I SA/Go 6/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2010 r. wniosku Z.Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej. Skarżący Z.Ł. wniósł do tutejszego Sądu skargę kasacyjną od wyroku tutejszego sądu z dnia 12 maja 2010 r., rozpoznającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, od której został określony wpis w wysokości 3823 zł. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej. W treści wniosku oświadczył, że mieszka wspólnie z żoną i córką w wieku 7 lat, że prowadzi działalność gospodarczą z której uzyskuje dochód około 2.500 zł brutto, a jego żona pracuje za wynagrodzeniem miesięcznym wynoszącym około 2.000 zł brutto. Oświadczył ponadto, że posiadane nieruchomości, jak i częściowo wynagrodzenie małżonki obciążone są zajęciem komorniczym. Wskazał, że przeciwko niemu prowadzonych jest wiele postępowań egzekucyjnych, w ramach których dochodzone są kilkumilionowe należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy obejmuje na podstawie art.244 § 1 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co stanowi jego zakres całkowity w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Zaś, przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką jest skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. W oparciu o całokształt złożonych dokumentów, w szczególności sytuację rodzinną i materialną wnioskodawcy, opartą na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej sytuacji finansowej strony, Sąd doszedł do przekonania, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd wziął pod uwagę również czynnik prowadzenia kilku postępowań sądowych i to, że przedmiotowa sprawa nie jest jedyną w której skarżący zobowiązany jest do uiszczenia należnego wpisu sądowego, licznych postępowań egzekucyjnych, które doprowadziły do zajęcia komorniczego wszystkich posiadanych przez skarżącego nieruchomości, jak również, częściowo, wynagrodzenia małżonki oraz niestabilności dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej jako jedynych źródeł pokrycia potrzeb związanych z utrzymaniem siebie i swojej rodziny. Mając zatem na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.