I SA/Go 601/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-04-01
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy, który został zmodyfikowany w celu przewozu towarów, ale nadal posiada cechy pojazdu osobowego, powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (CN 8703) czy jako samochód ciężarowy (CN 8704) dla celów podatku akcyzowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że modyfikacje wnętrza pojazdu, takie jak montaż lub demontaż tylnej kanapy czy przegrody, nie zmieniają zasadniczego przeznaczenia pojazdu do przewozu osób, jeśli nie ingerują w jego konstrukcję i są łatwo odwracalne. Kluczowe dla klasyfikacji jest zasadnicze przeznaczenie pojazdu określone przez producenta i jego obiektywne cechy konstrukcyjne, a nie sposób jego użytkowania przez właściciela czy jego rejestracja jako pojazdu ciężarowego. W związku z tym, pojazd zachowuje charakter samochodu osobowego dla celów podatku akcyzowego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organy podatkowe uznały, że nabyty pojazd, mimo późniejszych modyfikacji i rejestracji jako samochód ciężarowy, zachował charakter samochodu osobowego ze względu na jego pierwotne przeznaczenie i cechy konstrukcyjne. Skarżący kwestionował tę klasyfikację, argumentując, że pojazd powinien być traktowany jako ciężarowy, a organy naruszyły przepisy proceduralne i materialne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oddala skargę.
P.K. (zw. dalej: stroną, skarżącym) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (zw. dalej Dyrektorem IC, organem odwoławczym, organem II instancji) z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...], która utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (zw. dalej Naczelnikiem UC, organem I instancji) z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na kwotę 34.510,00zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki [...].
Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym:
W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej, Naczelnik UC postanowieniem
z [...] sierpnia 2013r. wszczął wobec skarżącego postępowanie podatkowe, w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym powstałego
w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym wyprodukowanego w 2009 roku samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], o pojemności skokowej silnika 2993 cm3.
Prowadząc kontrolę podatkową, organ I instancji uzyskał informację od przedstawiciela marki B, że ww. samochód został wyprodukowany jako samochód osobowy kategorii M1G - osobowy (terenowy). Samochód posiada pięć miejsc siedzących, w dwóch rzędach siedzeń z 5 miejscami kotwienia foteli i 5 pasami bezpieczeństwa. Liczba drzwi 4. Rodzaj nadwozia kombi, całkowicie przeszklone. Brak przegrody.
Na podstawie zgromadzonego materiału ustalono, że skarżący nabył ww. samochód
w dniu [...].02.2010r. Z zapisów zawartych na fakturze wynika, że pojazd wyposażony był m.in. w skórzaną sportową kierownicę, szklany dach panoramiczny, siatkę oddzielającą przestrzeń bagażnika, worek na narty.
Z dokumentów nadesłanych organowi podatkowemu z Urzędu Miasta Wydziału Komunikacji ustalono, że skarżący ww. pojazd poddał modernizacji (przeróbce) na samochód ciężarowy (rachunek nr [...] z [...] lutego 2010r.). W tym samym dniu wydany został nowy dowód rejestracyjny oraz karta pojazdu, w których określono rodzaj pojazdu jako samochód ciężarowy, zamknięty furgon, ilość miejsc 2.
W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] lutego 2010r. ww. pojazd określony został jako samochód ciężarowy, z 2 miejscami siedzącymi. Następnie strona dokonała przemieszczenia pojazdu do kraju, a w dniu [...] marca 2010r. jego sprzedaży dla R S.A. Oddział.
W dniu [...] marca 2010r. skarżący wystawił fakturę dla P.W., z tytułu prowizji za usługę brokerską do samochodu ciężarowego [...] nr VIN jak wyżej.
W oświadczeniu z [...] marca 2010r. skarżący wskazał, że dokonano montażu jednego rzędu siedzeń wraz z pasami bezpieczeństwa oraz przegrody sztywnej trwale oddzielającej przedział towarowy od części pasażerskiej; liczba miejsc siedzących po dokonanych zmianach 4. W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2010r. określono ww. pojazd jako samochód ciężarowy, z 4 miejscami siedzącymi. Opisano, że dokonano przeniesienia przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od towarowej za drugi rząd foteli oraz zamontowano homologowaną kanapę drugiego rzędu dla 2 pasażerów wraz z atestowanymi pasami bezpieczeństwa. Pojazd zarejestrowany został w Polsce po raz pierwszy jako samochód ciężarowy - korekta miejsc siedzących z 2 na 4.
W toku postępowania organ wezwał skarżącego do podania daty przemieszczenia pojazdu do kraju, na co on nie odpowiedział. Wniósł z kolei o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadków diagnostów oraz powołania biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej.
Postanowieniem z [...] października 2013r. organ I instancji odmówił przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów.
Decyzją z [...] października 2013r. Naczelnik UC uznając, że nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód jest samochodem osobowym, określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na kwotę 34.510,00zł.
W uzasadnieniu wskazał na treść art.100 ust.1 pkt 2 oraz ust.4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym, zgodnie z którymi to przepisami opodatkowaniu akcyzą podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju i wyjaśniające, że samochody osobowe są to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem skuterów śnieżnych o kodzie CN 8703 10 11, pojazdów typu meleks o kodzie CN 8703 10 18 oraz pojazdów typu quad o kodzie CN 8703 10 18. Dodał, że do celów poboru akcyzy stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN). Wyjaśnił, że klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta. Są to Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) zawarte w Taryfie Celnej Wspólnot Europejskich, które zapewniają jednolitą interpretację zasad klasyfikacji towarów. Ważnym instrumentem doradczym i interpretacyjnym w sprawach dotyczących klasyfikacji towarów są noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS), opinie klasyfikacyjne oraz inne informacje przygotowywane przez Komitet Systemu Zharmonizowanego. Zgodnie z Nomenklaturą Scaloną klasyfikacja pojazdów do pozycji 8703 związana jest z posiadaniem pewnych cech, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób niż do transportu towarów, takich jak: obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów, obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli, obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi z oknami na bocznych panelach lub z tyłu, brak stałego panela lub przegrody pomiędzy przestrzenią kierowcy a przestrzenią tylną oraz wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Powołując się na art. 100 ust.4 ustawy o podatku akcyzowym oraz zapisy Nomenklatury Scalonej stwierdził, że przesłanką klasyfikującą pojazdy do pozycji 8703 jest "zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób", a także cechy które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. Organ I instancji przypomniał, że strona nabyła przedmiotowy pojazd na terenie Niemiec w dniu 19 lutego 2010r. Po przemieszczeniu do kraju został, po dokonanych przeróbkach, zarejestrowany jako ciężarowy. Następnie w trakcie użytkowania tego pojazdu w kraju ponownie zmieniono jego typ na "samochód osobowy" i dokonano zmian w dowodzie rejestracyjnym.
Naczelnik UC odwołując się do akt sprawy wskazał, że przedmiotowy pojazd
posiada cechy pojazdu osobowego. Podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że przedmiotowy pojazd został wyprodukowany jako osobowy i obecnie nie utracił swojego charakteru i przeznaczenia zasadniczo do przewozu osób. Uznał, że wszelkie zmiany przeprowadzone w tym samochodzie nie były trwałe i nie zmieniły zasadniczego charakteru przeznaczenia pojazdu.
Stwierdził, że bez znaczenia pozostaje klasyfikacja pojazdu jako ciężarowego
w świetle Prawa o ruchu drogowym, a w konsekwencji zapisy w zaświadczeniu
o przeprowadzonym badaniu technicznym, czy dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Podkreślił, że decydujące w sprawie są zapisy ustawy o podatku akcyzowym, które dla celów poboru akcyzy nakazują stosowanie klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej.
Dalej wskazał, że w związku z tym, że skarżący nie podał daty przemieszczenia przedmiotowego pojazdu, organ - na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy
o podatku akcyzowym - przyjął datę pierwszej czynności dokonanej na terenie kraju tj. badania technicznego z dnia [...] lutego 2010r. jako dzień powstania obowiązku podatkowego, zaś jako podstawę opodatkowania, w myśl art. 104 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - kwotę wykazaną w umowie sprzedaży, tj. 46.218,49 euro przeliczoną na polskie złote przy użyciu obowiązującej w tym dniu tabeli kursu średniego waluty ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski.
Pismem z [...] listopada 2013r. skarżący wniósł o uzupełnienie treści decyzji poprzez wyjaśnienie użytych w uzasadnieniu pojęć dotyczących klasyfikacji taryfowej oraz określenie wyposażenia konstrukcyjnego bądź dokonanych w nim zmian mających wpływ na tę klasyfikację, jak również wskazanie przyczyn odmowy przesłuchania w charakterze świadka diagnostów.
Postanowieniem z [...] listopada 2013r. Naczelnik UC odmówił uzupełnienia treści swojej decyzji z [...] października 2013r. z uwagi, że wniosek skarżącego wykracza poza ustawowe regulacje w tej materii.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia
w całości. Zarzucił naruszenie:
-art. 122, art. 187 §1 i art. 191 w związku z art. 121 §1 Ordynacji podatkowej w świetle art. 100 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie koniecznym do zastosowania przepisów prawa materialnego, w związku z fragmentaryczną, nielogiczną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy fachowej, niespójną i daleką od konsekwentności oceną dowodów zgromadzonych na okoliczność stanu pojazdów i ich wyposażenia oraz cech konstrukcyjnych w chwili powstania ewentualnego obowiązku podatkowego. Poprzez błędne zastosowanie, objawiające się uznaniem, że w stanie faktycznym strona nabyła wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, a tym samym wkroczyła w obszar podlegający opodatkowaniu akcyzą,
-art. 122, art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 pkt 1 i art.3 ust.2 ustawy o podatku akcyzowym w związku z poz. 8703 i 8704 Nomenklatury Scalonej
w powiązaniu z Notą wyjaśniającą do Nomenklatury Scalonej (CN) 2007C 74/01 opracowaną przez Komisję Europejską wydaną celem jednolitej klasyfikacji towarów i opublikowaną w dzienniku urzędowym UE z dnia 31marca 2007r. w świetle art. 28 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art.2 ust. 1 i art. 12 ust.2 zdanie pierwsze Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez oderwanie się dla potrzeb wymiaru polskiej akcyzy w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika UC, od zasad stosowania prawa w warunkach członkostwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej, w szczególności zaś pominięcie zasadniczego faktu, że towary takie jak sporne pojazdy w realiach sprawy, były wielokrotnie klasyfikowane przez odpowiadające Naczelnikowi UC organy innych państw członkowskich, w sposób odmienny, przy zastosowaniu tych samych nie krajowych, a unijnych kryteriów reguł i zasad obowiązujących przy klasyfikacji towarów,
-art. 100 pkt od 1 do 4 ustawy o podatku akcyzowym w powiązaniu z art. 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 90 Traktatu o ustanowieniu UE w kontekście art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów na istotną w tej sprawie okoliczność klasyfikacji spornego pojazdu nomenklatury scalonej UE, jak również zaniechanie oceny zgromadzonych dowodów pod kątem tej okoliczności, mimo że w sprawie zachodziło realne niebezpieczeństwo naruszenia wspólnotowego zakazu dyskryminacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
-art. 194 §1, §2 i §3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 125 tej ustawy polegające na nie uwzględnieniu treści dokumentów urzędowych, m.in. niemieckich dokumentów urzędowych, w których znajduje się klasyfikacyjne określenie "LASTKRAFTWAGEN"- samochód ciężarowy czyli dokładnie takie definiuje pozycję CN8704 Nomenklatury Scalonej do której odsyła art. 3 ust.2 ustawy o podatku akcyzowym "8704 Lastkraftwagen" w niemieckojęzycznej wersji językowej zgodnej z pochodzeniem przedmiotowego pojazdu. Sam ten fakt powoduje, że postępowanie podatkowe zakończonymi skarżonymi decyzjami od samego początku było bezprzedmiotowe,
-art. 3 ust. 1 międzynarodowej Konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, w którym (cyt.) umawiające się strony zobowiązały się do stosowania ogólnych reguł interpretacji HS itd. i że nie będą modyfikowały ich zakresu. Jednakże organ podatkowy dopuścił się samowolnego wprowadzenia nieznanych prawu, nowych wymogów klasyfikacyjnych poprzez wymaganie od pojazdu z pozycji 8704 funkcji nie możliwych do spełnienia,
-art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 197 i 210 §4 tej ustawy poprzez oparcie rozstrzygnięcia w decyzjach z pominięciem określenia stanu faktycznego na dzień powstania zobowiązania podatkowego w zakresie klasyfikacji przedmiotowych pojazdów do odpowiedniej pozycji CN,
-art. 191, art. 192 w zw. z art. 194 §1 i §2 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia, w zakresie klasyfikacji przedmiotowego pojazdu o odpowiedniej pozycji CN, wyłącznie na podstawie oględzin dokonanych po upływie 3 lat od chwili nabycia wewnątrzwspólnotowego, a co za tym idzie długo po dacie teoretycznego obowiązku podatkowego,
-art. 194 §1 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości sprawa C-451/99 i Komunikatem Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 14.02.2007 (SEK 92007) 169),
-art. 14 ust. 1, art. 11 ustawy o podatku akcyzowym, art.15 w zw. z art. 16 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 121 §2 tej ustawy poprzez samowolne rozszerzenie zadań organów podatkowych z zakresu klasyfikacji towarów do określonych kodów statystycznych klasyfikacji Nomenklatury Scalonej UE, lub według krajowych przepisów klasyfikacji statystycznej w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, a także na prowadzenie postępowań wyjaśniających, oraz poprzez bezprawne rozszerzenie uprawnień przysługujących Organom Celnym do wydawania decyzji w sprawie klasyfikacji towarów już sklasyfikowanych w nabyciu wewnątrzwspólnotowym (zarówno przez podatnika jak i w oficjalnych dokumentach urzędowych przedmiotowych pojazdów),
-art. 121 §1 Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości ujawnionych w toku postępowania na niekorzyść podatnika, a więc zastosowanie bezprawnej zasady in dubio pro fiscus.
W toku postępowania odwoławczego przeprowadzono dowód z oględzin przedmiotowego pojazdu oraz z przesłuchania jego nabywcy – P.W., a także jego aktualnego właściciela – G.D., bowiem jak ustalono P.W., po zakończeniu umowy leasingowej z R, w dniu [...] marca 2014r. sprzedał ww. pojazd G.D..
Przesłuchiwany w dniu [...] czerwca 2014r. P.W. zeznał, że zakupiony przez niego od skarżącego pojazd posiadał dwa rzędy siedzeń - dla czterech osób (brak możliwości korzystania z zapięcia środkowego pasa tylnej kanapy - element mocujący zabudowany pod kanapą. Pojazd posiadał stałą metalową przegrodę pomiędzy drugim rzędem siedzeń a przestrzenią bagażową. Ponadto oświadczył, że po zakupie nie dokonywał w nim żadnych przeróbek konstrukcyjnych.
Także aktualny właściciel pojazdu, w dniu [...] czerwca 2014r. oświadczył, że poza demontażem ramy za II rzędem siedzeń oddzielającej część pasażerską od bagażowej, nie dokonywał w nim żadnych zmian konstrukcyjnych.
Z treści protokołu spisanego w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2014r. wynika, że sporny pojazd jest samochodem pięciodrzwiowym (4 drzwi wahadłowe, 1 bagażnik podnoszony automatycznie), wszystkie drzwi ma przeszklone, boczne otwierane automatycznie. Dodatkowo ma szyberdach. Posiada dwa rzędy siedzeń: pierwszy rząd - dwa fotele, drugi rząd - 3-osobowa kanapa; wszystkie siedzenia wyposażone w zagłówki i pasy bezpieczeństwa ze słupka. Uchwyty dla kierowcy i pasażerów. Siedzenia z przodu regulowane elektrycznie. Tapicerka siedzeń jednakowa wykonana ze skóry. Podłokietniki między przednimi fotelami, z tyłu otwierany z kanapy. Łącznie 8 poduszek powietrznych (w kierownicy, w kokpicie, na przednich słupkach, w przednich fotelach, w słupkach za tylną kanapą). Podsufitka i wykładzina jednorodna w całym pojeździe. Oświetlenie w całym pojeździe (11 punktów). Lusterka boczne regulowane elektrycznie. Posiada automatyczną skrzynię biegów, komputer pokładowy, nawigację, radio CD, klimatyzację w całym pojeździe, a także relingi dachowe, felgi aluminiowe. Dodatkowo z przodu znajduje się panel z popielniczką, a także punkt na 2 napoje, drugi punkt na napoje z tyłu - otwierany z kanapy. W pojeździe umieszczono 9 głośników. Brak stałej przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i pasażera a przestrzenią tylną. Brak możliwości zamontowania dodatkowego rzędu foteli. Długość rozstawu osi pojazdu: 290 cm, dwie osie pojazdu. Do protokołu oględzin dołączono 26 zdjęć.
Po przeanalizowaniu całokształtu materiału Dyrektor IC decyzją z [...] sierpnia 2014r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W motywach wyjaśnił, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym do celów poboru akcyzy w nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej, zaś wg art. 100 ust. 4 tej ustawy, samochody osobowe to pojazdy samochodowe objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób. Dalej wskazał, z Not wyjaśniających do CN ogłoszonych w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006r. (Mon. Pol. Nr 86, poz. 880), które doprecyzowują brzmienie poszczególnych pozycji CN, wynika, że w odniesieniu do pozycji 8703, klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych objętych tą pozycją jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że pojazdy te są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób niż do transportu towarów (pozycja 8704). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy, i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako "wielozadaniowe" (np. typu van, SUV, niektóre typu pickup). Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów objętych pozycją 8703 są: obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w tylnej przestrzeni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi z oknami na bocznych panelach lub z tyłu; brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana zarówno do przewozu osób jak i towarów oraz wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Dyrektor IC zgodził się z organem I instancji, że sporny pojazd mieści się w pozycji 8703 "Pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.", a więc jest wyrobem podlegającym podatkowi akcyzowemu.
Zauważył, że przedmiotowy pojazd został wyprodukowany i wprowadzony do obrotu jako samochód osobowy. Potwierdza to informacja z B – przedstawiciela w kraju producenta samochodów marki [...]. Ponadto całość obiektywnych właściwości pojazdu, jego wyposażenie wnętrza wskazują na jego zamierzone wykorzystywanie jako pojazd do przewożenia pasażerów, a nie towarów. Również fotele wraz z pasami bezpieczeństwa zamontowane są w miejscach fabrycznie do tego przeznaczonych.
W ślad za Naczelnikiem UC powtórzył, że krótkotrwałe pozbawienie samochodu elementów tylnego wyposażenia (montaż/demontaż tylnej kanapy, przeniesienie przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od towarowej) nie zmieniły na trwałe konstrukcji przedmiotowego pojazdu, a nabyty przez stronę pojazd to typowy samochód osobowy, co potwierdza protokół oględzin pojazdu, zdjęcia pojazdu załączone do tego protokołu, jak też wyjaśnienia następujących po sobie właścicieli pojazdu – P.W. i G.D..
Dyrektor IC podkreślił, że spornego pojazdu nie można zaklasyfikować do pozycji 8704 Nomenklatury Scalonej, - "pojazd mechaniczny do transportu towarów" ponieważ różnica między przeznaczeniem samochodów osobowych przypisanych do pozycji CN 8703, a przeznaczeniem samochodów przypisanych do pozycji CN 8704 polega na tym, że pojazdy tej drugiej pozycji służą wyłącznie do transportu towarowego. Pojazdy klasyfikowane do pozycji CN 8703 mogą służyć zarówno do przewożenia osób,
jak i przewożenia towarów. Przedmiotowy pojazd jak wynika z akt sprawy został wyprodukowany jako auto kategorii osobowej, przeznaczone do przewozu osób
i ładunku, i w związku z tym nie może być pojazdem służącym wyłącznie do transportu towarowego. Nie został fabrycznie wyposażony przez producenta w oddzieloną na stałe dominującą część ładunkową do przewozu towarów, czy też innego rodzaju zabudowy nadwozia typowego dla przewozu towarów. Otrzymał natomiast nadwozie charakterystyczne do pełnienia funkcji przewozu osób.
Dyrektor IC przypomniał, że nazwa handlowa, czy też przeznaczenie wyrobu nie uzasadnia sugerowanej klasyfikacji do wskazanych kodów CN, co oznacza, że określony towar zawsze jest klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji
z wyłączeniem innych, które mogłyby być brane pod uwagę.
Podkreślił, że klasyfikację pojazdów dla celów opodatkowania podatkiem akcyzowym nie ustala się na podstawie ustawy prawo o ruchu drogowym i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Powyższe przepisy odnoszą się jedynie dla potrzeb rejestracji pojazdu, a nie mają zastosowania do ustalania podatku akcyzowego. Przepisy podatkowe (tu: przepisy ustawy o podatku akcyzowym) są przepisami autonomicznymi względem innych przepisów niepodatkowych (tu: ustawy o ruchu drogowym tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1137). Skutkiem tego, ocena pojazdu dokonywana dla innych celów, np. rejestracyjnych nie przesądza o klasyfikacji do odpowiedniego kodu CN, a tylko ta ma znaczenie w kontekście opodatkowania podatkiem akcyzowym. Zatem dla odpowiedniej klasyfikacji do odpowiedniego kodu CN istotne są cechy konstrukcyjne, projektowe wskazujące na dany typ pojazdu a nie jego cechy zewnętrzne, wizualizacja czy też przeznaczenie. Organ podkreślił, że zgodnie z istniejącą linią orzecznictwa wszelkie dokumenty, a w szczególności dokumenty w postaci zagranicznego dowodu rejestracyjnego, badania technicznego nie mogą stanowić podstawy do dokonania kwalifikacji towarowej spornego pojazdu.
Odnosząc się do załączonych do odwołania kserokopii WIT Dyrektor IC wyjaśnił, że Wiążące Informacje Taryfowe mogą jedynie wskazywać - i to tylko w pewnym stopniu - tendencje klasyfikacji taryfowej określonego produktu, jednakże towary porównywane
z towarami określonymi w decyzjach tego typu muszą być tożsame, a nie tylko podobne. Co więcej, na WIT może powoływać się jedynie osoba, na którą został on wydany. Tymczasem, jak ustalono, przedłożone dokumenty nie zostały wydane dla skarżącego na towar w postaci pojazdu samochodowego marki [...]. Ponadto, z opisów towarów w nich zawartych wynika, że dotyczą one pojazdów mechanicznych do transportu towarów, a więc innego towaru niż ten będący przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego.
W złożonej skardze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i stwierdzenie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Przedstawił zarzuty i argumentację tożsamą do tej podnoszonej na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto wniósł o:
-skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w celu zbadania zgodności art. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym z art. 2, art. 84 i. art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski w zakresie w jakim przesądza, iż o zakresie opodatkowania akcyzą nabycia samochodu osobowego decydować będzie zastosowanie klasyfikacji statystycznej (Nomenklatura Scalona) tj. zaklasyfikowanie danego pojazdu w określonej pozycji tej klasyfikacji,
-skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego celem ustalenia, czy art. 4 ust. 3 zdanie drugie i trzecie TUE, nakładający na Państwa Członkowskie obowiązek lojalnej współpracy w kierunku dążenia przez Unię
i poszczególne Państwa Członkowskiego do realizacji celów Unii, w szczególności zaś podejmowania przez te Państwa wszelkich środków w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii, jak również powstrzymywania się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii, w kontekście celu fundamentalnego, jakim jest utworzenie przez Unię i zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego zgodnie
z art. 26 ust. 1 i 2 TUE, obejmującego obszar bez granic wewnętrznych, w którym
jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie
z postanowieniami Traktatów. W tym celu zaś przyjmowanie przez Unię zgodnie
z ustępem pierwszym wszelkich środków w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego, stoi na przeszkodzie praktyce takiej jak stosowana przez organy podatkowe w niniejszej sprawie - będącej "środkiem" w rozumieniu
art. 4 ust. 3 TUE - polegającej na dokonywaniu klasyfikacji towarów (samochodów)
w sposób naruszający zasadę jedności klasyfikacyjnej towarów na terytorium Unii Europejskiej, będącej elementem zasady jednolitości stosowania prawa celnego, szerzej zaś - elementem rynku wewnętrznego opartego na swobodnym przepływie towarów, poprzez klasyfikowanie takich samych pojazdów w sposób odmienny od wypracowanej praktyki innych Państw Członkowskich, w tym także poprzez jawne lekceważenie wydanych przez te Państwa Wiążących Informacji Taryfowych - które są instrumentem bezpośrednio realizującym ww. zasady i podlegają publikacji w powszechnie dostępnej bazie tworzonej i prowadzonej w tym celu przez Komisję Europejską. Odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów na istotną w tej sprawie okoliczność klasyfikacji spornego pojazdu nomenklatury scalonej UE, jak również zaniechanie oceny zgromadzonych dowodów pod kątem tej okoliczności, mimo że w sprawie zachodziło realne niebezpieczeństwo naruszenia wspólnotowego zakazu dyskryminacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, także, - czy w rozumieniu pierwszego ustępu art. 95 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. nr 90, poz.864 ze zm.), Rząd Rzeczypospolitej polskiej dopuścił się dyskryminacji chociażby pośredniej produktów zagranicznych pochodzących z innych krajów wspólnoty na rzecz ochrony produktów krajowych poprzez w praktyce stworzenie systemu podatkowego rozdzielającego korzyści podatkowe na rzecz tych produktów i producentów krajowych, podczas gdy producenci wytwarzające produkty tożsame są opodatkowani stawką 6-ciokrotnie wyższą. W praktyce według skarżącego stawką dyskryminującą w stosunku do produktów krajowych producentów.
Do skargi strona dołączyła ekspertyzę prawną w zakresie rozumienia terminu "samochód osobowy" użytego w ustawie o podatku akcyzowym. Popierając w pełni stanowisko autorów ekspertyzy prawnej wskazała, że kwestionują oni legalność praktyki organów podatkowych, takiej jak w niniejszej sprawie, polegającej na przyznaniu decydującego znaczenia niewiążącym aktom interpretacyjnym Światowej Organizacji Celnej oraz Komisji Europejskiej. Taka praktyka jest nie do pogodzenia z konstytucyjnym wymogiem ustawowej określoności elementów konstrukcji podatku.
Ponadto, w opinii skarżącego, przy ocenie charakteru pojazdu - jako samochodu osobowego albo ciężarowego - nie należy abstrahować od przepisów dotyczących homologacji oraz rejestracji samochodów. W przypadku tej drugiej grupy przepisów, autorzy załączonej ekspertyzy prawnej zwrócili uwagę na problem naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań obywateli względem organów administracji publicznej. Z ekspertyzy tej wynika również, że istotne z punktu widzenia zakresu przedmiotowego opodatkowania akcyzą samochodów osobowych są cechy, jakie pojazd posiadał w dniu powstania ewentualnego obowiązku podatkowego. Organy podatkowe nie dysponują kompetencją do kwestionowania praktyki obywateli Rzeczypospolitej Polskiej z przybliżonego okresu od 2007r. do 2010r. polegającej na przemieszczaniu z terytoriów Państw Członkowskich na terytorium Rzeczypospolitej polskiej samochodów o cechach takich jak sporny samochód ze względu na przekonanie tych organów o zamiarze obejścia przez podatników prawa podatkowego. W istocie, jak zaznaczył skarżący, niejasne przepisy "zastąpione" niewiążącymi aktami interpretacyjnymi Światowej Organizacji Celnej oraz Komisji Europejskiej - stały się pułapką dla podatników, co jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014r. skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w skardze. Wskazał ponadto, że Obwieszczenie Ministra Finansów
z 1 czerwca 2006r. (M.P. Nr 86, poz. 880) nie może być podstawą prawną do oceny pojazdów typu Van z jednym rzędem foteli z uwagi na brak konstytucyjności takich działań, ale też z uwagi na brzmienie Noty KE 2007/C 74/01 oraz Informacji Taryfową Służby Celnej - Systemem Isztar, zgodnej zakazem KE w stosunku do tych pojazdów stosowania zasady ogółu cech. W jego ocenie, ww. Obwieszczenie nie może być
w żadnej mierze nawet w części uzasadnienia przytaczane, gdyż jest bezprzedmiotowe w stosunku do oceny przedmiotu skargi.
Dodatkowo podniósł, że organy w żaden jasny sposób nie wskazały w swych decyzjach czy oceny przedmiotu nabycia dokonały w oparciu o stan faktyczny z dnia nabycia pojazdu, z dnia jego produkcji, czy też może z chwili obecnej. Wskazał przy tym, że organ podatkowy nie jest w posiadaniu żadnego dokumentu urzędowego dotyczącego spornego pojazdu potwierdzającego jego klasyfikację w chwili jego wyprodukowania. Jego zdaniem, sporny pojazd należy zakwalifikować do kategorii CN 8704. Wskazał
przy tym na zbieżność cech konstrukcyjnych pomiędzy pojazdem, którego ocena
jest przedmiotem skargi na czas nabycia, a pojazdami konstrukcyjnie przedmiotowo
i podmiotowo z nim zbieżnymi, których Wiążąca Informacja Taryfowa w bazach systemu EBTI została załączona do skargi jako jeden z dowodów w sprawie, a ponadto obowiązek porównywania przez organy celne UE towarów nowotaryfikowanych z istniejącymi w bazie EBTI.
Ponadto podniósł, że wbrew uznaniu organów, dowód rejestracyjny mimo, że wydany na podstawie obowiązującej Ustawy drogowej, a nie ustaw podatkowych, jako pełnoprawna decyzja administracyjna stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i jako decyzja stanowi naturalne następstwo wykonania uprawnień do opodatkowania będąc także urzędowym poświadczeniem na uiszczenie wszelkich niezbędnych
opłat i podatków związanych z pierwszą rejestracją na terytorium kraju w którym został wydany.
Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015r. Sąd oddalił zawarte w skardze wnioski skarżącego o wystąpienie z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi
następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zw. dalej "P.p.s.a.".
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest klasyfikacja dla celów podatku akcyzowego nabytego wewnątrzwspólnotowo przez skarżącego samochodu marki [...], rok prod. 2009, nr nadwozia [...], o poj. silnika 2993 cm3 jako samochodu osobowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz przepisów Nomenklatury Scalonej (pozycja CN 8703) - jak twierdziły organy podatkowe, bądź - jak wywodzi skarżący - jako samochodu odpowiadającemu w dacie tego nabycia opisowi pozycji CN 8704, co wyłączałoby go z opodatkowania podatkiem akcyzowym w związku z tym nabyciem.
Na wstępie zaznaczyć należy, że z uwagi na wewnątrzwspólnotowe nabycie ww. pojazdu w dniu [...] lutego 2010r. w niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. nr 3, poz. 11 ze zm.) zw. dalej "u.p.a.".
Zgodnie z jej art. 100 ust. 1 pkt 2 w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami
o ruchu drogowym. Natomiast ust. 4 ww. przepisu zawiera definicję samochodu osobowego. Według niego samochody osobowe są to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Nadto, w myśl przepisu art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju, przy czym podatnikiem - art. 102 ust. 1 ustawy - jest osoba fizyczna, która dokonuje ww. czynności.
Trzeba również zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej wyżej ustawy do celów poboru akcyzy (...) stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 87.256.1). Zatem w celu określenia czy dany produkt stanowi wyrób akcyzowy, niezbędne jest prawidłowe zaklasyfikowanie tego wyrobu do kodu CN. Zawarta w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 Nomenklatura Scalona stanowi systematyczny i hierarchiczny zbiór towarów podzielonych na duże grupy towarowe, które są podzielone na sekcje, działy, pozycje, podpozycje oraz kody CN. Nomenklatura Scalona jest rozszerzeniem 8-znakowego międzynarodowego systemu klasyfikacji towarów o nazwie Zharmonizowany System Oznaczania i Kodowania Towarów opracowanego przez Radę Współpracy Celnej i przyjętego w ramach Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzonej w Brukseli 14 czerwca 1983 r., do której Polska przystąpiła 1 stycznia 1996 r. (zał. Do Dz. U. z 1997 r. nr 11, poz. 62).
Zatem zarówno System Zharmonizowany (HS), jak i Nomenklatura Scalona (CN)
są uzupełniane przez Noty wyjaśniające (opracowane przez Komisję Europejską
w odniesieniu do CN, a przez Światową Organizację Celną w Brukseli [WCO]
w odniesieniu do HS). Noty wyjaśniające do HS są uaktualniane przez WCO decyzjami przyjętymi przez Komitet Systemu Zharmonizowanego. Pomocnicze są także opinie klasyfikacyjne Komitetu Systemu Zharmonizowanego, które nie mając mocy wiążącej, są wskazówkami, które przyczyniają się do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji CN.
W celu zapewnienia jednolitej interpretacji, klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega regułom zdefiniowanym w taki sposób, że określony towar zawsze jest klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji, z wyłączeniem innych, które mogłyby być brane pod uwagę, czyli do każdego towaru przypisany jest odpowiedni kod. Klasyfikacji wyrobów do określonych kodów i pozycji znajdujących się w Nomenklaturze Scalonej dokonuje się zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniającym załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz.UE L z dnia 31 października 2009 r. str. 1). Zgodnie z najważniejszą regułą 1 ORINS, do celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów i dopiero wówczas, gdy jest to niemożliwe, należy przy zachowaniu kolejności korzystać - o ile to możliwe - z następnych reguł od 2 do 6, a następnie z Not wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów. Ponadto, do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji taryfowych w istotny sposób przyczyniają się Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej, przyjmowane przez Komisję Europejską na mocy art. 9 ust. 1 lit. a oraz art. 10 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Zgodnie z przedmową do dokonanej na podstawie art. 9 ust. 1 ww. rozporządzenia publikacji Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE. C. 133/01) Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej mogą odwoływać się do Not wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego, jednakże nie zastępują tych ostatnich, ale powinny być uważane jako uzupełniające i używane w połączeniu z nimi. Należy przy tym pamiętać, że Noty wyjaśniające zarówno do CN, jak i HS nie mają charakteru wiążącego, nie stanowią źródła prawa, a są jedynie narzędziem pomocniczym (podobnie jak opinie klasyfikacyjne Komitetu HS) przy klasyfikowaniu towarów do prawidłowego kodu CN.
Pozycja CN 8703 obejmuje "Pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi". Brzmienie pozycji CN 8703 zawiera jedynie wyłączenie z niej pojazdów objętych pozycją 8702, natomiast pojazdy spełniające kryterium zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób są pojazdami kwalifikowanymi do pozycji CN 8703, a tym samym samochodami osobowymi, o których mowa w art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym. Podkreślić więc trzeba, że definicja samochodu osobowego zawarta
w art.100 ust. 4 oparta została o zapisy Nomenklatury Scalonej, uzupełniając
je o wyłączenie pojazdów z uwagi na brak wymogu rejestracji zgodnie z przepisami
o ruchu drogowym. Należy wyraźnie podkreślić, że zarówno w opisie zawartym w art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, jak i w opisie kodu CN 8703 użyto takiego samego określenia "pojazdy (...) przeznaczone zasadniczo do przewozu osób". Zatem określenie to stanowi podstawowe kryterium klasyfikacji pojazdów, które w pierwszej kolejności winno być brane pod uwagę przy zaliczaniu danego pojazdu do określonego kodu CN.
Natomiast pozycja 8704 obejmuje "Pojazdy samochodowe do transportu towarowego".
W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że klasyfikacja konkretnego pojazdu do pozycji CN 8703 musi być poprzedzona ustaleniami świadczącymi o tym,
że główną funkcją użytkową samochodu jest przewóz osób. Przeznaczenie towaru musi stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji i jest ono decydujące, jeżeli jest temu towarowi właściwe (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2012r. I GSK 370/12). Podkreślenia wymaga, że cecha zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób nie oznacza, że pojazd służy tylko i wyłącznie do przewozu osób. Brzmienie pozycji CN 8703 wskazuje wyraźnie, że może być on wykorzystywany również do przewozu towarów, choć zasadniczym jego przeznaczeniem jest przewóz osób. Świadczy o tym kwalifikowanie do tej pozycji samochodów osobowo-towarowych (kombi). Dodać przy tym należy, że wskazane powyżej rozumienie określenia "zasadniczo do przewozu osób" jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób (CN 8703) bądź towarów (CN 8704) ustalane jest na podstawie cech konstrukcyjnych samochodu, jego ogólnego wyglądu i wyposażenia. Powinno się ono odbywać w oparciu o całokształt okoliczności danej sprawy - dokumenty dotyczące okresu sprzed nabycia auta, jak i po jego nabyciu, obiektywne cechy samochodu świadczące o jego dominującym charakterze. Charakteru tego nie zmieniają przeróbki dokonane w samochodzie, dostosowujące go do indywidualnych potrzeb użytkownika lecz nie zmieniające konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu. Główne kryterium klasyfikacji pojazdów w ramach CN 8703 oparte jest na zasadniczym ich przeznaczeniu do przewozu osób.
Należy podkreślić, że ETS w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. C-486/06 stwierdził, że "decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone
w pozycjach CN oraz uwagach do sekcji lub działów (pkt 23); przeznaczenie towaru może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, jeżeli jest ono właściwe temu towarowi, co należy ocenić według obiektywnych właściwości towaru (pkt 24)". Trybunał stwierdził też, że z użytego wyrazu "przeznaczony" wynika - a znajduje to poparcie w orzecznictwie - że główne przeznaczenie pojazdu jest decydujące, jeżeli jest ono jemu właściwe. Przeznaczenie to określa ogólny wygląd pojazdu i ogół cech tych pojazdów nadający im ich zasadnicze przeznaczenie. Podkreślił również, że brak wyposażenia służącego do przytwierdzania towarów przy przewozie wskazuje na to, że takie (...) pojazdy nie są zasadniczo przeznaczone do przewozu towarów. Przy czym, o tym, czy dany pojazd jest "przeznaczony zasadniczo do przewozu osób", w żadnym razie nie może przesądzać to, w jaki sposób jest on używany przez nabywcę (por. NSA w wyroku z 13 stycznia 2012 r. I GSK 803/10) ani jego subiektywne przekonanie.
Z powołanych wyżej Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej wynika, że pozycja 8703 obejmuje "pojazdy wielofunkcyjne", takie jak pojazdy mechaniczne, które mogą przewozić zarówno osoby, jak i towary.
1. Typu pickup: tego typu pojazd posiada zwykle więcej niż jeden rząd siedzeń i tworzą go dwie oddzielne przestrzenie, mianowicie zamknięta kabina do przewozu osób i otwarta lub zakryta powierzchnia do transportu towarów. Jednakże takie pojazdy mają być klasyfikowane do pozycji 8704, jeżeli maksymalna wewnętrzna długość podłogi powierzchni do transportu towarów jest większa niż 50% długości rozstawu osi pojazdu lub jeżeli posiadają one więcej niż dwie osie.
2. Typu van: pojazd typu van, z więcej niż jednym rzędem siedzeń, musi spełniać wskazania podane w Notach wyjaśniających do HS do pozycji 8703. Jednakże pojazd typu van z jednym rzędem siedzeń i nieposiadający żadnych stałych punktów ich kotwiczenia oraz urządzeń do instalowania siedzeń i bez wyposażenia bezpieczeństwa znajdujących się w tylnej części pojazdu, ma być klasyfikowany do pozycji 8704, nawet jeżeli posiada stałą płytę lub przegrodę pomiędzy przestrzenią dla osób a powierzchnią ładunkową lub okna w panelach bocznych.
Natomiast w ww. Notach wyjaśniających do CN odnośnie pozycji 8704 wskazano, że mają zastosowanie Noty wyjaśniające do pozycji 8703, uwzględniając istotne różnice.
Nadto, pomocniczo przy klasyfikowaniu towaru do pozycji CN można stosować opublikowane obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (M.P. nr 86, poz. 880) Noty wyjaśniające do Systemu Zharmonizowanego. Wprawdzie obwieszczenie to zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 12 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.) jako wyjaśnienia do Taryfy celnej, jednakże z przepisu tego wynika, że obejmują one w szczególności noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS) oraz opinie klasyfikacyjne i decyzje Komitetu Systemu Zharmonizowanego. W tej sytuacji, zgodnie z powołaną wyżej przedmową do publikacji Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich, pomocniczo używając ww. wyjaśnień do Taryfy celnej, należy traktować Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej jako uzupełniające i używane w połączeniu właśnie z wyjaśnieniami do Taryfy celnej. Należy przy tym podkreślić i pamiętać (o czym wspomniano już wyżej), że Noty wyjaśniające zarówno do CN, jak i HS nie mają charakteru wiążącego, nie stanowią źródła prawa, a są jedynie narzędziem pomocniczym, uzupełniającym.
Według tych wyjaśnień, zawarte w pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz
z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmian konstrukcyjnych do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych objętych tą pozycją jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że pojazdy te są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów (8704). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych włączone są te powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, SUV-y czy niektóre pojazdy typu pickup). Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów, które są objęte tą pozycją, są następujące cechy:
a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwice oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących
i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych;
b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
c) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej)
z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;
d) brak stałego panela lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;
e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Natomiast powołane wyżej wyjaśnienia odnośnie pozycji 8704 wskazują, że klasyfikacja pewnych pojazdów mechanicznych do tej właśnie pozycji zależy od pewnych cech, które wskazują na to, że pojazdy są przeznaczone głównie do transportu towarów a nie transportu osób (pozycja 8703). Cechy te są szczególnie pomocne przy określaniu klasyfikacji pojazdów mechanicznych, których masa brutto nie przekracza 5 ton i które posiadają oddzieloną część tylną lub otwartą naczepę, normalnie wykorzystywaną do transportu towarów, ale mogącą posiadać tylne siedzenia - ławki, które nie mają pasów bezpieczeństwa, punktów mocowania ani wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów i które są składane płasko na boki w celu umożliwienia pełnego wykorzystania naczepy do transportu towarów. Do tej kategorii pojazdów mechanicznych należą tzw. pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy w typie vana, pojazdy typu pickup oraz niektóre SUV-y). O tym, że dany pojazd kwalifikuje się do tej pozycji, świadczą następujące cechy:
a/ siedzenia, ławki bez wyposażenia zabezpieczającego (np. pasów bezpieczeństwa lub punktów do zamocowania pasów bezpieczeństwa i potrzebnego do tego wyposażenia) ani bez wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów w części tylnej znajdującej się za siedzeniem kierowcy i przednimi siedzeniami pasażerów. Siedzenia te są zwykle składane tak, aby możliwe było pełne wykorzystanie tylnej części pojazdu (vany) lub naczepy (pojazdy typu pickup) do transportu towarów;
b/ oddzielna kabina dla kierowcy i pasażerów oraz oddzielna otwarta naczepa z panelami bocznymi i nakładaną klapą (pojazdy typu pickup);
c/ brak okien na bokach pojazdu; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi bez okien na bokach pojazdu lub z tyłu, przeznaczonych do załadunku i rozładunku towarów (vany);
d/ zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną;
e/ brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organy podatkowe zasadnie dokonały ustaleń, iż główną funkcją nabytego wewnątrzwspólnotowo przez skarżącego samochodu marki [...] jest przewóz osób, prawidłowo opierając się przy klasyfikowaniu przedmiotowego samochodu o zawarte w Nomenklaturze Scalonej opisy kodów CN 8703 i CN 8704 z uwzględnieniem ORINS oraz pomocniczo Not wyjaśniających do HS, Not wyjaśniających do CN i wyjaśnień do Taryfy celnej.
W tym miejscu za błędne uznać należy stanowisko skarżącego nakazujące stosowanie w rozpoznawanej sprawie klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), a nie - jak to uczyniły organy - Nomenklaturze Scalonej (CN). Wyjaśnić bowiem należy, że obowiązek podatkowy skarżącego powstał w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym pojazdu (w momencie wewnątrzwspólnotowego nabycia), a nie w związku z jego sprzedażą na terenie kraju, a to z kolei obligowało organ, z mocy wyraźnego odesłania zawartego
w powołanym już wyżej art. 3 ust. 1 u.p.a., do zastosowania w takim przypadku dla celów poboru akcyzy klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN).
Sąd pragnie wskazać też przy tym na potrzebę i zasadność, wbrew twierdzeniom skarżącego, posługiwania się Notami wyjaśniającymi do Systemu Zharmonizowanego (HS) i do Nomenklatury Scalonej (CN), podkreślając jednocześnie brak ich mocy wiążącej. Co prawda organ I instancji w podstawie swej decyzji powołał obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (M.P. nr 86, poz. 880), lecz organ odwoławczy zasadnie podniósł, że ww. wyjaśniania jedynie doprecyzowują brzmienie poszczególnych pozycji CN. Podkreślić przy tym należy, że Noty wyjaśniające służą zapewnieniu jednolitej interpretacji przepisów klasyfikacyjnych, jednakże nie mają charakteru prawnie wiążącego. W Polsce Noty wyjaśniające do HS zamieszczone w załączniku do obwieszczenia Ministra Finansów z 1 czerwca 2006r. (M.P. Nr 86, poz. 880) posługują się oznaczeniem kodu CN i w sposób opisowy wskazują kryteria i cechy pozwalające dokonać rozróżnienia towarów, celem ich prawidłowego zakwalifikowania do kodu CN. Z kolei Noty wyjaśniające do CN mogą odwoływać się do Not wyjaśniających do HS, ale ich nie zastępują i powinny być uważane za ich dopełnienie, co jednoznacznie wynika z przedmowy do Not do CN. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie
C-486/06 (Lex nr 337569) wyraźnie stwierdził, że wprawdzie Noty wyjaśniające nie są prawnie wiążące, ale w znaczący sposób przyczyniają się do interpretacji poszczególnych pozycji (por. także wyrok TSUE z 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C-15/05 Kawasaki Motors Europe). Bezzasadny jest zatem zarzut skarżącego oparcia rozstrzygnięcia na pozakonstytucyjnym źródle prawa, tj. na ww. wyjaśnieniach do Taryfy Celnej, ogłoszonych przez Ministra Finansów w formie załącznika do obwieszczenia z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (M.P. Nr 86, poz. 880).
W kontrolowanej sprawie ustalenie zasadniczego przeznaczenia spornego pojazdu, w ocenie Sądu, zostało poprzedzone prawidłowymi ustaleniami faktycznymi wykazującymi, że główną i dominującą jego funkcją użytkową jest przewóz osób, a nie - jak twierdzi skarżący - przewóz towarów. Trafnie organy powołały się w tym zakresie na cechy konstrukcyjne, projektowe, wyposażenie pojazdu i ogólny jego wygląd. Istotne znaczenie miał fakt w jakiej wersji ten pojazd został wyprodukowany i brak dokonania
w nim trwałych zmian konstrukcyjnych. Również wykończenie wnętrza samochodu wskazywało na typ pojazdu, zwłaszcza że wykończenie to może być zasadniczo różne dla samochodu osobowego i do transportu towarowego (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GSK 1361/06). Organy trafnie uwzględniły też wskazania płynące z powoływanego wyżej wyroku TSUE z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie
C-486/06, że "decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w pozycjach CN oraz uwagach do sekcji lub działów" (pkt 23), a "przeznaczenie towaru może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, jeżeli jest ono właściwe temu towarowi, co należy ocenić według obiektywnych cech i właściwości tego towaru" (pkt 24).
Ustalając zasadnicze przeznaczenie spornego pojazdu w dacie jego wewnątrzwspólnotowego nabycia organy oparły się na zgromadzonych w sprawie dowodach, w tym m.in. na protokole z dokonanych oględzin pojazdu i dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej, fakturze zakupu pojazdu, rachunku z dnia [...].02.2010r.
za dokonaną przeróbkę, informacji od przedstawiciela marki B, protokole przesłuchania w charterze świadka nabywcy spornego pojazdu oraz obecnego użytkownika pojazdu. Uwzględniono również treść zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia [...].02.2010r. potwierdzającym rodzaj pojazdu jako ciężarowy z liczbą miejsc do siedzenia 2 oraz zaświadczenia z dnia [...].03.2010r. potwierdzającym fakt zamontowania tylnej kanapy wraz z pasami bezpieczeństwa przeniesienia przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od towarowej za drugi rząd foteli - wskutek czego ponownie przystosowano pojazd do przewozu 4 osób.
Z informacji uzyskanej od przedstawiciela marki B wynika, że ww. samochód został wyprodukowany jako samochód osobowy kategorii M1G - osobowy (terenowy) z dostępną ilością miejsc 5 wraz z kierowcą, w dwóch rzędach siedzeń,
z 5 miejscami kotwienia foteli i 5 pasami bezpieczeństwa, z liczbą drzwi bocznych 4. Rodzaj nadwozia kombi, całkowicie przeszklone. Brak przegrody.
Organ odwoławczy w toku dokonanych oględzin spornego pojazdu nie stwierdził elementów świadczących o tym, że samochód mógł mieć elementy typowe dla samochodu ciężarowego. Wręcz przeciwnie, jego ogólny wygląd, obiektywne właściwości, bogate wyposażenie jednoznacznie kojarzone jest z przewozem osób. To samochód o przeszkolonym nadwoziu, z drzwiami otwieranymi bocznie i z oknami zatem przeznaczonymi do wsiadania i wysiadania pasażerów, a nie do załadunku towarów. Posiada dwa rzędy siedzeń (z przodu dwa fotele, z tyłu kanapa), wszystkie siedzenia wyposażone w zagłówki i pasy bezpieczeństwa ze słupka. Uchwyty dla kierowcy i pasażerów. Jednakowa skórzana tapicerka siedzeń oraz jednolita podsufitka
i wykładzina podłogowa w całym pojeździe. Brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i pasażera a przestrzenią tylną. Posiada także elementy komfortowe oraz wykończenie wnętrza i wyposażenie w całym wnętrzu pojazdu.
Nabywca spornego pojazdu zeznał, że zakupiony przez niego od skarżącego pojazd posiadał dwa rzędy siedzeń - dla czterech osób (brak możliwości korzystania z zapięcia środkowego pasa tylnej kanapy - element mocujący zabudowany pod kanapą). Pojazd posiadał stałą metalową przegrodę pomiędzy drugim rzędem siedzeń a przestrzenią bagażową. Ponadto oświadczył, że po zakupie nie dokonywał w nim żadnych przeróbek konstrukcyjnych. Aktualna właścicielka auta zeznała, że poza demontażem ramy za II rzędem siedzeń oddzielającej część pasażerską od bagażowej, również nie dokonywała w nim żadnych przeróbek konstrukcyjnych.
Z akt sprawy nie wynika zatem, aby w spornym pojeździe dokonano jakichkolwiek
zmian konstrukcyjnych. Zdecydowanie przy tym podnieść należy, że za taką zmianę bynajmniej nie należy uznać montażu/demontażu tylnej kanapy czy montażu/demontażu/ przeniesienia przegrody, gdyż nie zmieniają one zasadniczego przeznaczenia przedmiotowego pojazdu i nie ingerują w konstrukcję samochodu. Polegają one jedynie na opcjonalnym zwiększeniu użyteczności pojazdu bardziej do przewozu towarów niż osób czyli na zmianie funkcji pojazdu, a nie ich cech konstrukcyjnych (projektowych). Co więcej, ww. zmiany były tymczasowe i łatwo odwracalne. Montażu ww. elementów np. tylnej kanapy, dokonano bowiem na śruby lub nity w miejsca fabrycznych otworów, nie uszkadzając przy tym tapicerki czy wykładziny fabrycznie nowego samochodu. Gdyby bowiem było inaczej, to podczas dokonanych przez organ oględzin, czy choćby na zdjęciach podczas nich wykonanych, takie zmiany musiałyby być widoczne. Co więcej montując tylną kanapę wskutek czego pojazd uzyskał 5 miejsc siedzących, w konsekwencji w prosty sposób przywrócono pojazd do stanu, w jakim został on wyprodukowany. Ponadto montaż czy demontaż wymienionych elementów (przegrody, kanapy) nie wymagał, jak to trafnie oceniły organy, umiejętności specjalistycznych i był możliwy do przeprowadzenia przy użyciu prostych narzędzi
i urządzeń (np. klucze do odkręcenia śrub lub wiertarka do rozwiercenia nitów). Usprawiedliwiony był więc wniosek o łatwym i nietrwałym charakterze dokonanych zmian. Podkreślić przy tym należy, wbrew twierdzeniom skarżącego, że o uznaniu, że dokonana zmiana jest zmianą konstrukcyjną w żadnym razie nie świadczy fakt użycia narzędzi, bez względu na to czy są one specjalistyczne czy proste.
Również skarżący w żaden wiarygodny sposób nie wykazał, aby po zakupie pojazdu
a przed jego zbyciem, dokonał w nim jakichkolwiek zmian konstrukcyjnych. Dowodem jego twierdzeń nie może być rachunek nr [...] z dnia [...].02.2010r. za cyt. "przerobienie z sam. Osobowego na sam. Ciężarowy" spornego pojazdu. Co prawda brak jest informacji co do zakresu dokonanych przeróbek, ale w ocenie Sądu, w żadnym razie nie dotyczyły one zmian konstrukcyjnych (nadwozia, silnika, napędu). Bowiem, gdyby miały taki charakter i zakres, to po pierwsze, zmiany ingerujące w konstrukcję pojazdu, czy chociażby jakieś ich ślady czy pozostałości, byłyby widoczne podczas dokonanych w toku postępowania odwoławczego oględzinach czy dokumentacji fotograficznej, a po wtóre, wysokość zapłaty za ich dokonanie byłaby zdecydowanie wyższa aniżeli 97,90Euro, na które opiewa ww. rachunek.
W świetle powyższego podkreślić należy, że najistotniejsze w sprawie jest to,
że niezależnie od zakresu i terminu wprowadzenia zmian w samochodzie nie wpłynęły one na jego zasadnicze cechy konstrukcyjne decydujące o tym, że należy ten pojazd zakwalifikować do kategorii samochodów ciężarowych. Ich charakter bowiem był prosty
i łatwo odwracalny. Mimo, że umożliwiały przewóz towarów nie mogą przesądzać
o zmianie kwalifikacji pojazdu. Argumentując słuszność klasyfikacji spornego pojazdu do pozycji CN 8703 zauważyć trzeba, że o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu decyduje jego producent, ponieważ to właśnie on tworzy konstrukcję pojazdu zgodną z normami bezpieczeństwa, przepisami o ruchu drogowym itp., która ma odpowiadać określonemu przeznaczeniu pojazdu po opuszczeniu przezeń taśmy produkcyjnej.
Zasadnie zatem ustaliły organy podatkowe, że dokonane w spornym pojeździe zmiany, przeprowadzone jedynie w jego wnętrzu, nie wpłynęły na konstrukcyjne (projektowe) cechy pojazdu, a jedynie zwiększyły jego użyteczność - bardziej do przewozu towarów niż osób, przy zachowaniu dotychczasowego zasadniczego przeznaczenia pojazdu
w rozumieniu Nomenklatury Scalonej. Należy zauważyć, że dla potrzeb podatku akcyzowego dokonana zmiana winna iść tak daleko, aby według istniejących obiektywnie cech i właściwości zmienił się typ samochodu z pojazdu przeznaczonego do przewozu osób lub osobowo-towarowego (8703) na samochód przeznaczony do przewozu towarów (8704). Chodzi zatem o takie zmiany, w wyniku których nie będzie już możliwe proste przywrócenie wyglądu pojazdu nadanego mu w chwili produkcji. Muszą być one zatem trwałe i nieodwracalne, a nie przeprowadzone celem dostosowania auta do aktualnych potrzeb użytkownika.
Za prawidłowością stanowiska organów przemawia również utrwalony w orzecznictwie pogląd, że zdemontowanie części wyposażenia i zamontowanie przegrody oddzielającej część przeznaczoną dla kierowcy i pasażera od części ładunkowej nie wpływa na zmianę zasadniczego przeznaczenia tego pojazdu (por. wyrok z dnia 14.08.2012r. I SA/Gd 508/12). Również WSA w Krakowie w wyroku z dnia 29.06.2011r. I SA/Kr 595/11 wskazał, że dokonanie określonych przeróbek wnętrza pojazdu, polegających na demontażu tylnych siedzeń wraz z pasami bezpieczeństwa, montażu płyty podłogowej, płyty oddzielającej kabinę kierowcy, czy nawet przysłonięcie okien drewnianymi płytami, nie świadczy o zmianie i nie może mieć znaczenia z punktu widzenia jego klasyfikacji dla celów podatku akcyzowego.
Dalej podkreślić należy, że, wbrew twierdzeniom skarżącego, dowód z oględzin przedmiotowego samochodu, nawet przeprowadzony po upływie kilku lat od daty nabycia wewnątrzwspólnotowego nie przekreśla swej wartości dowodowej, wprost przeciwnie, ustalony w ich trakcie rodzaj przeprowadzonych zmian w pojeździe pozwala na wysnucie wniosku o stanie pojazdu przed ich dokonaniem. Z tego względu, zdaniem Sądu, tego rodzaju dowód był niezwykle przydatny dla rozstrzygnięcia sprawy (choć nie był to dowód jedyny), gdyż jego wyniki dawały podstawę do porównania stanu pojazdu w dacie nabycia ze stanem w chwili dokonywania oględzin, a na podstawie takiej analizy można było ocenić ogólny wygląd i szereg cech pojazdu również w dacie wewnątrzwspólnotowego nabycia (w łączności z innymi dowodami), jak też ocenić odwracalny charakter dokonanych zmian. Przydatność tego dowodu dla ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny jest niewątpliwa, dlatego próba podważenia jego wiarygodności nie może być uznana za skuteczną.
Skarżący, podważając wydane w obu instancjach decyzje, wskazał też na wystawienie dowodu rejestracyjnego w Niemczech z dotyczącym spornego auta wpisem "samochód ciężarowy, zamknięty furgon", jak i w Polsce jako "samochód ciężarowy".
W tym miejscu przede wszystkim podnieść należy, że organy nie kwestionowały zapisów w niemieckich, jak i polskich dokumentach rejestracyjnych. Dokumenty te nie mają znaczenia dla organów podatkowych w zakresie klasyfikacji pojazdu celem stwierdzenia czy pojazd jest wyrobem akcyzowym, bowiem dla potrzeb podatku akcyzowego, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią wyłącznie przepisy podatkowe, tj. przepisy ustawy o podatku akcyzowym, zaś przepisy tej ustawy nie odsyłają do przepisów o ruchu drogowym w zakresie definicji samochodu osobowego. Tymczasem zarówno badanie techniczne samochodu, jak i dowód rejestracyjny pojazdu wydane zostały na potrzeby i w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.); badanie techniczne ma na celu stwierdzenie, czy pojazd spełnia warunki techniczne przewidziane w przepisach ustawy o ruchu drogowym, zaś dowód rejestracyjny samochodu jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. Klasyfikacja typu pojazdu wynikająca z powyższych dokumentów uwzględnia definicję samochodu osobowego zamieszczoną w przepisach Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji, określenie pojazdu w rozumieniu przepisów tej ustawy jako "samochód ciężarowy" nie oznacza, że nie jest on samochodem osobowym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku akcyzowym, bowiem skutki podatkowe rodzi jedynie klasyfikacja pojazdu do odpowiedniego kodu CN, a nie jego rejestracja na terytorium kraju lub poza nim (w niniejszej sprawie w Niemczech) jako samochodu ciężarowego.
Niemniej jednak należy podkreślić, że definicja samochodu osobowego zawarta
w art. 2 pkt 40 Prawa o ruchu drogowym nie stoi w sprzeczności z definicją samochodu osobowego stworzoną w ustawie o podatku akcyzowym, dla celów podatku akcyzowego, albowiem według art. 2 pkt 40 Prawa o ruchu drogowym zasadniczym kryterium zakwalifikowania pojazdu jako samochodu osobowego jest jego przeznaczenie do przewozu osób łączne z ich bagażem, oceniane głównie na podstawie jego cech konstrukcyjnych.
Przywołać przy tym należy tezę zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Rz 446/12),
że "dla wymiaru podatku akcyzowego nie jest również ważne, że samochód w czasie eksploatacji jest wykorzystywany do przewozu towarów. Decydujące znaczenie
mają cechy jaki pojazd ten otrzymał w procesie produkcji. Późniejsze zmiany, o ile będą zgodne z przepisami o ruchu drogowym należy uznać za dopuszczalną realizację uprawnień właścicielskich, które z punktu widzenia publicznego prawa podatkowego pozostają bez znaczenia".
Za nietrafne Sąd uznaje również wszystkie wymienione w skardze liczne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego o postępowaniu dowodowym oraz o jego ocenie, jak też dotyczące zasad prowadzenia tego postępowania określone w ustawie
z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) zw. dalej "O.p.". Należy przy tym podkreślić, że organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy i rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący z punktu widzenia przesłanek zawartych w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięcia, w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie sposób zanegować prawidłowości dokonanych przez nie ustaleń, że nabyty przez skarżącego samochód posiadał szereg cech, opisanych wyżej, charakterystycznych dla pojazdów objętych pozycją CN 8703. Przede wszystkim, samochód ten został wyprodukowany jako samochód osobowy i nie utracił tego charakteru. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, dlaczego niektórym dowodom dał wiarę, innym zaś odmówił przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy wykazując przy tym zbędność ich przeprowadzenia. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt odmiennej, niż oczekiwana przez skarżącego, oceny zebranych w sprawie dowodów nie stanowi o naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej. Tym bardziej, że jak zasadnie oceniono, skarżący nie podważył skutecznie dokonanej w dozwolonych granicach oceny poszczególnych dowodów, ani też wniosków z niej wynikających. Negując ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, poprzez wytknięcie rzekomych naruszeń proceduralnych w toku postępowania podatkowego, nie przedstawił w istocie - mimo pozornej wielości - dostatecznie przekonującej argumentacji, która mogłyby podważyć ustalenia faktyczne będące podstawą zaskarżonej decyzji. Tym samym uznać zależy, że nie doszło do zarzuconego w skardze naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, m.in. jej art. 121 § 1, art. 122, art.187 § 1, art. 191, art. 194 § 1-3 ani też innych, przytoczonych i opisanych w skardze.
W ocenie Sądu, przede wszystkim zgodzić należy się z organami, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z przesłuchania diagnostów oraz
z opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej. Bowiem, jak już wykazano
wyżej, podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest klasyfikacja towaru
do odpowiedniego kodu nomenklatury. Wobec nieskomplikowanych kryteriów tej klasyfikacji, działanie to nie wymaga wiadomości specjalnych. Stąd organ, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, był uprawniony do dokonania
tej klasyfikacji samodzielnie. Zgodnie z art. 197 § 1 O.p. w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii, przy czym ocena o potrzebie przeprowadzenia takiego dowodu pozostawiona została woli organu podatkowego (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2012 r., II FSK 120/11). Skoro ze stanu sprawy wynikało, że zgromadzono w niej wszelkie niezbędne informacje o stanie przedmiotowego pojazdu w dniu wewnątrzwspólnotowego nabycia, to rozstrzygnięcie mogło zostać wydane bez konieczności zasięgania opinii biegłego. Nie jest zatem uzasadnione stanowisko o konieczności dopuszczenia takiego dowodu w każdym przypadku, gdy występują rozbieżności w klasyfikacji towarów między organem a stroną (por. wyrok NSA z dnia29 czerwca 2010 r., I GSK 1151/09).
Na zmianę stanowiska organów podatkowych nie mogły też wpłynąć przedłożone przez skarżącego Wiążące Informacje Taryfowe (WIT-y). Przede wszystkim zauważyć należy, że trafnie organ odwoławczy stwierdził, że na WIT może się powoływać tylko
jej posiadacz w rozumieniu art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993, str. 1, ze zm.) dalej jako "RWKC", jako osoba, na której nazwisko wydawana jest wiążąca informacja. Organy celne zgodnie z art.12 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r., str.1, ze zm.) wydały decyzje o WIT na pisemne wnioski ich późniejszych posiadaczy. Informacje te w zakresie klasyfikacji taryfowej zobowiązują organy celne Wspólnoty do ich zastosowania wobec osoby, której wystawiono informację i to jedynie w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja została wydana. Natomiast osoba, której udzielono informacji musi być w stanie udowodnić, że towar zgłoszony odpowiada pod każdym względem temu, który jest opisany w WIT. Bez wątpienia, skarżący - w zakresie przedłożonych do akt sprawy WIT - takim posiadaczem nie był, zaś sporny pojazd nie jest tożsamy z towarem w nich opisanym. Zatem brak jest podstaw, by przenosić stwierdzenia zawarte w załączonych do skargi Wiążących Informacjach Taryfowych do realiów sprawy niniejszej. Jedynie na marginesie dodać należy, że ww. WIT-y wydane zostały po dacie nabycia spornego pojazdu.
Za niezasadne Sąd uznał również zarzut skarżącego o bezpodstawnym stosowaniu w niniejszej sprawie błędnej treści polskiej wersji językowej pozycji CN 8703 z uwagi na nieuprawnione zamieszczenie w brzmieniu tej pozycji sformułowania
"(...) samochody osobowo-towarowe" niewystępującego w innych wersjach językowych tej pozycji (angielskiej, francuskiej i niemieckiej). Choć co do zasady słuszne jest stanowisko o potrzebie posługiwania się wieloma wersjami językowymi dla prawidłowego odczytania treści danej normy prawnej, to żadna z wersji nie może być jednak uznana za dominującą. Innymi słowy, wszystkie wersje językowe mają takie samo znaczenie i żadna z nich nie może przeważać w procesie wykładni (por. A. Doczekalska, J. Jaśkiewicz, Wykładnia aktów wielojęzycznego prawa pochodnego Unii Europejskiej przez polskie sądy administracyjne, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2014, nr 5, s. 70).
Niemniej jednak, w realiach tej sprawy, istniejące prima facie różnice w tym tekście prawnym, wskazywane też w załączonej "Ekspertyzie prawnej", nie miały istotnego wpływu na prawidłowość wywodu klasyfikacyjnego. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że przesądzającym kryterium było występujące bez wątpienia we wszystkich wersjach językowych sformułowanie o zaklasyfikowaniu do tej pozycji pojazdów "zasadniczo przeznaczonych do przewozu osób". Samo sformułowanie "zasadniczo przeznaczone" dawało podstawę do wysnucia wniosku o dopuszczalnym mieszanym (a więc osobowo-towarowym) przeznaczeniu pojazdów klasyfikowanych do tej pozycji. Niezależnie od powyższego takim sformułowaniem, w sposób odrębny i autonomiczny, posłużył się polski ustawodawca w treści poz. 59 załącznika nr 1 do u.p.a., opisującej samochód osobowy jako wyrób akcyzowy.
W świetle powyższych rozważań Sąd nie podziela też poglądów zaprezentowanych w Ekspertyzie prawnej dotyczących między innymi zagadnienia,
jak należy rozumieć termin "samochód osobowy" użyty w ustawach o podatku akcyzowym z 2004r. i 2008r. Zdaniem Sądu, ustawa o podatku akcyzowym zawiera własną definicję samochodu osobowego jako towaru akcyzowego, która posiłkuje się jedynie odesłaniem do kodu CN. Należy stwierdzić, że z samej istoty klasyfikacji przedmiotowego samochodu najbardziej istotne są indywidualne cechy konkretnego pojazdu, które mogą świadczyć o tym, że jest on bardziej przeznaczony do przewozu osób czy bardziej do przewozu towarów. Ostateczna ocena zatem co do klasyfikacji będzie zawsze oceną zindywidualizowaną szczególnymi okolicznościami danej sprawy.
Kończąc Sąd pragnie też wskazać, że nie znalazł podstaw do wystąpienia
do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym opisanym
w punkcie 7 skargi w zakresie, czy art. 4 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nakładający na państwa członkowskie w ogólności obowiązek lojalnej współpracy i powstrzymania się od podejmowania działań zagrażających urzeczywistnianiu celów Unii w kontekście zapewnienia prawidłowości funkcjonowania rynku wewnętrznego, stoi na przeszkodzie praktyce takiej jak stosowana przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, a polegającej na naruszeniu zasady jednolitości klasyfikacyjnej towarów na terenie UE, poprzez klasyfikowanie takich samych towarów
w sposób odmienny od przyjętej praktyki innych państw członkowskich. W szczególności brak jest podstaw do twierdzenia, by z postępowania przed sądem krajowym wynikała tożsamość towarów o jakiej mowa w ww. wniosku.
Podobnie nie było też uzasadnione wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego opisanym w kolejnym punkcie.
Za nieuzasadniony, zdaniem Sądu, należało też uznać wniosek skarżącego
o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Należy bowiem zauważyć, że wskazane we wniosku przepisy u.p.a. nie budzą wątpliwości natury konstytucyjnej. Co więcej, dostępne metody pozwalają na dokonanie ich wykładni,
co znalazło odzwierciedlenie w niniejszym uzasadnieniu.
Reasumując, w ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zasadne jest twierdzenie, że w żadnym momencie eksploatacji spornego pojazdu, nie dokonywano w nim zmian konstrukcyjnych. Zatem organy prawidłowo przyjęły, że stwierdzone w wyniku oględzin elementy wyposażenia odzwierciedlają stan pojazdu
w dniu jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, że sporny samochód posiadał cechy wskazujące na to, iż jego zasadniczym przeznaczeniem jest przewóz osób.
Także w założeniu producenta został on przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Cechy pojazdu odpowiadają opisowi cech, jakie powinien posiadać pojazd klasyfikowany do kodu 8703 CN.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło