I SA/Go 6/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu 1 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok postanowił: 1. zwolnić skarżącą od opłat sądowych w części przekraczającej 500 (pięćset) złotych; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W skardze na wskazaną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 marca br. skarżąca została zwolniona od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 zł. W pozostałym zakresie jej wniosek oddalono. Skarżąca nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2007 r. oddalił skargę [...]. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, że utrzymuje się z emerytury, która w całości pochłaniana jest przez koszty bieżącego utrzymania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, jak również ze złożonych wraz z wnioskiem dokumentów wynika, że [...] utrzymuje się z emerytury wynoszącej 1.559,48 zł netto. Jest również zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/4 etatu za wynagrodzeniem wynoszącym 170 zł. Jest właścicielką mieszkania oraz współwłaścicielką samochodu osobowego (w 20/100 częściach). Wydatki składające się na koszty utrzymania (bez uwzględnienia kosztów zakupu żywności) skarżąca określiła na ok. 1.050 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, natomiast w zakresie częściowym wówczas, gdy ze złożonych przez stronę oświadczeń i dowodów wynika, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponieważ wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był już przedmiotem prawomocnego postanowienia, rozpoznanie kolejnego wniosku wymagało rozważenia zmiany okoliczności faktycznych ustalonych przy rozpoznaniu pierwotnego wniosku dla ustalenia (art. 165 w zw. z art. 258 § 3 p.p.s.a.). Porównanie stanu faktycznego wynikającego z oświadczeń i dowodów złożonych przez skarżącą w związku z wnioskiem rozpoznawanym obecnie ze stanem majątkowym ustalonym w postanowieniu referendarza sądowego z 2 marca 2007 r. uprawnia wniosek, iż sytuacja majątkowa nie skarżącej uległa zmianie. Skarżąca uzyskuje tej samej wysokości dochody, a deklarowane przez nią wydatki także nie uległy zwiększeniu. Z oświadczeń skarżącej dotyczących kosztów jej bieżącego utrzymania nie wynika również, by jej sytuację majątkową pogorszyło przebycie zabiegu operacyjnego ani rehabilitacja. Ustaloną sytuację majątkową skarżącej należało jednak odnieść do ustawowych przesłanek prawa pomocy. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 marca 2007 r. zasadą jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Koszty sądowe jako należności Skarbu Państwa winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. W konsekwencji, strona posiadająca stałe źródło dochodów winna poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic zabezpieczenia podstawowego utrzymania, tak by w maksymalnym możliwym zakresie partycypować w kosztach postępowania. Skarżąca posiada stałe źródło utrzymania - otrzymuje emeryturę i pracuje zawodowo. Jej dochody nie są wprawdzie znaczne, lecz należy uznać je za wystarczające do poczynienia oszczędności niezbędnych do poniesienia części opłat sądowych. Należy także zwrócić uwagę, że skarżąca do swoich wydatków zaliczyła m. in. opłaty za telefon, abonament telewizyjny. Wydatki te z pewnością nie służą utrzymaniu koniecznemu, a zatem przeznaczenie asygnowanych na nie kwot na pokrycie kosztów sądowych nie narazi skarżącej na uszczerbek utrzymania koniecznego. Warto też zaznaczyć, że wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe wstrzymano, czyli skarżąca ma prawo dysponowania swoimi dochodami oraz majątkiem. Uwzględniając powyższe orzeczono jak w sentencji.