I SA/Go 52/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2013 r. wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 23 grudnia 2011 r. Z.Z. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 28 lutego 2012 r. Sąd pozostawił ww. wniosek bez rozpoznania. W dniu 13 marca 2012 r. skarżący ponownie wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Uzasadniając postanowienie Sąd podkreślił, że porównując możliwości finansowe skarżącego z zakresem złożonego wniosku doszedł do przekonania, że skarżący wykazał, iż jego sytuacja majątkowa pozwala przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, bowiem koszty profesjonalnej pomocy prawnej są znaczne. Sąd jednakże uznał, w świetle posiadanych dokumentów i oświadczeń, że skarżący jest w stanie ponieść koszt zapłaty należnego wpisu. Zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 9 października 2012 r. oddalone. Wyrokiem z 28 grudnia 2012 r. Sąd oddalił skargę Z.Z.. W dniu 2 stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie wraz z odpisem wyroku. Zarządzeniem z 2 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania. W dniu 12 stycznia 2013 r. skarżący wniósł o zwolnienie go z ww. opłaty kancelaryjnej. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2013r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach uzasadnienia wskazując, że sytuacja finansowa skarżącego, pomimo tego, że jest trudna nie daje podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 1 marca 2013r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek skarżącego "o ustanowienie nowego adwokata z urzędu oraz o przywrócenie nowego terminu złożenia skargi kasacyjnej". Skarżący wskazał, że ustanowiony dotychczas pełnomocnik odmówił mu sporządzenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Podniósł również, że ze względu na niemożliwość prawną złożenia skargi przez inną osobę niż adwokata, w celu umożliwienia mu odwołania się do NSA uważa swój wniosek za uzasadniony. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył sporządzoną przez jego pełnomocnika opinię w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 20 marca 2013 r. wezwano skarżącego do złożenia wyżej wskazanego wniosku na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał uzupełniony formularz, z którego wynika, iż wnosi on o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżący powtórzył argumentację podnoszoną we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Oświadczył bowiem, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej wynikającej z trwałej choroby (naczyniopochodne uszkodzenie mózgu). Wskazał, że ze względu na przeniesienie na niego zobowiązań spółki musiał wziąć kredyty na ich spłatę. Zaznaczył, że obsługa kredytów wynosi 1800 zł miesięcznie, rata układu z Urzędem Skarbowym 1200 zł, koszty leczenia 400 zł, mieszkania 300 zł, żywności 600 zł, dojazdu do pracy 350 zł. Nadto wskazał, że za przeniesienie na niego zobowiązań spółki do końca maja 2013 r. musi oddać 5000 zł firmie windykacyjnej. Z.Z. oświadczył, iż jego dochód miesięczny brutto to 5.134,05 zł. Zaznaczył, że wysokość dochodu z renty jest ograniczona limitami ZUS. Obecnie za 2012 r. musiał oddać 526,10 zł na FUS oraz 2573,88 na ZUS. Stwierdził również, że nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Z kolei zgodnie z treścią art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z regulacją art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wskazać należy, że prawo pomocy przyznane przez Sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadminietracyjne. Możliwość jego utraty wyraźnie wskazują przepisy P.p.s.a. Jeśli zatem nie wystąpiły okoliczności wskazane w tej ustawie, to strona z przyznanego prawa pomocy korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi, w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznanie. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył skarżącemu pełnomocnika w osobie adwokata A.K.-W.. Pełnomocnik ten podejmował czynności w sprawie w imieniu skarżącego, m.in. uczestniczył w rozprawie, złożył wniosek do sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Sporządził także opinię w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu czynności podejmowane przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika stanowią wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zaś odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego, w tym wypadku do Okręgowej Rady Adwokackiej, o dokonanie kontroli zasadności takowego działania, ewentualnie o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności powodujących utratę przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Do tutejszego Sądu nie wpłynęła również żadna informacja Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o zmianie wyznaczonego z urzędu pełnomocnika. Wobec powyższego wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata okazał się niezasadny bowiem ma on już w sprawie ustanowionego pełnomocnika. Odnośnie zaś zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że jest to już kolejny wniosek skarżącego w tym zakresie zatem należy go porównać z wcześniejszym wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r., bowiem odmowa przyznania prawa pomocy prawomocnym postanowieniem Sądu z 13 lutego 2013 r. powoduje, że kolejny wniosek skarżącego w tym zakresie należy traktować jako wniosek o zmianę tego postanowienia. Zgodnie bowiem z regulacją art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Powyższy przepis uzależnia zatem możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W sprawach prowadzonych w przedmiocie prawa pomocy na potwierdzenie zmiany okoliczności faktycznych mogą być dodatkowo złożone przez wnioskodawcę zaświadczenia o jego sytuacji materialnej. Sąd, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej w uprzednio wydanych, prawomocnych postanowieniach. Porównując przedstawioną obecnie sytuację majątkową skarżącego z tą przedstawioną we wniosku z [...] stycznia 2013 r. stwierdzić należy, że nie uległa ona zmianie w sposób, który uzasadniałby zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. Podnoszone przez skarżącego argumenty są w zasadzie powieleniem tych wskazanych we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Co istotne, wskazane przez skarżącego zarobki są większe niż poprzednio. We wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazał, że jego miesięczny dochód brutto to 5.085,55 zł, zaś obecnie oświadczył, że jest to 5.134,05 zł. Sąd zauważa, że skarżący osiąga stałe dochody w znacznej wysokości. Co prawda nie posiada oszczędności i jest zadłużony jednakże spłaca swoje zobowiązania na bieżąco. We wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnił wszystkie swoje wydatki, które w zestawieniu z osiąganymi przez niego dochodami pozwalają przyjąć, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Powyższego nie zmienia również oświadczenie, skarżącego, że do końca maja 2013 r. musi oddać 5000 zł firmie windykacyjnej, bowiem okoliczność ta nie została przez niego w żaden sposób potwierdzona. Nadto wiedząc wcześniej, iż będzie musiał dokonać takiej spłaty mógł poczynić stosowne oszczędności. Podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych bowiem wyrok oddalający skargę Z.Z. jest prawomocny od dnia [...] marca 2013 r. Jedyną opłatą, z którą zalega skarżący jest opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania w wysokości 100 zł. Jednakże, w ocenie Sądu, skarżący jest w stanie ją uiścić. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.