I SA/Go 604/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-05-19
Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje stratę w tej działalności, ale jednocześnie ponosi wydatki związane z jej prowadzeniem, które przekraczają należne koszty sądowe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych musi wykazać, że poniesienie tych kosztów naraziłoby ją i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli deklarowana jest strata, ale ponoszone wydatki związane z jej prowadzeniem są znaczące i przekraczają koszty sądowe, nie można automatycznie przyznać prawa pomocy. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po odrzuceniu jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Skarżący jest żonaty, ma dziecko, posiada obciążone zajęciem egzekucyjnym i hipoteką mienie. Zarabia 1317 zł brutto i prowadzi działalność gospodarczą, która przynosiła straty w latach 2009 i 2010. Mimo ujemnego salda na rachunku bankowym, skarżący ponosił wydatki związane z działalnością gospodarczą, które były wyższe niż należne koszty sądowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 maja 2010 r. wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Do - złożonego już po odrzuceniu skargi - wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skarżący dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczeń skarżącego oraz przedstawionych dokumentów wynika, że jest on żonaty i ma dwuipółletnie dziecko. Skarżący jest właścicielem nieukończonego domu jednorodzinnego, dziewięcioletniego samochodu [...] oraz maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Mienie to jest jednak obciążone zajęciem egzekucyjnym, a nieruchomość dodatkowo hipoteką na rzecz banku. Skarżący pracuje zarabiając 1317 zł brutto. Prowadzi również działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności skarżący w 2009 roku w zeznaniu PIT-36 zadeklarował stratę w wysokości 63.266,72 zł (przychód: 107.247,75, koszty uzyskania przychodu: 170.514 zł). Za pierwsze trzy miesiące bieżącego roku skarżący deklaruje stratę wynoszącą 18.439,82 zł (przychód 18.436,84 zł, koszty uzyskania przychodu 36.903,66 zł). Saldo na rachunku bankowym skarżącego jest ujemne - na koniec kwietnia 2010 roku wynosiło -1201 zł. Według deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług skarżący comiesięcznie deklaruje sprzedaż towarów i usług, a sumarycznie za ostatnie pół roku wartość podatku naliczonego była wyższa od kwoty podatku należnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić ją i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe.
Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8).
Skarżący nie wykazał powyższych przesłanek.
Ze złożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń wynikają dyskredytujące wniosek sprzeczności.
Nie ma wprawdzie podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego o wysokości dochodów ze stosunku pracy oraz braku oszczędności. Jednak te okoliczności nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżący bowiem przedstawił dokumenty, z których wynika, że prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stratę, czyli ujemną różnicę pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania. Złożone dokumenty zaświadczają, iż skarżący, pomimo braku zasobów gotówkowych, finansuje wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uprawnia to wniosek, ze posiada niewskazane we wniosku źródła finansowania swych wydatków. Nie wskazał jednocześnie, czy i w jakiej części koszty uzyskania przychodu w roku 2009 i 2010 obejmowały wartości nie stanowiące wydatków (np. odpisy amortyzacyjne). Takiego charakteru wydatków nie potwierdza zresztą obliczenie dochodu (k. 107 akt), gdzie mowa wprost, że koszty uzyskania przychodu to "pozostałe wydatki". Należy przy tym zauważyć, że wyliczona ich średnia miesięczna wysokość jest znacznie wyższa od należnych w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Należało przyjąć, że nie wykazano by uiszczenie wpisu od skargi wykraczało poza możliwości finansowe skarżącego.
W tym stanie rzeczy, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło