I SA/Go 538/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-08-22

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Sławomir Pauter, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający funduszami europejskimi prawidłowo naliczył i zażądał zwrotu odsetek od nadmiernie pobranych i nierozliczonych kosztów pośrednich, stosując art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, mimo że beneficjent rozliczył te koszty, a organ odstąpił od zwrotu różnicy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty podstawy prawnej i faktycznej do naliczenia odsetek od kosztów pośrednich. Organ nie wyjaśnił, czy środki zostały pobrane nienależnie czy w nadmiernej wysokości, a także nie udokumentował prawidłowo rozliczenia kosztów pośrednich i podstawy naliczania odsetek. Ponadto, organ stosował sprzeczne przepisy prawa materialnego i nie załączył wszystkich istotnych dowodów do akt sprawy, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Beneficjent projektu finansowanego ze środków europejskich został zobowiązany do zwrotu odsetek od nadmiernie pobranych i nierozliczonych kosztów pośrednich. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą zwrot odsetek, a organ drugiej instancji utrzymał ją w mocy. Beneficjent wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji oraz dowolną ocenę dowodów. Skarżący kwestionował możliwość naliczania odsetek od kosztów pośrednich, które ostatecznie zostały rozliczone.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zasądził od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Ł.D. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz Ł.D. kwotę 2209 (dwa tysiące dwieście dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ł.D. ( zwany dalej: Stroną, Skarżącym, Beneficjentem) złożył skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. Zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa ( zwany dalej: ZW) utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Języki i e-umiejętności-poznaj nowe możliwości". Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2019 ZW orzekł, zwrot przez Skarżącego, kwoty odsetek w wysokości 9 790,00 zł określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków na jego rachunek od nadmiernie pobranych i nierozliczonych kosztów pośrednich według wyliczenia: 1. odsetki od pobranej w dniu [...].04.2017 r. kwoty 10.000 zł za okres do dnia pobrania kolejnej zaliczki w dniu [...].06.2017 r., w wysokości 184,10 zł; 2. odsetki od dnia [...].06.2017 r. od kwoty 40.000 zł za okres do dnia pobrania kolejnej zaliczki w dniu [...].07.2017 r. w wysokości 201,64 zł; 3. odsetki od dnia [...].07.2017 r. kwoty 140.000 zł za okres do dnia rozliczenia zaliczki w dniu [...].11.2017r., tj. do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność nr [...], w wysokości 3,252,60 zł; 4. odsetki od dnia [...].11.2017 r. od kwoty 138.648,80 zł do dnia [...].02.2018r., tj. do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność nr [...], w wysokości 2,886,93 zł; 5. odsetki od dnia [...].02.2018 r. od kwoty 133.801,34 zł do dnia [...].03,2018r., tj. do dnia zwrotu kwoty 2.000 zł, w wysokości 1.436,98 zł, 6. odsetki od dnia [...].03.2018 r. od kwoty 131.801,34 zł do dnia [...].03.2018r., tj. do dnia zwrotu kwoty 250 zł, w wysokości 115,55 zł, 7. odsetki od dnia [...].03.2018 r. od kwoty 131.551,34 zł do dnia [...].05.2018r., tj. do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność nr [...], w wysokości 1.210,99 zł, 8. odsetki od dnia [...].05.2018 r. od kwoty 14.653,83 zł za okres do dnia [...].05.2018 r., tj. do dnia pobrania kolejnej zaliczki, w wysokości 38,54 zł, 9. odsetki od dnia [...].05.2018 r. od kwoty 16.903,83 zł do dnia [...].05.2018r., tj. do dnia pobrania kolejnej zaliczki, w wysokości 25,93 zł, 10. odsetki od dnia [...].05.2018 r. od kwoty 21.403,83 zł do dnia [...].08.2018r., tj. do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność nr [...], w wysokości 436,28 zł. do dnia zwrotu-środków na rachunek bankowy Zarządu Województwa. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 8, ust. 9 i 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 z późn.zm. dalej zwanej: u.f.p.). W uzasadnieniu tej decyzji ZW wskazał, że w dniach [...] marca 2018 r. została przeprowadzona kontrola projektu nr [...] pt.: "Języki i e-umiejętności-poznaj nowe możliwości". W trakcie postępowania-kontrolnego ustalono, że Skarżący pobrał z rachunku projektu koszty pośrednie: - [...].04.2017 r. w wysokości 10 000 zł; - [...].06.2018 r. w wysokości 40 000 zł; - [...].07.2017 r, w wysokości 100 000 zł. Zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, koszty pośrednie co do zasady powinny być rozliczane proporcjonalnie do wartości kosztów bezpośrednich. Na pewnym etapie projektu koszty pośrednie ponoszone przez Beneficjenta mogą być finansowane w wysokości wyższej niż wynika to z procentu rozliczonych kosztów bezpośrednich, przy czym w szczególności dotyczy to początkowego okresu realizacji projektu. Skarżący w trzech pierwszych wnioskach, tj. za okres do 30.06.2017 r., nie wykazał żadnego postępu finansowego, ani rzeczowego we wnioskach o płatność, we wniosku za okres od [...].07.2017 do [...].09.2018 r. rozliczył jedynie wydatki kwalifikowalne na poziomie 8.107,20 zł, z czego koszty bezpośrednie to kwota 6.756,00 zł. W związku z zaleceniami pokontrolnymi, oraz ponowną analizą przez opiekuna projektu, ustalono iż każdemu beneficjentowi przysługują koszty pośrednie od poniesionych i rozliczonych kosztów bezpośrednich, które zostały zatwierdzone przez IZ. Jedyną metodą rozliczania kosztów pośrednich jest ryczałt, czyli odpowiednio zastosowany % kosztów bezpośrednich i nie ma możliwości rozliczania kosztów pośrednich na podstawie rzeczywiście ponoszonych wydatków. Wysokość procentowej stawki ryczałtowej kosztów pośrednich jest określona w umowie o dofinansowanie projektu. Kwota kosztów pośrednich zaś jest wyliczana względem poniesionych, rozliczonych i zatwierdzonych kosztów bezpośrednich projektu. Beneficjentowi przysługują koszty pośrednie jedynie wtedy, gdy rozliczył koszty bezpośrednie. Wysokość należnych kosztów pośrednich zależy zatem od tego, w jakiej wysokości beneficjent rozliczył, a następnie IZ zatwierdziła mu koszty bezpośrednie projektu w danym okresie rozliczeniowym. Dalej wskazano, że pismem z dnia [...] września 2018 r., Skarżącemu IZ wysłała wezwanie do zapłaty, które zostało odebrane 4 października 2018 r. Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do zapłaty podniósł, że koszty pośrednie zostały pobrane w sposób prawidłowy i nie ma podstaw do naliczania odsetek oraz odmawia zapłaty naliczonej kwoty. W związku z brakiem zwrotu Zarząd Województwa pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie nr [...] pt. "Języki i e-umiejętności-poznaj nowe możliwości" realizowanego przez Skarżącego. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., ( doręczonym 21 stycznia 2019 r.) Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie zwrotu dofinansowania projektu nr [...] pt. "Języki i e-umiejętności-poznaj nowe możliwości". IZ między innymi wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., "W przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są (...) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy." Mając na uwadze postanowienia § 5 pkt 1 umowy w związku z realizacją Projektu Beneficjentowi przysługują z Wytycznymi o których mowa w § 1 pkt 34 ppkt d), koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 20 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach Projektu wydatków bezpośrednich, z zastrzeżeniem ust. 2. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., Nr [...] ZW utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. NR [...], jako podstawę prawną wskazał na art. 189 ust. 3, 3a, 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 koszty pośrednie co do zasady powinny być rozliczane proporcjonalnie do wartości kosztów bezpośrednich. Na pewnym etapie projektu koszty pośrednie ponoszone przez Beneficjenta mogą być finansowane w wysokości wyższej niż wynika to z procentu rozliczonych kosztów bezpośrednich, przy czym w szczególności dotyczy to początkowego okresu realizacji projektu. Beneficjent w trzech pierwszych wnioskach, tj. za okres do 30.06.2017 r., nie wykazał żadnego postępu finansowego ani rzeczowego, we wniosku za okres od [...].07.2017 do [...].09.2018 r. rozliczył jedynie wydatki kwalifikowalne na poziomie 8 107,20 zł, z czego koszty bezpośrednie to kwota 6 756,00 zł. W związku z zaleceniami pokontrolnymi, oraz ponowną analizą przez opiekuna projektu, ustalono iż każdemu beneficjentowi przysługują koszty pośrednie od poniesionych i rozliczonych kosztów bezpośrednich, które zostały zatwierdzone przez IZ. Jedyną metodą rozliczania kosztów pośrednich jest ryczałt, czyli odpowiednio zastosowany % kosztów bezpośrednich i nie ma możliwości rozliczania kosztów pośrednich na podstawie rzeczywiście ponoszonych wydatków. Wysokość procentowej stawki ryczałtowej kosztów pośrednich jest określona w umowie o dofinansowanie projektu. Kwota kosztów pośrednich zaś jest wyliczana względem poniesionych, rozliczonych i zatwierdzonych kosztów bezpośrednich projektu. Instytucja Zarządzająca na podstawie analizy wniosków o płatność oraz zaleceń pokontrolnych określiła Beneficjentowi w decyzji nr [...] z dnia [...].02.2019 r. kwotę odsetek w wysokości 9 790,00 zł określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków na rachunek Beneficjenta od nadmiernie pobranych i nierozliczonych kosztów pośrednich zgodnie z przedstawionym wyliczeniem. Beneficjent decyzji nr [...] z dnia [...].02.2019r zarzucił między innymi "naruszenie art.207 ust.1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych z dnia 5 czerwca 2019 r. poprzez uznanie, że środki przeznaczone na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a w szczególności iż za takie środki uznać można odsetki od pobranych kosztów pośrednich" Dalej ZW stwierdził, że na podstawie uzyskanej opinii prawnej Beneficjentowi w pierwotnej decyzji przedstawiono iż w przedmiotowej sprawie pobrał tytułem kosztów pośrednich kwotę 140 tys. zł, a po sześciu miesiącach realizacji projektu nie wykazał postępu rzeczowego. Zasadą jest, że wartość rozliczanych kosztów pośrednich zależy od wartości rozliczanych kosztów bezpośrednich i poza wspomnianym wyżej wyjątkiem nie ma możliwości rozliczenia ich w wysokości wyższej niż odpowiadające odsetkowi rozliczonych kosztów bezpośrednich. W świetle przedmiotowej sprawy brak jest uzasadnienia do pobrania kosztów pośrednich we wskazanej wyżej wysokości wobec czego zasadne jest naliczenie odsetek od tych kwot. Wobec powyższych ustaleń Instytucja Zarządzająca prawidłowo zakwalifikowała uchybienie w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. uznając środki pobrane przez Beneficjenta za pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, w związku z czym podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Dalej IZ wskazała, że mając jednakże na uwadze, iż w toku dalszego realizowania projektu Beneficjent zastosował się do rekomendacji wynikającej z kontroli projektu, nie jest zasadne aby zwracał na rachunek projektu różnicę kosztów pośrednich rozliczanych we wnioskach o płatność z rachunku projektu. Skoro jednakże brak jest dostatecznego uzasadnienia pobranych kosztów pośrednich we wskazanej wyżej wysokości i terminie zasadne jest naliczenie odsetek od tych kwot. Ponadto wobec obszernych wyjaśnień składanych kilkakrotnie przez Skarżącego, IZ w piśmie z dnia [...].07.2018r. zmieniła treść informacji pokontrolnej w pkt V ppkt 12 i usunęła zalecenie pokontrolne pkt V ppkt 13. W decyzji stwierdzono także, że w toku dalszego realizowania projektu Skarżący rozliczył pobrane koszty pośrednie, a IZ uznała wyjaśnienia Beneficjenta i odstąpiła od zwrotu różnicy pobranych kosztów pośrednich a rozliczanych we wnioskach o płatność z rachunku projektu. Jednakże brak jest dostatecznych podstaw do pobrania kosztów pośrednich we wskazanej wyżej wysokości i terminach, zatem należy naliczyć odsetki od tych kwot. W skardze na przedmiotową decyzję ZW z dnia [...] kwietnia 2019r., Nr [...] Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art.207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez uznanie, że środki przeznaczone na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a w szczególności iż za takie środki uznać można odsetki od pobranych kosztów pośrednich; 2) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 KPA poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia prawnego decyzji, w szczególności brak wyjaśnienia podstawy prawnej i brak wskazania na której z dwóch przesłanek wskazanych w art. 207 ust. 1 pkt 3 Organ się oparł, tzn. czy uznał odsetki od pobranych kosztów pośrednich za środki pobrane niezależnie czy też środki pobrane w nadmiernej wysokości; 3) art. 8 KPA wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez mylące sformułowanie wezwania i pouczenia zawartego w treści pisma Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lipca 2018 r., którym przesłana została do Beneficjenta ostateczna informacja pokontrolna, w ten sposób, iż Instytucja Zarządzająca wezwała Beneficjenta do odesłania dwóch podpisanych egzemplarzy ostatecznej informacji pokontrolnej wskazując, iż nie przysługuje od niej możliwość wniesienia zastrzeżeń, którym to działaniem wprowadziła Beneficjenta w błąd, albowiem zrozumiał on, iż złożenie podpisu pod w/w, dokumentem stanowi jedynie czynność techniczną nie zaś akceptację stwierdzeń Instytucji Zarządzającej; 4) art. 80 KPA oraz poczynienie błędnych ustaleń, iż Beneficjent potwierdził, iż zgodził się ze stwierdzeniami zawartymi w ostatecznej informacji pokontrolnej w spornym zakresie objętym wydaną decyzją, podczas gdy Beneficjent w żadnym piśmie nie wyraził takiego stanowiska, ani też nie zobowiązał się do wykonania zalecenia pokontrolnego w tym zakresie, a wręcz wyraźnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. zakwestionował obowiązek zwrotu odsetek od pobranych kosztów pośrednich; 5) art. 7, art. 77 § 1 KPA art. 80 KPA poprzez zaniechanie w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału procesowego z uchybieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, przejawiające się tym, iż organ nie wziął pod uwagę i nie ustosunkował się do stanowiska Beneficjenta wyrażonego w treści pisma z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r., FSK 1925/04). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W decyzji NR [...] ZW z dnia [...] lutego 2019r., wskazano jako podstawę art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 8, ust. 9 i 11 u.f.p., natomiast w decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy przez ZW z dnia [...] kwietnia 2019r., NR [...], na art. 189 ust. 3, 3a, 3b u.f.p. W tym miejscu należy także przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Wynika to z treści art. 67 u.f.p., zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą decyzji z dnia [...] lutego 2019r., NR [...] stanowił art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. Zgodnie z jego treścią – w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Przepis art. 207 ust. 1 u.f.p. wyróżnia trzy podstawowe kategorie naruszeń, jakie mogą wystąpić w związku z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Pierwsza grupa naruszeń związana jest z wykorzystaniem środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z ich przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1). Druga grupa dotyczy wykorzystania środków z naruszeniem procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy wykorzystywaniu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Trzeci rodzaj naruszeń – na który w niniejszej sprawie powołał się ZW w decyzji z dnia [...] lutego 2019r., NR [...] - spowodowany jest pobraniem środków, które nastąpiło nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Jak wskazano powyżej w podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. orzekając "zwrot przez Skarżącego, kwoty odsetek w wysokości 9 790 zł określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków na jego rachunek od nadmiernie pobranych i nierozliczonych kosztów pośrednich według przedstawionego w decyzji wyliczenia. Odnosząc się do wskazanej w decyzji z dnia [...] lutego 2019 r., NR [...] podstawy prawnej do żądania zapłaty odsetek, należy na wstępie zauważyć, że sformułowanie "zwrot" może odnosić się do należności która została wcześniej pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a takiego żądania w stosunku do Skarżącego nie skierowano. W przypadku gdy wystąpiono z żądaniem należności która została wcześniej pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, wówczas podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami, co też wskazuje , że odsetki mają charakter akcesoryjny związany z należnością główną, nie stanowią natomiast środków przeznaczonych na realizację projektu. Odsetki nie były pobrane przez Skarżącego, nie mogą zatem podlegać "zwrotowi". Innym zagadnieniem natomiast jest możliwość ich dochodzenia w przypadku gdyby doszło do pobrania nienależnie lub w nadmiernej wysokości środków, które następnie zostały zwrócone lub rozliczone ale nie dokonanego wpłaty od tych środków odsetek. ZW w decyzji z dnia [...] lutego 2019r., NR [...] nie wyjaśnił, czy żądał zwrotu należności głównej – środków "pobranych z rachunku projektu kosztów pośrednich", a jeżeli tego nie zrobił to powinien wyjaśnić dlaczego ich nie dochodził. W tej decyzji nie została także wyjaśniona ani udokumentowana kwestia rozliczenia 140.000 zł. Ponadto wskazano w niej, że skarżący we wniosku za okres od [...].07.2017 do [...].09.2018 r. rozliczył jedynie wydatki kwalifikowalne na poziomie 8 107,20 zł, z czego koszty bezpośrednie to kwota 6 756,00 zł, zatem już z tego rozliczenia wynika, że koszty pośrednie stanowiła kwota 1.351,20. Z decyzji wynika, że kwota 1.351, 20 została rozliczona przy żądaniu odsetek od kwoty 138.648, 80 jednak nie wyjaśniona także dlaczego od 1.351,20 naliczano odsetki do 2 listopada 2017r. W decyzji tej w przypadku naliczenia odsetek w pozycjach 3-10, nie uzasadniono terminów ich wyliczenie, jak również w przedłożonych aktach brak jest dokumentów potwierdzających zasadność ich naliczania. Podkreślić należy, że Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019r., zawierającym wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zakwestionował podstawę prawną z art.207 ust.1 pkt 3 u.f.p. do żądania dochodzenia odsetek, podnosząc między innymi, że "wskazana regulacja ma zastosowanie jedynie w przypadku zwrotu środków wykorzystywanych niezgodnie z przeznaczeniem, naruszeniem procedur lub w nadmiernej wysokości. Skoro zatem IZ uznała, że zwrot środków nie jest zasadny w omawianym przypadku nie ma także podstaw dla naliczania odsetek oraz żądania ich zapłaty". Odnosząc się do tego zarzutu ZW w decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r., Nr [...] powołując się na pismo IZ z [...] września 2018r., zawarło stwierdzenie "Mając na uwadze, iż w toku dalszego realizowania projektu rozliczył pobrane koszty pośrednie IZ uznała wyjaśnienia Beneficjenta i odstąpiła od zwrotu różnicy pobranych kosztów pośrednich a rozliczanych we wnioskach o płatność z rachunku projektu. Jednakże brak jest dostatecznych podstaw do pobrania kosztów pośrednich we wskazanej wyżej wysokości i terminach, zatem należy naliczyć odsetki od tych kwot." Z powyższego stwierdzenia wynika, że "IZ uznała wyjaśnienia Beneficjenta i odstąpiła od zwrotu różnicy pobranych kosztów pośrednich a rozliczanych we wnioskach o płatność z rachunku projektu". Zatem skoro uznano wyjaśnienia Skarżącego dotyczące pobranych przez niego środków z rachunku projektu na koszty pośrednie jako zasadne, to nie wyjaśniono dlaczego w następnym zdaniu stwierdzono, że "brak jest dostatecznych podstaw do pobrania kosztów pośrednich we wskazanej wyżej wysokości i terminach", nie wyjaśniono także na jakiej podstawie prawnej zażądano odsetek. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w §5 pkt 1 umowy z dnia [...] listopada 2016r., zawarte jest stwierdzenie, że "Beneficjentowi przysługują, zgodnie z Wytycznymi (...) koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach Projektu wydatków bezpośrednich" Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy, ustalić czy koszty pośrednie od, których zażądano odsetek zostały udokumentowane i zatwierdzone w ramach Projekty wydatków bezpośrednich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji mamy natomiast sprzeczne stwierdzenia - "IZ uznała wyjaśnienia Beneficjenta i odstąpiła od zwrotu różnicy pobranych kosztów pośrednich a rozliczanych we wnioskach o płatność z rachunku projektu" aby następnie zawrzeć "Jednakże brak jest dostatecznych podstaw do pobrania kosztów pośrednich we wskazanej wyżej wysokości i terminach". Z zacytowanych sformułowań nie można stwierdzić, czy ostatecznie zakwestionowano przy rozliczeniu koszty pośrednie dotyczące kwoty 140.000zł. W decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r.,NR [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2019r.,NR [...] stwierdzono, że IZ prawidłowo zakwalifikowała uchybienie w oparciu o art.207 ust.1 pkt 3 u.f.p., przy czym ZW w decyzji z dnia [...] kwietnia nie wymieniła jako podstawy rozstrzygnięcia art.207 ust.1 pkt 3 u.f.p., a art.189 ust.3,3a,3b u.f.p. nie wyjaśniła ponadto poza jej wskazaniem, dlaczego zastosowała art.189 ust.3,3a,3b, a nie art.207 ust.1 pkt 3 u.f.p. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powoływano się na dowody z akt kontroli, przywołując strony: 1069,1100,1099 -1100,1113, akta kontroli nie zostały jednak dołączone do akt rozpoznawanej sprawy. Ponadto stwierdzono, że organ dysponuje materiałem zebranym podczas kontroli, dokumentacją przekazaną przez Beneficjenta w związku z czynnościami kontrolnymi oraz dokumentacją przekazaną opiekunowi projektu, nie zostały one jednak w całości załączone do akt administracyjnych zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie mogła mieć zastosowania regulacja z art.106 § 3 P.p.s.a., albowiem dotyczy ona możliwości przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, a nie przeprowadzenia dowodu z prawie całej dokumentacji ( do akt załączono tylko umowę wraz z aneksem, kartę kontroli, kilka pism kierowanych do Skarżącego oraz opinie prawne z [...] kwietnia 2018r., i [...] lipca 2018r., z treści których jednak nie wynika w oparciu o jakie dokumenty zostały te opinie wydane). Stwierdzić zatem należy, że ZW nie wyjaśnił przesłanek jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, uzasadnienie zaskarżonej decyzji składa się bowiem z fragmentów pism wysłanych lub otrzymanych od strony. Należy również podkreślić, że zgodnie z treścią art. 81a K.p.a. - jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Wydając zaskarżoną decyzję organ całkowicie zaniechał wyjaśnienia sprawy, dokonując wybiórczej, a przez to dowolnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu organ w oczywisty sposób naruszył przez to art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu, stwierdzić trzeba, że brak ustaleń i oceny we wskazanym powyżej zakresie stanowi efekt nieprawidłowego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i narusza art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., Wyjaśnić przyjdzie, że przepisy art. 7 K.p.a. i 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje natomiast organ do ustalenia przekonujących podstawach rozstrzygnięcia. Podstawy te powinny zostać wskazane w uzasadnieniu decyzji, w którym zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. organ powinien wyjaśnić podstawy prawne rozstrzygnięcia, wskazać fakty uznane za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz brak uzasadnienia decyzji w sposób właściwy i całościowy narusza wskazane powyżej przepisy postępowania administracyjnego, a także zasadę przekonywania ustaloną w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy powinny wyjaśnić zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Nabiera ona szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych dla strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) uznaje się, że brak lub niewystarczające uzasadnienie stanowi naruszenie istotnych wymogów proceduralnych. Przyjmuje się, że uzasadnienie indywidualnej decyzji powodującej negatywne następstwa dla strony - a za taką należy uznać zaskarżoną decyzję - powinno w sposób jasny i jednoznaczny ukazywać sposób rozumowania instytucji będącej autorem aktu tak, by umożliwić zainteresowanym poznanie podstaw podjętego środka, a właściwemu sądowi - wykonanie przezeń kontroli (por. wyrok TSUE z 22 czerwca 2005 r., T-102/03 w sprawie CIS przeciwko Komisji, pkt 46 i 47 oraz powołane tam orzecznictwo, System Informacji Prawnej LEX nr 225571). W niniejszej sprawie nie można uznać, że ocena przedstawiona w zaskarżonej decyzji była wyczerpująca. Pomimo wywodów przedstawionych w uzasadnieniu nie wyjaśniała ona istotnych kwestii. Ponownie przeprowadzając postępowanie organ zgromadzi w aktach dotyczącej tej sprawy cały materiał dowodowy, oceni go. Dopiero ustalenie stanu faktycznego w prawidłowy sposób stanowić będzie podstawę do zastosowania prawa materialnego, przy czym ZW musi wyjaśnić czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., jak stwierdzono w decyzji z dnia [...] lutego 2019r., NR [...], czy z art. 189 ust.3,3a,3b,u.f.p. na co wskazano w decyzji z [...] kwietnia 2019r., NR [...]. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie stan faktyczny jak i jego ocena nie spełnia wymogów z art.77 § 1 K.p.a i art.80 K.p.a., przedwczesnym byłoby odniesienie się do zagadnienia naruszenia prawa materialnego. ZW ponownie rozpoznając sprawę musi zatem zgromadzić w jednych aktach dokumenty na podstawie, których będzie wyda decyzję, wskazać dokumenty rozstrzygające kwestię kosztów pośrednich oraz poszczególnych rozliczeń od których żąda odsetek, zwróci uwagę na stwierdzenia zawarte w §5 pkt 1 umowy z dnia [...] listopada 2016r. Oznacza to, że w pierwszej kolejności ustali czy koszty pośrednie od, których zażądano odsetek zostały udokumentowane i zatwierdzone w ramach Projekty wydatków bezpośrednich. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w pkt 1 wyroku orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w pkt 2 wyroku orzeczono natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 1800 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), opłata od pełnomocnictwa 17 zł oraz wpis od skargi uiszczony w kwocie 392 zł .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło