I SA/Go 605/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2010 r. na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący R.G. zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2009 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w kwocie 2614 zł. Postanowieniem z dnia 25 2010 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na fakt, że skarżący nie uiścił w terminie wpisu. W dniu 19 lutego 2001 r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r. Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego podkreślając, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu. Z kolei z uwagi na brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2010 r. wezwał skarżącego do jego uzupełnienie poprzez podpisanie bądź złożenie podpisanego wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania oraz do złożenia dodatkowych dokumentów pozwalających określić sytuację majątkową skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a. skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia z których wynika, że jest on żonaty i ma 3 letnia dziecko. Skarżący jest właścicielem domu jednorodzinnego, dziewięcioletniego samochodu [...] oraz maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Mienie to jest jednak obciążone zajęciem egzekucyjnym, a nieruchomość dodatkowo hipoteką na rzecz banku. Skarżący pracuje zarabiając 1317 zł brutto. Prowadzi również działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności skarżący w 2009 roku w zeznaniu PIT-36 zadeklarował stratę w wysokości 63.266,72 zł (przychód: 107.247,75, koszty uzyskania przychodu: 170.514 zł). Za pierwsze trzy miesiące bieżącego roku skarżący deklaruje stratę wynoszącą 18.439,82 zł (przychód 18.463,84 zł, koszty uzyskania przychodu 36.903,66 zł). Saldo na rachunku bankowym skarżącego jest ujemne - na koniec marca 2010 roku wynosiło-1132,55 zł. Wartość sprzedaży towarów oraz świadczenia usług będąca podstawą obliczenia podatku należnego (wg deklaracji VAT-7) kształtowała się następująco: w marcu 2010 r. -9631 zł, w lutym 2010 r. - 2090 zł, w styczniu 2010 r. - 4997 zł, w grudniu 2009 r. -12843 zł, w listopadzie 2009 r. - 16547 zł, a w październiku 2009 r. - 5056 zł. Jednocześnie deklarowano nabycie towarów i usług: w marcu 2010 r. o wartości netto 9132 zł, w lutym 2010 r. - 9131 zł, w styczniu 2010 r. - 8226 zł, w grudniu 2009 r. - 10977 zł, w listopadzie 2009 r. -11947 zł. , październiku 2009 r.- 15108. W wyniku nieuzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie (brak podpisu), referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 maja 2010 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia skarżący złożył w dniu 2 czerwca 2010 r. sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy dopełniając jednocześnie czynności, która została uchybiona. Skarżący podniósł w nim, że dnia [...] kwietnia 2010 r. stawił się w biurze informacji sądowej celem podpisania przedmiotowego wniosku, lecz z uwagi na brak akt nie miał możliwości jego podpisania. Podniósł, że podpisywał dwa inne wnioski o przyznanie prawa pomocy i był przekonany, iż wszelki braki wszystkich wniosków zostały usunięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co stanowi jego zakres całkowity w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym - czyli takim jakiego domagał się skarżący - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Z cyt. wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. z. 1 póz. 8). Okoliczności wskazane w tym wniosku natęży uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Świadczy o tym użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże". Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że jego miesięczny dochód ze stosunku pracy wynosi 1317 zł, zaś z tytułu prowadzonej działalności skarżący w 2009 roku w zeznaniu PIT-36 zadeklarował stratę w wysokości 63.266,72 zł. Również wyciąg z konta bankowego przedstawiający minusowe saldo daje podstawę przyjąć, iż skarżący znajduje się na obecną chwilę w sytuacji, która pozwala przyznać mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie powyższe zasady, w oparciu o złożone przez skarżącego dokumenty, jak też z uwagi na okoliczności sprawy, w szczególności sytuację finansową i majątkową skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.