I SA/Go 52/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Przedmiotem skargi Z.Z. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej ostatecznie pozostawiające bez rozpoznania zażalenie skarżącego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. W złożonej skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adw. G.K. (k. 4). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2012 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF (k. 10-11). Wobec niezastosowania się do wezwania w ustawowym terminie, postanowieniem z 28 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (k. 13). Następnie, postanowieniem z 16 maja 2012 r. sąd odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku, co do którego wcześniej zdecydował o pozostawieniu bez rozpoznania (k. 49). Wniosek o przywrócenie terminu został natomiast poprzedzony formalnie prawidłowym, sporządzonym na urzędowym formularzu, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy datowanym na 11 lutego 2012 r. (k. 37). Ten właśnie wniosek jest przedmiotem niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Od 2005 r. choruje w wyniku uszkodzenia mózgu, a skutkiem tego jest niemożność zarabiania na poziomie zgodnym z posiadanym wykształceniem. Oświadczył, iż w związku z przeniesieniem na niego odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o. której był prezesem, zmuszony był zawrzeć układ ratalny z Urzędem Skarbowym. Miesięczna rata z tego tytułu kształtuje się 1094,14 – 1200 zł miesięcznie. Z kolei rata kredytu pobranego na spłatę wstępną wynikającą z układu ratalnego wynosi 830 zł miesięcznie. Podał również, iż miesięczne koszty z tytułu leczenia wynoszą 400 zł, mieszkania 300 zł, żywności 600 zł, dojazdów do pracy 350 zł. Oświadczył, iż uzyskuje dochody w łącznej wysokości 4.825,32 zł (2.524,02 zł - wynagrodzenie za pracę; 2.301,30 zł - renta chorobowa). Wskazał, iż wysokość dochodu w 2011r. należy pomniejszyć o potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 1155,46 zł. oraz że podobna sytuacja będzie miała miejsce w 2012 r. Do wniosku skarżący dołączył: - zaświadczenie potwierdzające wynagrodzenie za pracę z którego wynika, iż kształtowało się ono następująco: grudzień 2011 r. - 2550,00 zł, styczeń 2012 r. – 2524,02 zł, luty 2012 r. – 2.550,00 zł brutto. Jednocześnie w piśmie zawarto informację, iż 50% wynagrodzenia jest zajęte przez komornika (k. 21); - decyzję Naczelnika Urzędy Skarbowego z [...] października 2010 r. o rozłożeniu na raty zobowiązania z tytułu podatku VAT (k. 33-36); - fragment decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od [...].01.2012 r. do [...].04.2014 r. w decyzji wskazano, że świadczenie netto wynosi 1.904,18 zł (k. 22-23); - wyciąg z rachunku prowadzonego przez [...] S.A. za okres [...].12.2011 r. – [...].03.12012 r. z którego wynika, iż na dzień [...].03.2012 r. saldo na koncie skarżącego wynosiło 48,62 zł (k. 24-27); - historię operacji na koncie skarżącego założonym w [...] za okres: [...].03.2012 r. (saldo końcowe ujemne: – 13 456,39 zł), [...].02.2012 – [...].02.2012 r. (saldo końcowe ujemne: – 11 208, 47), [...].01.2012 r. – [...].01.2012 r. (saldo końcowe ujemne: – 8 421,15 zł) (k. 28-30); - potwierdzenie wykonania przelewu na konto Urzędu Skarbowego raty zobowiązania z tytułu podatku VAT w kwocie 1.097,14 zł (k. 30); - pismo komornika sądowego z [...].11.2011 r. o zajęciu wynagrodzenia skarżącego oraz wierzytelności z zasiłku chorobowego do wysokości 50% z pozostawieniem kwoty 1.386,00 zł jako wolnej od potrąceń (k. 32). Nadto w piśmie z [...] marca 2012 r. skarżący wskazał, iż prócz w/w kont posiada konta w [...] oraz w [...], jednakże są to konta bez obrotu i nie otrzymuje wyciągów. Podał również, iż miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 900 zł. z czego 400 zł to koszty leczenia, jednak nie zbiera rachunków z aptek. Leczy się nie tylko w państwowej służbie zdrowia ale także korzysta z usług świadczonych odpłatnie, jednak nie otrzymuje z tego tytułu rachunków. W świetle oświadczeń skarżącego i przedstawionych dokumentów należało uznać, że wniosek jest w znacznej części zasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 – dalej określanej skrótem "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący przysługuje osobie fizycznej w razie wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym natomiast, w razie wykazania przez stronę, że poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby narazić ją bądź rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy przy tym zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi jednak odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów swego udziału w sprawie. Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia w ocenie Sądu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, iż nie posiada on majątku, zaś natomiast uzyskiwane dochody - ze względu na przewlekłą chorobę - są niższe niż możliwe do osiągnięcia. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika również, iż skarżący nie że nie tylko nie posiada oszczędności, ale również rośnie jego zadłużenie wobec banku, czego potwierdzeniem są wyciągi z rachunku prowadzonego w [...] (saldo na dzień [...].03.2012 r. wyniosło – 13.456,39 zł). Analizując sytuację skarżącego, należy wziąć pod uwagę, iż ponosi on koszty spłaty układu ratalnego zawartego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego oraz okoliczność, iż w tym celu zaciągnął kredyt bankowy, ponosząc z tytułu obciążeń kredytowych koszty w wysokości 830 zł. miesięcznie. Niewątpliwe jest również, że skarżący cierpi na poważne schorzenie, co znajduje potwierdzenie m.in. w tym, iż ZUS przyznał mu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W świetle jej treści wiarygodne jest oświadczenie skarżącego, iż ponosi koszty związane z zakupem leków oraz. Brak również podstaw do kwestionowania twierdzenia skarżącego o korzystaniu z odpłatnych świadczeń medycznych. Porównując zatem możliwości finansowe skarżącego z zakresem złożonego wniosku, należy uznać, iż skarżący wykazał, iż jego sytuacja majątkowa pozwala przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Mając na uwadze, iż jedyną opłatą podlegającą potencjalnie uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest jedynie wpis od skargi, który z uwagi na rodzaj zaskarżonego aktu winien wynieść jedynie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Uwzględniając, że skarżący posiada stałe źródło dochodu z tytułu renty i wynagrodzenia za pracę jest w stanie sfinansować należną opłatę bez obawy, że jej poniesienie narazi go na niemożność zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych. Uznać jednak należy, że możliwości finansowe skarżącego przekracza sfinansowanie honorarium adwokackiego. Wynagrodzenia te - co powszechnie wiadomo - są znaczne, a prawo do korzystania z fachowej pomocy prawnej służy urzeczywistnieniu konstytucyjnego prawa do kontroli sądowej aktu administracyjnego. W oparciu o powyższe postanowiono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i odmowie uwzględnienia wniosku w pozostałym jego zakresie (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Właściwa rada adwokacka, wyznaczając pełnomocnika - zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a. - przy wskazywaniu konkretnego adwokata, w miarę możliwości uwzględni preferencję skarżącego, który w skardze wnosił o ustanowienie jego pełnomocnikiem adw. G.K..