I SA/Go 6/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2019 r. wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczającą postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący M.A., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2019 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ostatecznym postanowieniem z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 23/19, tut. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2019r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 maja 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego zarządzenia z 4 stycznia 2019 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego 10 czerwca 2019 r. (k. 19 akt sądowych). Wpis od skargi został uiszczony przez skarżącego 28 czerwca 2019 r. (k. 20 akt sądowych). Postanowieniem z 9 lipca 2019 r. tut. Sąd odrzucił skargę oraz zwrócił skarżącemu uiszczony po terminie wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z 18 września 2019 r. sygn. akt II FZ 582/19 oddalił ww. zażalenie. Orzeczenie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 21 października 2019 r. (z.p.o. k. 59 akt sądowych). Wnioskiem z [...] października 2019 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do tut. Sądu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 53 akt sądowych). W motywach uzasadnienia wniosku wskazał, że uchybienie terminu do zapłaty wpisu sądowego od skargi nastąpiło bez winy skarżącego ze względu na brak środków pieniężnych, którymi skarżący mógł dysponować. Ze względu na zajęcie rachunków bankowych przez skarbowe organy egzekucyjne, wystąpiła czasowa przeszkoda w uiszczeniu wpisu. Niemniej po jej usunięciu skarżący uiścił wpis sądowy, tj. 28 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 zd. 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, Sąd ocenił terminowość złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy pełnomocnik strony złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, kwestionując w nim ustalenie o nieterminowości dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia (por. postanowienie NSA z 20 marca 2013 r. I FZ 39/13). W niniejszej sprawie postanowienie NSA z 18 września 2019 r. sygn. akt II FZ 582/19 oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 21 października 2019 r. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego został złożony 24 października 2019 r., zatem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Co do kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, należy wskazać, że wiąże się ono z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O niezawinionym uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika, ciążący na wnioskodawcy, obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Co więcej, w przypadku, gdy strona reprezentowana jest profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienia NSA: z 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09 oraz z 11 stycznia 2012r., sygn. akt I GZ 231/11). Z treści poddawanego analizie wniosku o przywrócenie terminu wynika, że pełnomocnik skarżącego jako przyczynę niedochowania terminu wskazał brak środków pieniężnych z uwagi na zajęcie rachunków bankowych skarżącego przez skarbowe organy egzekucyjne. W ocenie pełnomocnika brak dokonania czynności w terminie nastąpiło bez winy skarżącego. Ponadto wskazał, że 19 lipca 2019 r. skarżący wniósł trzy skargi na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, w których zawarł wnioski o ich uchylenie. Oceniając motywy wniosku, Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Okoliczność zabezpieczenia środków na rachunku bankowym skarżącego nie oznacza bowiem, by skarżący został całkowicie pozbawiony możności rozporządzania zgromadzonymi na nich środkami, na co szczegółowo wskazano w uzasadnieniu postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, a tym samym nie uprawdopodabnia przesłanki braku winy wynikającej z art. 87 § 2 P.p.s.a. Przesłanki tej nie uprawdopodabnia także powoływana przez skarżącego okoliczność złożenia w dniu w dniu 19 lipca 2019 r. skarg na czynności zabezpieczające dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a to z tego względu, że skargi te zostały wniesione już po uiszczeniu wpisu w niniejszej sprawie. Uprawnia to również wniosek, że zajęcia zabezpieczające wierzytelności nie mogły być w rzeczywistości przeszkodą do terminowego uiszczenia wpisu sądowego. Poza tym nie można nie zauważyć, że zarządzenia zabezpieczenia zostały wydane w grudniu 2018 r. Z kolei wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu zostało doręczone pełnomocnikowi strony 10 czerwca 2019 r. Był to – zdaniem Sądu - wystarczający czas na to, by strona skarżąca, która zobowiązana jest do należytego dbania o swoje interesy, mogła zgromadzić środki na opłacenie wpisu z innych źródeł, na wypadek, gdyby jej wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został pozytywnie rozpatrzony przez Sąd. Nadto Sąd wskazuje, że rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w prawomocnym postanowieniu z 14 maja 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 23/19 stwierdził, że skarżący dysponował wystarczającymi środkami pieniężnymi, które pozwalają mu uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z tego też względu, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.