I SA/Go 53/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok oddala skargę w całości. Skarżący J. R. – dalej zwany Stroną, Skarżącym - złożył skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej zwany Dyrektor, organ II instancji) z dnia [...] listopada 2024 r. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w [...] (dalej zwany organ I instancji) z [...] czerwca 2024 r. w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Skarżący złożył wniosek z dnia [...].06.2023 r. o przyznanie płatności na 2023 r. We wniosku zadeklarował do płatności na rok 2023 m.in. działki rolne: [...] oraz [...] (położone w gminie [...], obręb ewidencyjny [...]). Przedmiotowe działki są własnością Skarbu Państwa. Organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. odmówił przyznania Skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) – na 2023 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ wskazał, że płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.1) oraz posiadanych na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, wynoszącej co najmniej 1 h i nie więcej niż 75 ha (...). Powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2023 r. do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 8,21 ha. Powierzchnia, co do której został rozpatrzony wniosek wynosiła 8,21 ha. Po przeprowadzeniu kontroli, powierzchnia zatwierdzona do zawnioskowanej płatności wynosiła 0,00 ha. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora. Organ wskazał, że spornym w sprawie jest wykluczenie z płatności na 2023 r. działek referencyjnych nr [...] oraz nr [...] o łącznej powierzchni 7,62 ha, do której Skarżący nie posiada tytułu prawnego na dzień 31 maja roku, w którym złożył wniosek o przyznaniu płatności oraz wykluczenie działki ewidencyjnej nr [...], której to deklarowana powierzchnia (0,59 ha) jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla powyższej działki ewidencyjnej. Stwierdzono zatem zawyżenie powierzchni kwalifikującej się do płatności o 0,59 ha. Dalej organ wskazał, ze Skarżący zadeklarował we wniosku do płatności działki będące własnością Skarbu Państwa, są co za tym idzie producent rolny wnioskujący w 2023 r. o płatność na przedmiotowe grunty rolne musi dysponować do nich tytułem prawnym i oświadczyć z czego taki tytuł wywodzi. Dopiero spełnienie warunku posiadania tytułu prawnego do działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności pozwala organom na dalszą weryfikację warunków kwalifikowalności działki do przyznania płatności ONW. Organ wskazał, że z danych pozyskanych z KOWR nie wynika by Strona dysponowała tytułem prawnym na dzień 31 maja 2023 r. do wskazanych działek gruntu rolnego mimo, iż składając wniosek o przyznanie płatności oświadczyła, że posiada tytuł prawny do deklarowanych działek. Organ wskazał, że z urzędowych danych nie wynika by Skarżący dysponował tytułem prawnym do działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną o powierzchni 0,59 ha, w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej przy uwzględnieniu systemu identyfikacji działek rolnych, ustalono, iż nie jest ona wykorzystywana do działalności rolniczej. Z ortofotomapy wynika, że teren ten pokryty jest drzewami samosiewnymi oraz roślinnością leśną bez użytkowania rolnego wobec tego brak jest obszaru do płatności. Organ dalej wskazał, że w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną ustalenia pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie albowiem powierzchnia rolna działki wynosząca 0,59 ha nie spełnia warunku minimalnej powierzchni 1 ha umożliwiającej przyznanie płatności ONW zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r. poz. 261) - zwanej dalej ustawą o Planie Strategicznym. Skarżący nie zgodził się z decyzją i złożył skargę do Sądu w której wskazał, że nie zgadza się nawet w części z odmową płatności. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie pełnomocnik Strony, przyznany Stronie w ramach pomocy prawnej podtrzymał skargę. Wskazał ponadto, że w ocenie Skarżącego organ nie dochował należytej staranności w zakresie ustalenia czy sporne grunty są w jego posiadaniu, czy jest na nich prowadzona działalność rolnicza. Przedłożył również skan wyroku Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z [...] kwietnia 2016 r. oraz zawiadomienie o płatności z Oddziału Terenowego w [...] KOWR z [...] lipca 2018 r. na okoliczność wykazania, że Skarżący posiada sporne nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W poddanej kontroli Sądu sprawie, ocenić należało czy do zadeklarowanych przez Skarżącego we wniosku działek rolnych: nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] będących własnością Skarbu Państwa, przysługuje wnioskodawcy płatność oraz czy działka nr [...] będąca własnością Skarżącego kwalifikuje się do płatności. Zgodnie z treścią art. 22 ustawy o Planie Strategicznym, w którym określono, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego. Z kolei zgodnie z art. 45 ust 1 ustawy o Planie Strategicznym, oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólny Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 48), zwanym dalej rozporządzeniem ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115 oraz posiadanych na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, wynoszącej co najmniej 1 ha nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit). Skarżący wskazał, że ubiega się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) z ograniczeniami naturalnymi strefa I. Warunkiem przyznania wskazanej pomocy finansowej jest m.in. posiadanie gruntu w tym gruntu o określonej powierzchni – powyżej 1 ha. Inaczej mówiąc podstawowym warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący na wskazanych we wniosku działkach prowadził działalność w tym rolniczą, grunty te jednak nie stanowiły jego własności (za wyjątkiem działki [...]), są własnością Skarbu Państwa. Co za tym idzie producent rolny wnioskujący w roku 2023 o płatność do takich gruntów rolnych – zgodnie z treścią przywołanego art. 22 ustawy o Planie Strategicznym musi posiadać do nich tytuł prawny oraz złożyć wraz z wnioskiem oświadczenie z czego ten tytuł prawny wywodzi. Fakt ten beneficjent potwierdza poprzez złożenie stosownego oświadczenia znajdującego się w sekcji XII wniosku. Informacje o działkach rolnych będących własnością Skarbu Państwa Agencja pozyskuje na podstawie § 3a ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz.U.2023.2618 t.j.), który stanowi, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, w terminie do dnia 30 czerwca danego roku, udostępnia z urzędu Agencji, według stanu na dzień 31 maja danego roku, dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. W ocenianej sprawie organ ARiMR ustalił, że z danych pozyskanych z KOWR nie wynika by Skarżący posiadał tytuł prawny na dzień 31.05.2023 r. do wskazanych wyżej działek mimo, iż składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył (sekcja XII wniosku "oświadczenia i zobowiązania"), że posiada do nich tytuł prawny. Jak wynika z informacji złożonych przez pełnomocnika Strony, Skarżący jest w sporze sądowym z Agencją Nieruchomości Rolnych. Na potwierdzenie przedłożona została kserokopia wyroku Sądu Rejonowego z [...] kwietnia 2016 r. [...] z treści którego wynika, że nakazano Skarżącemu wydanie Agencji Nieruchomości Rolnych (...) nieruchomość składającą się z działek nr [...]. Z kserokopii przedłożonego orzeczenia wynika, że orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne. Ponadto Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa obciąża Skarżącego opłatą za bezumowne użytkowanie majątku. W toku postępowania Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących, że w stosunku do wymienionych działek należących do Skarbu Państwa dysponuje tytułem prawnym do ich posiadania. Natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną "F" o powierzchni 0,59 ha, w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej przy uwzględnieniu systemu identyfikacji działek rolnych, zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 Rozporządzenia 2021/2116 ustalono, że nie jest ona wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej. Z ortofotomapy działki wynika, że teren ten pokryty jest drzewami samosiewnymi oraz roślinnością leśną bez użytkowania rolnego wobec tego brak jest obszaru uprawnionego do płatności (załącznik w postaci ortofotomapy w aktach sprawy). Strona tych ustaleń w żaden sposób nie podważyła. Zatem z uwagi na brak prowadzenia działalności rolniczej działka ewidencyjna nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną F, nie spełnia warunku umożliwiającego przyznanie płatności ONW z art. 45 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. W ocenie Sądu należy uznać za prawidłowe wykluczenie z płatności na rok 2023 wskazanych działek rolnych, albowiem wypłata pomocy finansowej do gruntów, do których Skarżący nie posiada tytułu prawnego oraz do gruntu, na którym nie jest prowadzona działalność rolnicza, nie spełnia warunku minimalnej powierzchni tego gruntu, byłoby sprzeczne z przepisami prawa określonymi w art. 22 i art. 45 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Wskazane przepisy uzależniają bowiem możliwość otrzymania płatności do gruntów rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa od posiadania tytułu prawnego do deklarowanych działek (art. 22 ustawy o Planie Strategicznym). Wskazują również, że płatności ONW są przyznawane rolnikowi do użytków rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, którymi są obszary określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczących szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, jeżeli: 1) prowadzi na tych użytkach rolnych działalność rolniczą; 2) łączna powierzchnia tych użytków rolnych wynosi nie mniej niż 1 ha (art. 45 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym). W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Stwierdzić również należy, że w toku postępowania organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, m.in. wysyłając do Skarżącego wezwanie z dnia [...].01.2024 r. do złożenia wyjaśnień w sprawie wykrytych nieprawidłowości. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień. Z tych też względów za niezasadny należy uznać zarzut podniesiony przez pełnomocnika Skarżącego, że organ nie dochował należytej staranności w zakresie ustalenia czy sporne grunty są w jego posiadaniu i czy na nich jest prowadzona działalność rolnicza. W ocenie Sądu organ wykazał, że Skarżący nie dysponuje tytułem prawnym do wskazanych we wniosku działek rolnych, które stanowią własność Skarbu Państwa, z kolei z odniesieniu do działki [...]– już sama jej powierzchnia z uwagi na wykluczenie działek rolnych należących do Skarbu Państwa nie spełnia warunku do uzyskania do niej płatności i to niezależnie, od tego czy jest na niej prowadzona działalność rolnicza, czy też taka działalność nie jest prowadzona. Nie mniej jednak brak jest również jakichkolwiek powodów by zakwestionować ustalenie organu, że na działce tej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Do takiego stwierdzenia uprawnia ortofotomapa. W niniejszej sprawie Sąd nie dostrzegł naruszeń przepisów postępowania, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający i uprawniał organ do podjęcia rozstrzygnięcia. Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.