I SA/Go 544/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant asystent sędziego Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.N.-K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. E.N. – K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2014 r. nr [...], odmawiające przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] wystawionych przez Wójta Gminy [...] maja 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M.K. i E.N.-K. celem przymusowego wyegzekwowania zobowiązań z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za 2010 r. i pierwszy kwartał 2011 r. W lipcu 2011 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w [...] SA oraz jej wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego za 2010r. W dniu 16 czerwca 2011 r. skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzonej wobec niej egzekucji, wskazując na błąd co do osoby zobowiązanej oraz brak doręczenia upomnienia. Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. wierzyciel uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. Rozpoznając wniesione zarzuty, Naczelnik Urzędu Skarbowego trzykrotnie odmówił uznania zarzutów skarżącej (postanowienia z [...] sierpnia 2011 r., [...] czerwca 2012 r. i [...] lipca 2013 r.). Postanowienia organu egzekucyjnego na skutek zażaleń wniesionych przez skarżącą były uchylane przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniami z [...] lutego 2012 r., [...] kwietnia 2013 r. i [...] listopada 2013 r. Kolejnym postanowieniem - z dnia [...] marca 2014 r. organ egzekucyjny, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 125 akt administracyjnych) wynika, że powyższe postanowienie doręczono skarżącej 9 kwietnia 2014 r., a z daty zamieszczonej przez nią przy złożonym podpisie, że odebrała przesyłkę 8 kwietnia 2014 r. Na powyższe postanowienie skarżąca w dniu 17 kwietnia 2014 r. (k.126 akt administracyjnych) wniosła zażalenie. Postanowieniem z [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że ww. zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Uzasadniając postanowienie Dyrektor przyjął, że skarżącej doręczono zaskarżone rozstrzygnięcie 8 kwietnia 2014 r., a wniesienie od niego zażalenia w dniu 17 kwietnia 2014 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do skutecznego dokonania tej czynności. Złożonym 30 maja 2014 r. wnioskiem skarżąca zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] marca 2014 r. Uzasadniając prośbę skarżąca podniosła, że przesyłkę z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego otrzymała 9 kwietnia 2014 r., co wynika z informacji dostępnych na stronie Poczty Polskiej. Wskazała również, że 16 kwietnia 2014 r. miała od dawna zaplanowany wyjazd w celach służbowych. Jednak w związku z koniecznością przygotowania dzieci na pobyt u jej mamy, a także przygotowania stosownej dokumentacji na wyjazd i umówioną godziną wyjazdu nie zdążyłaby wysłać przedmiotowego zażalenia, więc poprosiła o wysłanie przesyłki mamę – W.N. – N.. Zaznaczyła, że mama nie wysłała korespondencji z uwagi na stan zdrowia córki skarżącej. W ocenie skarżącej niedotrzymanie terminu nie wynikało z jej złej woli, a było od niej niezależne i niezawinione. Do prośby skarżąca załączyła oświadczenie matki, oświadczenie lekarza pediatry i wydruk ze strony Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek". W.N. – N. oświadczyła, że z uwagi na chorobę wnuczki z roztargnienia i przejęcia zapomniała wysłać korespondencji, którą córka zostawiła jej 16 kwietnia 2014 r. do wysłania. Gdyby nie ta sytuacja, nadałaby przesyłkę w urzędzie pocztowym czynnym do godz. 22. Z informacji Poczty Polskiej wynika, że skarżąca odebrała przesyłkę 9 kwietnia 2014 r. Lekarz pediatra M.K. poinformowała, że 16 kwietnia 2014 r. udała się na wizytę domową do W.N. – N. celem zbadania stanu zdrowia A.K. i stwierdziła u niej stan gorączkowy spowodowany infekcją wirusową. Zleciła podanie leków, które były w posiadaniu zamawiającej wizytę. Postanowieniem z [...] lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając postanowienie organ wskazując na treść art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził, że postanowienie organu egzekucyjnego z [...] marca 2014 r. zostało doręczone E.N.-K. 8 kwietnia 2014 r., stosownie do własnoręcznych zapisów skarżacej, znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Organ zauważył również, że zobowiązana wskazuje wprawdzie, iż przedmiotowe postanowienie odebrała 9 kwietnia 2014 r., a co wynika z zapisów systemowych załączonego do wniosku wydruku z emonitoringu przesyłek, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę terminowości wniesienia zażalenia. W przypadku bowiem odebrania przez skarżącą postanowienia w dniu 9 kwietnia 2014 r., termin do skutecznego jego zaskarżenia upływałby z dniem 16 kwietnia 2014 r. Natomiast zażalenie skarżącej zostało nadane w dniu 17 kwietnia 2014 r. Organ powołał również treść art. 58 § 1 i § 2 kpa (choć w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał jedynie § 1 art. 58 kpa), podkreślając że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy występuje tylko w przypadku stwierdzenia, że dochowanie terminu stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Tymczasem jako przyczynę skarżąca wskazała swą nieobecność w miejscu zamieszkania w dniu 16 kwietnia 2014 r. spowodowaną wyjazdem służbowym oraz chorobę córki, nad którą opiekę w tym dniu sprawowała jej matka, a której skarżąca pozostawiła do wysłania zażalenie. Dyrektor zauważył, że z oświadczenia W.N. – N. jednoznacznie wynika, iż z uwagi na zaistniałą sytuację zapomniała o wysłaniu pozostawionej przesyłki, nie powołując okoliczności wskazujących na brak możliwości dokonania tej czynności. Organ podkreślił, że kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. W ocenie organu, nie można uznać, by charakter wskazanych przez skarżącą okoliczności, dowodził braku możliwości terminowego wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia. Jednocześnie organ zauważył, że niezależnie od okoliczności powołanych we wniosku, skarżąca posiadała wiedzę zarówno o upływającym terminie do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika, jak również o planowanym na dzień 16 kwietnia 2014 r. wyjeździe. Stwierdził również, że argumentacja skarżącej, nie wskazuje na zaistnienie przeszkody uniemożliwiającej złożenie zażalenia w całym okresie ustawowo przewidzianym na złożenie tego środka prawnego. Także sam planowany wyjazd nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej złożenie podania, bowiem w istocie wniesienie zażalenia mogło nastąpić przez jego nadanie w dowolnej placówce pocztowej. Na powyższe postanowienie E.N.-K., w ustawowym terminie, wniosła skargę, żądając jego uchylenia. Wniosła również o zbadanie legalności i zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając skargę powołała się na wydarzenia z [...] kwietnia 2014 r. Wskazała, że z uwagi na brak czasu zostawiła pocztę osobie trzeciej do wysłania, która również z przyczyn od niej niezależnych nie mogła tego uczynić. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Sąd zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z regulacją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a.) lub też w razie stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2014 r. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] marca 2014 r. wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Stosownie do treści art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż w toku postępowania egzekucyjnego stosujemy, z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, regulacje zawarte w kpa w tym również wypracowane zasady tego postępowania. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 powyższego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl § 3 przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powyższych przepisów wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, jeżeli wszystkie wskazane w nim przesłanki zostaną spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie przyjąć należało, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] marca 2014 r. doręczono skarżącej 9 kwietnia 2014 r. Zaznaczyć jednak należy, że skarżąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki jako datę odbioru wpisała 8 kwietnia 2014 r. Jednakże z uwagi na to, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widniała również druga, odmienna data doręczenia, tj. dzień 9 kwietnia 2014 r. wskazana przez osobę doręczającą, którą to okoliczność skarżąca podniosła we wniosku o przywrócenie terminu, przyjąć należało, że dniem doręczenia postanowienia z [...] marca 2014 r. jest właśnie 9 kwietnia 2014 r. Jednakże, jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, ww. okoliczność pozostaje bez wpływu na ocenę terminowości wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] marca 2014 r. Zgodnie z regulacją art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Przyjmując, że postanowienie organu egzekucyjnego z [...] marca 2014 r. zostało doręczone skarżącej 9 kwietnia 2014 r. siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia wpłynął skarżącej bezskutecznie z dniem 16 kwietnia 2014 r. Natomiast zażalenie skarżącej zostało nadane w Urzędzie Pocztowym 17 kwietnia 2014 r. zatem z uchybieniem terminu. Nadto w zażaleniu tym skarżąca nie zawarła prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Prośbę taką złożyła dopiero w dniu 30 maja 2014 r. – po wydaniu [...] maja 2014 r. postanowienia, w który Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Jako uzasadnienie prośby o przywrócenie terminu wskazała, że 16 kwietnia 2014 r. miała od dawna zaplanowany wyjazd w celach służbowych. Jednak w związku z koniecznością przygotowania dzieci na pobyt u jej mamy, a także przygotowania stosownej dokumentacji na wyjazd i umówioną godziną wyjazdu nie zdążyłaby wysłać przedmiotowego zażalenia. Poprosiła więc o wysłanie przesyłki mamę – W.N.-N.. Zaznaczyła, że mama nie wysłała korespondencji z uwagi na stan zdrowia córki skarżącej. W ocenie skarżącej niedotrzymanie terminu nie wynikało z jej złej woli, a było od niej niezależne i niezawinione. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Podkreślić jednak należy, że zanim organ przystąpi do merytorycznego bada zasadności prośby o przywrócenie terminu winien dokonać jego kontroli pod względem formalnym, a w szczególności czy został złożony w terminie określonym w art. 58 § 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie organ zaniechał tej czynności przechodząc od razu do oceny uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ustała najpóźniej w dniu 17 kwietnia 2014 r. W tym bowiem dniu skarżąca nadała w urzędzie pocztowym zażalenie na postanowienie z [...] marca 2014 r., zatem tego dnia musiała najpóźniej dowiedzieć się, że 16 kwietnia 2014 r. jej matka powierzonego jej do wysłania zażalenia nie nadała. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia upłynął skarżącej z dniem 24 kwietnia 2014 r. Natomiast skarżąca prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożyła dopiero 25 maja 2014 r., zatem po upływie terminu wskazanego w art. 58 § 2 kpa. Z tej więc przyczyny, tj. spóźnionego złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, należało skarżącej odmówić jego przywrócenia. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej, nie dokonując kontroli terminowości złożenia prośby o przywrócenie terminu, rozpoznał ją merytorycznie, uznając - skądinąd zasadnie - niewykazanie przez skarżącą braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd dopatrzył się zatem naruszenia przez organ rozpatrujący prośbę skarżącej przepisów postępowania, tj. art. 58 § 2 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, jednakże stwierdził, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięciem byłaby i tak odmowa przywrócenia terminu. Bez względu bowiem na przesłanki wskazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wynik sprawy jest taki sam, choć wydany w oparciu o inną podstawę prawną. Zatem naruszenia ww. przepisu postępowania, jakiego dopuścił się Dyrektor Izby Skarbowej, nie mogło i nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.