I SA/Go 563/08
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację majątkową, w tym obowiązki alimentacyjne i brak stałego źródła dochodu, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi, mimo wcześniejszego prowadzenia działalności gospodarczej, która wykazała stratę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który wykazał trudną sytuację majątkową, obowiązki alimentacyjne wobec córki i brak stałego źródła utrzymania, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z § 3 P.p.s.a., skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżący W.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Skarżący podał, że jego miesięczne dochody wynoszą około 850 zł, ma na utrzymaniu córkę, na którą płaci alimenty w wysokości 500 zł, oraz że nie posiada majątku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wątpliwości co do jego sytuacji dochodowej i prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, przedstawiając dowód wykreślenia skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2008 r. na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku W.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.
W związku z wezwaniem przez Sąd do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.942 zł skarżący W.B. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych, obejmującego zwolnienie od wpisu . W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podał , iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jego zarobki uzyskiwane z prac dorywczych i sezonowych wynoszą około 850 zł miesięcznie , na utrzymaniu ma studiującą córkę , na rzecz której uiszcza orzeczone sądownie świadczenie alimentacyjne w wysokości 500 zł . Podał ponadto , że zamieszkuje wraz z matką w należącym do niej lokalu i matka ponosi większość kosztów utrzymania mieszkania (prąd, woda, gaz). Skarżący oświadczył też , że nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości , a ze względu na prowadzone wobec niego administracyjne postępowania egzekucyjne nie ma możliwości uzyskania żadnej pożyczki lub kredytu na pokrycie opłat sądowych. Na dodatkowe wezwanie Sądu skarżący przedłożył odpis rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. (PIT-36L), z którego wynika , że w tym roku podatkowym z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł stratę wynoszącą 17.434,07 zł. Przedstawił również opinię Banku ([...]) z dnia [...] lipca 2008 r. , że na rachunku założonym w tym banku od sześciu miesięcy nie ma żadnych obrotów , ponadto dokonano jego zajęcia w ramach egzekucji administracyjnej oraz sądowej. Skarżący złożył też oświadczenie o miesięcznych kosztach utrzymania , z wyszczególnieniem kwot przeznaczonych na poszczególne cele , gdzie wskazał swoje stałe wydatki łącznie w kwocie 780 zł miesięcznie , z czego 500 zł stanowią alimenty na rzecz córki , 150 zł to wydatki na wyżywienie oraz 100 zł to kwota przekazywana matce jako udział w opłatach mieszkaniowych (z tytułu zużycia prądu , wody i gazu). Na kolejne wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącego adw. K.K. oświadczył , że według jego wiedzy ( nie miał możliwości skontaktowania się z mandatem w wyznaczonym przez Sąd terminie) skarżący aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej.
Po rozpoznaniu wniosku referendarz sądowy wydał w dniu 8 sierpnia 2008 r. postanowienie , w którym odmówił przyznania prawa pomocy (k.51). W uzasadnieniu zostało m.in. podniesione , iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach , w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Według oceny referendarza sądowego wniosek złożony przez skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie , bowiem budzi wątpliwości oświadczenie o źródłach dochodów skarżącego. Z przedłożonego odpisu zeznania podatkowego wynika , że w 2007 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą i to w znacznych rozmiarach , wziąwszy pod uwagę wartość przychodu i kosztów jego uzyskania (odpowiednio 1.253.108,72 zł oraz 1.270.542,79 zł). Za niemiarodajne i przez to niewystarczające dla sformułowania kategorycznych ustaleń referendarz uznał przy tym oświadczenie pełnomocnika skarżącego dotyczące aktualnej jego wiedzy o nieprowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej. Powyższe wątpliwości uniemożliwiały ocenę sytuacji majątkowej skarżącego przez co uznano , że skarżący nie wykazał , iż jego położenie majątkowe uzasadniało przyznanie prawa pomocy.
Pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie siedmiu dni od doręczenia powyższego postanowienia referendarza sądowego , zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) skutecznie wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Nie godząc się z odmownym rozstrzygnięciem w przedmiocie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego podkreślał , iż skarżący wypełnił wszystkie wezwania Sądu o złożenie dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i wynikało z nich, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, przy czym wezwania te nie dotyczyły określenia terminu zakończenia działalności. Do sprzeciwu został załączony odpis decyzji – wtórnika Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2008 r. ( nr [...]) o wykreśleniu z dniem [...] lutego 2008 r. z ewidencji gospodarczej działalności prowadzonej przez W.B. (sprzedaż detaliczna paliw, import-eksport, sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi).
Sąd zważył:
W myśl art. 260 P.p.s.a. wniesienie sprzeciwu ma ten skutek , że postanowienie , przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Po przeanalizowaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i uwzględnieniu , że skarżący wykazał , że jego aktualna sytuacja majątkowa jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej i pozostającej bez stałego źródła utrzymania , na której ciążą obowiązki alimentacyjne wobec córki, nie umożliwia mu uiszczenia należnego wpisu - Sąd uznał , że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wziął także pod uwagę wysokość opłaty z tytułu wpisu w niniejszej sprawie ( 2.942 zł) , jak również fakt , że w tut. Sądzie równocześnie zawisły jeszcze trzy inne sprawy , w których łączna wysokość należnego wpisu od skarg wynosi prawie 12.000 zł
W tej sytuacji , na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z § 3 P.p.s.a. , Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło