I SA/Go 576/10

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-08-11

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje stratę w tej działalności, ale jednocześnie ponosi wydatki związane z jej prowadzeniem, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż poniesienie kosztów sądowych naraziłoby jego i rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Mimo deklarowanej straty w działalności gospodarczej, skarżący ponosił wydatki związane z jej prowadzeniem, co sugeruje istnienie niewskazanych źródeł finansowania. Koszty sądowe były niższe od średnich miesięcznych kosztów uzyskania przychodu w działalności gospodarczej, co nie uzasadniało zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po odrzuceniu jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Skarżący jest żonaty, ma dziecko, posiada nieukończony dom, samochód i maszyny obciążone zajęciem egzekucyjnym. Zarabia 1317 zł brutto i prowadzi działalność gospodarczą, która według jego deklaracji przynosi straty. Saldo na jego rachunku bankowym jest ujemne. Sąd ocenił, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 sierpnia 2010 r. wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Do - złożonego już po odrzuceniu skargi - wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skarżący dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczeń skarżącego oraz przedstawionych dokumentów wynika, że jest on żonaty i ma dwuipółletnie dziecko. Skarżący jest właścicielem nieukończonego domu jednorodzinnego, dziewięcioletniego samochodu oraz maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Mienie to jest jednak obciążone zajęciem egzekucyjnym, a nieruchomość dodatkowo hipoteką na rzecz banku. Skarżący pracuje zarabiając 1317 zł brutto. Prowadzi również działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności skarżący w 2009 roku w zeznaniu PIT-36 zadeklarował stratę w wysokości 63.266,72 zł (przychód: 107.247,75, koszty uzyskania przychodu: 170.514 zł). Skarżący podał, że w 2010 roku prowadzona działalność również przynosi stratę wynoszącą 20.987,90 zł (przychód 40.917,14 zł, koszty uzyskania przychodu 61.905,04 zł). Saldo na rachunku bankowym skarżącego jest ujemne - na koniec czerwca 2010 roku wynosiło -1.252,52 zł. Według deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług skarżący comiesięcznie deklaruje sprzedaż towarów i usług, a sumarycznie za ostatnie pół roku wartość podatku naliczonego była wyższa od kwoty podatku należnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić ją i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Skarżący nie wykazał powyższych przesłanek. Ze złożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń wynikają dyskredytujące wniosek sprzeczności. Nie ma wprawdzie podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego o wysokości dochodów ze stosunku pracy oraz braku oszczędności. Jednak te okoliczności nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżący bowiem przedstawił dokumenty, z których wynika, że prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stratę, czyli ujemną różnicę pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania. Złożone dokumenty zaświadczają, iż skarżący, pomimo braku zasobów gotówkowych, finansuje wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uprawnia to wniosek, ze posiada niewskazane we wniosku źródła finansowania swych wydatków. Nie wskazał jednocześnie, czy i w jakiej części koszty uzyskania przychodu w roku 2009 i 2010 obejmowały wartości nie stanowiące wydatków (np. odpisy amortyzacyjne). Takiego charakteru wydatków nie potwierdza zresztą obliczenie dochodu (k. 139 akt), gdzie mowa wprost, że koszty uzyskania przychodu to "pozostałe wydatki". Należy przy tym zauważyć, że wyliczona ich średnia miesięczna wysokość jest znacznie wyższa od należnych w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Wpis od skargi ustalono mianowicie na 392 zł. Należało przyjąć, że nie wykazano by uiszczenie tej kwoty wykraczało poza możliwości finansowe skarżącego. W tym stanie rzeczy, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło