I SA/Go 579/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2006-2009 oddala skargę. I SA / Go 579 / 09 U Z A S A D N I E N I E Skarżący M.T. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].09.2009 roku nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta gminy z dnia [...].07.2009 roku, wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od I raty 2006 roku do II raty 2009 roku. Z akt sprawy wynika że : Skarżący M.T. i jego żona R.T. zwrócili się pismem z dnia [...].05.2009 roku o umorzenie podatku od nieruchomości za lata 2006 do 2009 roku, bowiem jak motywowali, nie są w stanie spłacić narastających zaległości w związku z trudnościami finansowymi. Decyzją z dnia [...].07.2009 roku Wójt Gminy odmówił R. i M.T. umorzenia zaległości podatkowych za wskazany okres. W uzasadnieniu organ podatkowy podał iż wnioskodawcy posiadają majątek w postaci lokalu mieszkalnego położonego w [...] wraz z udziałem w nieruchomości. Małżonkowie posiadają na wychowaniu troje dzieci w wieku szkolnym. Są oni osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, a jedynymi ich dochodami są dochody stanowią zasiłki, ostatnio w wysokości 680,0 złotych miesięcznie i rzeczowa pomoc z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, zasiłek rodzinny w wysokości 272,0 złote miesięcznie oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 112,0 złotych miesięcznie. Stałe wydatki ponoszone na utrzymanie gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę około 225,0 złotych w tym opłata za energię 55,0 złotych, opłata za gaz 48,0 złotych oraz czynsz mieszkaniowy w kwocie 112.0 złotych. Pozostałe środki są przeznaczane na zakup żywności, środków czystości i odzieży. Małżonkowie T. od dłuższego czasu zalegają z opłatami za czynsz mieszkaniowy i stan zaległości z tego tytułu wynosi w miesiącu czerwcu kwotę 1887,15 złotych. Mimo że skarżący podał że do dnia wydania decyzji spłaca kredyt zaciągnięty w 1999 roku na kwotę 6.000 złotych na wykup lokalu mieszkalnego, a jedna z córek jest chora i wymaga leczenia, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami, organ uznał iż skarżący nie wykazał żadnymi dowodami iż do chwili obecnej spłaca kredyt z tytułu pożyczki na zakup lokalu, jak również faktu choroby córki. Ja wynika z informacji uzyskanych z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej małżonkowie T. korzystają z zasiłku okresowego od stycznia 2009 roku w kwocie średniej ok. 630,0 złotych, otrzymali zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup opału odzieży i podręczników szkolnych w miesiącu styczniu 2009 roku w kwocie 600,0 złotych, oraz pomoc na zakup posiłków w miesiącu styczniu i lutym w kwocie 300,0 złotych. Nadto małżonkowi otrzymują pomoc rzeczową z ośrodka. Małżonkowie korzystali również z pomocy materialnej w postaci stypendium szkolnego w kwocie 900 złotych od stycznia do maja 2009 roku, czego nie ujawnili. Nadto otrzymują oni dodatek mieszkaniowy w kwocie 132,83 złote, w tym kwotę 46,52 złote która przekazywana jest na konto zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, a kwotę 86,31 złotych otrzymują oni w urzędzie gminy. Organ wskazując na sytuację materialną skarżących argumentował iż nie neguje trudnej sytuacji finansowej małżonków, jednak uznał iż ich sytuacja nie ma charakteru wyjątkowego, bowiem na terenie gminy osób będących w podobnej i gorszej sytuacji jest bardzo dużo. Osoby te starają się regulować swoje zobowiązania wobec gminy, a gmina pomaga im, rozkładając należności na raty czy też odraczając termin płatności. Obecnie zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości na dzień złożenia wniosku wynosi 275 złotych, bowiem raty podatku w skali roku były małe i wynosiły ok. 20 - 25 złotych, a nie uiszczanie opłat w długim okresie czasu doprowadziło do powstania wyższej zaległości. Natomiast zdaniem organu spłata tychże sum leżała w możliwościach finansowych małżonków czego przykładem jest wpłata kwoty 74,40 złotych dokonana na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. Organ podkreślił że gmina wykonuje szereg zadań zmierzających do zaspokojenia potrzeby wspólnoty, co wiąże się z koniecznością wydatkowania określonych kwot, które pochodzą od podatników. Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący zarzucając decyzji mylną ocenę faktów istotnych w sprawie i niewłaściwą interpretację przepisów ordynacji podatkowej, nie uwzględnienie wszystkich okoliczności potwierdzających trudną sytuację podatników. Nadto skarżący zarzucił że decyzja jest amoralna i aspołeczna. Wskazał że organ nie odniósł się do trudnej sytuacji podatników ze względu na alokację Służby Celnej. Zarzucił również że nie wiadomo jest w jaki sposób organ ustalił wielkość zadłużenia wskazując, iż każdy obywatel który pozostaje bez pracy ma prawo do pomocy socjalnej, a rodzina pozostawać winna pod szczególną opieką państwa. Zdaniem skarżącego to organ przyczynił się do powstania zaległości bowiem zawiadomił małżonkę strony dopiero pismem z dnia [...].01.2009 roku, a wszczęcie egzekucji spowodowało konieczność uiszczenia kwoty 94,91 złotych, zamiast 37 złotych. Wskazał iż decyzja organu dyskryminuje go, bowiem inni mieszkańcy gminy mają większe zaległości, a tylko wobec niego wszczęto postępowanie egzekucyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].09.2009 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta gminy z dnia [...].07.2009 roku. Wskazując na podstawę prawną wniosku podatnika / art. 67a § 1 pkt. 3 ordynacji podatkowej / organ odwoławczy uznał iż decyzji organu I instancji nie można zarzucić naruszenia prawa. Wskazał, iż małżonkowie T. posiadają lokal mieszkalny w [...] wraz z udziałem w gruncie. Posiadają na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku szkolnym. Są oni bezrobotni bez prawa do zasiłku, a dochody ich stanowi pomoc finansowa w postaci zasiłków w kwocie 680,0 złotych miesięcznie i rzeczowa z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, zasiłek rodzinny w kwocie 272,0 złote i dodatek mieszkaniowy w kwocie 112,0 złotych miesięcznie. Nadto korzystali oni z zasiłku okresowego od stycznia i nadal w wysokości 630,0 złotych, zasiłków celowego na zakup opału odzieży i podręczników szkolnych w styczniu 600,0 złotych oraz na zakup posiłków w styczniu i lutym w kwocie 300,0 złotych. Wydatki to kwota 225,0 złotych w tym opłata za energię elektryczną w kwocie 55,0 złotych, za gaz 48 złotych i czynsz w kwocie 120,0 złotych. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny faktów którą organ odwoławczy podziela. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazał iż corocznie małżonkowie otrzymywali decyzję wymiarowe odnoście wysokości podatku i dlatego też musieli mieć wiedzę co do wysokości zadłużenia, a informację na temat zadłużenia organ otrzymał od małżonki skarżącego. Od powyższej decyzji skargę złożył skarżący wnosząc o rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd. W uzasadnieniu wskazał iż decyzja narusza interes prawny skarżącego, to jest korzystania z możliwości umorzenia zaległości podatkowych z uwagi na trudną sytuację podatnika i jego interes. Wskazał iż z zebranego materiału dowodowego wynika że wraz z rodziną jest w trudnej sytuacji majątkowej, o czym świadczy korzystanie z pomocy opieki społecznej. Organ nie ustalił prawidłowo wszystkich okoliczności sprawy bowiem zaległości podatkowe powstały w okresie gdy małżonkowie T. na terenie gminy nie mieszkali. Nadto o rosnącym zadłużeniu nie byli informowani, aż do momentu gdy podjęto działania mające na celu wyegzekwowanie należności. Organ podatkowy winien w pierwszej kolejności rozważyć wniosek o umorzenie zaległości a dopiero w dalszej kolejności wszczynać postępowanie egzekucyjne. Wskazał również że w postępowaniu brały udział urzędniczki których działania spowodowały narastanie zaległości podatkowych. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wyniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd nie dopatrzył się wymienionych wyżej naruszenia prawa. Decyzja organu podatkowego została podjęta w trybie art.67a §1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Decyzja organu wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt. 3 ordynacji podatkowej jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym, Sąd przy rozpoznaniu tego typu spraw nie wkracza bezpośrednio w zakres owego uznania, a Sądowa kontrola decyzji obejmuje tylko postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przewidzianego prawem wyboru. Sąd w takim wypadku nie jest upoważniony do oceny, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny. Nie jest on uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany wskutek umorzenia zaległości podatkowej / wyrok NSA z 19 stycznia 2010r. sygnatura akt II FSK 1254/08 /. Należy też podkreślić, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych nie obliguje organu podatkowego do pozytywnego rozstrzygnięcia tego wniosku podatnika. Przepis art. 67a § 1 ordynacji podatkowej nie zawiera bowiem uprawnienia podatnika do uzyskania ulgi w postaci, w niniejszym wypadku, umorzenia zaległości podatkowej. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do sprawdzenia, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, w tym zbadania wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Pojęcie interesu publicznego użytego w / w przepisie oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Wynika to z charakteru tej instytucji, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą natomiast jest, płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, a jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły / por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 /. Jednocześnie z brzmienia art.67a §1 ordynacji podatkowej nie wynika prawo organu podatkowego do określania ważnego interesu podatnika. Organ podatkowy, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, posiada kompetencje do określania interesu publicznego i jego uzasadniania. Ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ. Wymienione w art.67a §1 ordynacji podatkowej interes publiczny i słuszny interes obywatela nie są wobec siebie konkurencyjne. We wskazanym powyżej zakresie stwierdzić należy, że przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie doprowadziło do prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w sposób prawidłowy dokonano oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Natomiast podniesione przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione, bądź bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu, motywy przedstawione w treści zaskarżonego orzeczenia zasługują na aprobatę. Organy podatkowe ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy mające wpływ na podjęcie decyzji. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał na okoliczności mogące mieć wpływ na ocenę zasadności zastosowania instytucji określonej w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej. Organ wskazał na sposób powstania zaległości podatkowych, rodzaju i wielkości zaległości podatkowej, wysokość uzyskiwanych przez skarżącego środków finansowych służących zaspokajaniu potrzeb rodziny skarżącego jak również na wielkość wydatków koniecznych do zaspokojenia tych potrzeb, aktualną sytuację życiową i majątkową małżonków T.. Nie bez znaczenia dla podjętego przez organy orzeczenia, o czym również zaznaczono w zaskarżonej decyzji, był fakt niewielkiej kwoty zadłużenia, sposobu nawarstwiania się tego zadłużenia nawet w stosunku do ograniczonych możliwości majątkowych skarżącego i jego małżonki. Zasadnie również organ podatkowy zwrócił uwagę na fakt iż zarówno postępowanie dowodowe, jak i brak inicjatywy dowodowej skarżącego nie pozwalało na uznanie za zasadne argumentów skarżącego mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Dotyczyło to faktu choroby córki, jak również kontynuowania spłaty kredytu udzielonego na zakup lokalu mieszkalnego. Organ podatkowy wskazał również iż świetle poczynionych ustaleń umorzenie zaległości podatkowych skutkowałoby naruszeniem interesu publicznego, bowiem jak wywiódł urząd gminy pomaga wielu potrzebującym, jak również realizuje zadania do których został powołany. Skarżący natomiast jak wynika z dokonanych ustaleń otrzymuje pomoc w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych. Dodać należy również, jak podkreślił to organ fakt ubóstwa skarżącego i jego rodziny nie jest czymś wyjątkowym usprawiedliwiającym przyznanie pomocy w postaci umorzenia zaległości podatkowej, bowiem w podobnej sytuacji jest wielu mieszkańców gminy. Należy zauważyć iż ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Nieodzowne jest więc wskazanie że skarżący nie przedstawił w wniosku o umorzenie zaległości podatkowych żadnych okoliczności uniemożliwiających mu podjęcie pracy i pozyskaniu środków na utrzymanie rodziny. Nie przedstawił również żadnych faktów przemawiających za tym iż takie starania czynił. Nadto organ wskazał iż skarżący posiada zadłużenie z tytułu nieopłacenia czynszu za mieszkanie, które mogłoby mieć wpływ na rezultat postępowania, gdyby nie to iż otrzymuje na ten cel zasiłek. Skarżący wskazuje iż nie z własnej woli zamieszkał w [...], bowiem jak twierdzi został wydalony ze służby celnej nie z własnej winy. Skarżący jednak nie wyjaśnia przyczyn wydalenia ze służby, a tym samym nie może zarzucać iż tych okoliczności organ nie wziął pod uwagę, jako przesłanki wpływającej pozytywnie na rozstrzygnięcie wniosku. Należy więc podkreślić iż organ rozważył zarówno przesłankę ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego w sprawie. W ocenie Sądu, stan faktyczny, został ustalony w sposób wyczerpujący. Postępowanie było prowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z art.120, art.121, art.122 art.207 ordynacji podatkowej, z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu. W zaskarżonym orzeczeniu przedstawiono okoliczności dotyczące powstania zaległości, oraz sytuację życiową i majątkową skarżącego. Dodać również należy iż zasadnie organ wskazał iż okoliczności podnoszone przez skarżącego a odnoszące się do postępowania pracowników gminy, jak również przyczyny powstania zaległości podatkowych przestawione przez skarżącego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, organ podatkowy bowiem nie przyczynił się do powstania zaległości podatkowej Z tego też względu Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Nie znalazł również innych naruszeń prawa, które miałyby lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zez mianami), skargę oddalił. Sędzia WSA A. Rzepecka Sędzia WSA K. Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA S. Kowalczyk