I SA/Go 562/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2008 r. wniosku W.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od stycznia do grudnia 2003 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż nie ma żadnego majątku, a utrzymuje się z prac dorywczych przynoszących mu 850 zł miesięcznie, z których comiesięcznie 550 zł przeznacza na alimenty dla dwudziestoczteroletniej córki. Podał, że mieszka u matki, która również ma wspomagać go w bieżącym utrzymaniu. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację majątkową, a mianowicie odpisu ostatniego rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia egzekucji z majątku skarżącego. Skarżący przedstawił opinię bankową stwierdzającą, że na jego rachunku bankowy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie odnotowano żadnych obrotów. Przedłożono jednocześnie zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok, z którego wynikało, że skarżący uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej, zamykając rok stratą podatkową wynoszącą 17.434 zł. (przychody: 1.253.108,72 zł, koszty uzyskania przychodów 1.270.542,79 zł). W związku z treścią zeznania podatkowego pełnomocnika skarżącego wezwano do złożenia dodatkowo oświadczenia skarżącego, czy nadal prowadzi on działalność gospodarczą, a w takim wypadku również do złożenia odpisów deklaracji podatkowych w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i usług składanych w związku z tą działalnością za ostatnie sześć miesięcy. Pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, z którego wynikało, że nie może przedłożyć ani osobistego oświadczenia skarżącego ani żądanych dokumentów, ponieważ nie miał możliwości skontaktowania się ze swym mandantem, natomiast z jego wiedzy skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - cyt. jako "p.p.s.a.") stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Zgodnie natomiast z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie o stanie majątkowym skarżącego jest niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, lub budzi wątpliwości, sąd jest uprawniony do wezwania do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub dokumentów. Niezłożenie takich dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku w oparciu o treść oświadczenia zawartego we wniosku bądź w złożonych wcześniej dokumentach. Brak oświadczenia bądź dokumentów żądanych na podstawie art. 255 p.p.s.a. może oznaczać, że strona nie wykazała podstaw do przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z 8.11.2006r. II OZ 1112/06 ONSAiWSA z 2007 r. z. 4 poz. 79). Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zasługiwał na uwzględnienie. Wątpliwości budzi oświadczenie o źródłach dochodów skarżącego. Jak bowiem wynika z przedłożonego odpisu zeznania podatkowego za ubiegły rok, ówcześnie skarżący prowadził działalność gospodarczą. Wartość przychodów i kosztów prowadzenia tej świadczy o jej znacznym rozmiarze. Konieczne było zatem ustalenie, czy obecnie skarżący, obok deklarowanych dochodów z - jak to ujęto - "prac dorywczych", uzyskuje również przychody z działalności gospodarczej. Za niemiarodajne i przez to niewystarczające dla sformułowania kategorycznych ustaleń w tej kwestii należy uznać oświadczenie pełnomocnika skarżącego. Nie wynika bowiem z niego jednoznacznie, czy i kiedy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto oświadczenie pełnomocnika świadczy o tym, że pełnomocnikowi nie są bliżej znane bieżące poczynania skarżącego, o czym świadczy choćby brak kontaktu ze skarżącym. Powyższe wątpliwości uniemożliwiają ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, przez co należy uznać, że skarżący nie wykazał, iż jego położenie majątkowe uzasadniało przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy postanowiono o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.