299 Ordynacji podatkowej., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. " (por. wyrok NSA z dnia 30.10.2000r., I SA/Lu 860/99, niepubl.)
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] nie została wydana z naruszeniem art. 233 § 2 Op.
Sąd zważył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie wydało decyzję o charakterze kasacyjnym, której efektem było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Sądu organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji precyzyjnie wskazał na okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Na wstępie należy wskazać, iż w świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r., (Dz.U z 2001r., nr 9, poz. 84) o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust. 3 (punkt 1), posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (punkt 2), użytkownikami wieczystymi gruntów (punkt 3), posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, lub bez tytułu prawnego z wyjątkiem ust. 2 (pkt 4). Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych kształtuje zatem ogólną zasadę, stosownie do której, podatnikami są właściciele, posiadacze samoistni lub użytkownicy wieczyści nieruchomości. Zasada ta jednak doznaje wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W takim przypadku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami są posiadacze na podstawie umów zawartych z właścicielami lub Agencją Własności Skarbu Państwa, innego tytułu prawnego lub bez niego.
Organ II instancji prawidłowo ustalił, iż Cen jest gospodarstwem pomocniczym w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z dyspozycją art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26.11.1998r. o finansach publicznych (obowiązującą do 31.12.2005r.) gospodarstwem pomocniczym jest wyodrębniona z jednostki budżetowej pod względem organizacyjnymi i finansowym część jej podstawowej działalności lub działalność uboczna. Rację ma organ odwoławczy podając, iż skarżąca nie jest niezależnie gospodarującą jednostką organizacyjną. Słuszny jest pogląd organu II instancji, iż Cen nie gospodarowało nieruchomościami stanowiącymi własnością Samorządu Województwa jako trwały zarządca. Ponadto SKO prawidłowo ustaliło, iż zgodnie z treścią wypisu z rejestru gruntów przedmiotowe nieruchomości stanowią własność Samorządu Województwa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zauważyć, iż zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze i strona skarżąca uznały, że Cen nie jest podatnikiem w podatku od nieruchomości. Strony postępowania są także zgodne, iż to Samorząd Województwa ma status podatnika z tytułu podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy wyraźnie wskazał, iż to Samorząd Województwa winien złożyć deklarację w sprawie podatku od nieruchomości i uiścić podatek od nieruchomości za 2004r. Niemniej jednak z uwagi na fakt, iż to Cen wpłaciło należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2004r. to po stronie skarżącej powstała nadpłata. Słusznie argumentuje w uzasadnieniu decyzji organ II instancji, iż wobec Cen powinna zostać stwierdzona nadpłata w podatku od nieruchomości.
Niemniej jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie posiadanych akt nie miało możliwości orzec o obowiązku nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r. Otóż Samorządowe Kolegium Odwoławcze bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części nie mogło orzec merytorycznie o obowiązku nadpłaty. Dlatego też w ocenie Sądu nie jest trafny zarzut strony skarżącej, iż organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności uchylając się od ponownego rozstrzygnięcia i rozpatrzenia rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Zdaniem Sądu bezpodstawny jest zarzut Cen, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić stan faktyczny sprawy poprzez ustalenie kwestii związanych z dokonanymi przez stronę skarżącą terminami wpłat i ich wysokością, a także wydać orzeczenie w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r.
W związku z tym należy podkreślić, iż organ I instancji bezzasadnie poczynił ustalenia dotyczące braku podstaw do objęcia Cen przewidzianym w art. 2 ust. 3 pkt. 3 w związku z art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawowym zwolnieniu z podatku. Skoro strona skarżąca w ogóle nie ma statusu podatnika w podatku od nieruchomości to za zbędne należało uznać ustalenia organu I instancji w tym przedmiocie.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia przepisów prawa cywilnego, skoro podstawą prawną skarżonej decyzji są przepisy Ordynacji podatkowej. Nie zmienia tego również okoliczność, że obiekty którymi włada strona skarżąca są wpisane do rejestru ochrony zabytków. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Albowiem nie polega na prawdzie pogląd, iż organ odwoławczy negował dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę dla wymiaru podatków lokalnych. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze podając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 120, 121 § 1, 122, 125, 127, 139, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a także art. 2 ust. 2 Prawa działalności gospodarczej.
Mając na względzie powyższe Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa procesowego. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wydało decyzję kasacyjną w oparciu o treść art. 233 § 2. Swoją ocenę oparły na przekonywujących podstawach i dały temu wyraz w uzasadnieniu. Podjęły zatem wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji wydały decyzję o przekonywującej treści.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Niedzielski /-/ J. Wierchowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło