I SA/Go 607/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-05-04

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje stratę w tej działalności, ale jednocześnie ponosi wydatki związane z jej prowadzeniem, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże, że te wydatki nie stanowią faktycznych kosztów uzyskania przychodu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Pomimo deklarowania strat w działalności gospodarczej i niskich dochodów z pracy, skarżący ponosił wydatki związane z tą działalnością, które były znacząco wyższe od kosztów sądowych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż uiszczenie wpisu od skargi wykracza poza jego możliwości finansowe, a ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2006 rok. Skarżący jest żonaty, ma dziecko, posiada nieukończony dom, samochód i maszyny obciążone egzekucją. Zarabia 1317 zł brutto i prowadzi działalność gospodarczą, która przynosiła straty w latach 2009 i 2010. Saldo na jego rachunku bankowym było ujemne. Mimo to, skarżący ponosił wydatki związane z działalnością gospodarczą, które były wyższe od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 maja 2010 r. wniosku R.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Do - złożonego już po odrzuceniu skargi - wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skarżący dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczeń skarżącego oraz przedstawionych dokumentów wynika, że jest on żonaty i ma dwuipółletnie dziecko. Skarżący jest właścicielem nieukończonego domu jednorodzinnego, dziewięcioletniego samochodu oraz maszyn wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Mienie to jest jednak obciążone zajęciem egzekucyjnym, a nieruchomość dodatkowo hipoteką na rzecz banku. Skarżący pracuje zarabiając 1317 zł brutto. Prowadzi również działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności skarżący w 2009 roku w zeznaniu PIT-36 zadeklarował stratę w wysokości 63.266,72 zł (przychód: 107.247,75, koszty uzyskania przychodu: 170.514 zł). Za pierwsze trzy miesiące bieżącego roku skarżący deklaruje stratę wynoszącą 18.439,82 zł (przychód 18.436,84 zł, koszty uzyskania przychodu 36.903,66 zł). Saldo na rachunku bankowym skarżącego jest ujemne - na koniec marca 2010 roku wynosiło -1132,55 zł. Według deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług skarżący comiesięcznie deklaruje sprzedaż towarów i usług, a sumarycznie za ostatnie pół roku wartość podatku naliczonego była wyższa od kwoty podatku należnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić ją i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Skarżący nie wykazał powyższych przesłanek. Ze złożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń wynikają dyskredytujące wniosek sprzeczności. Nie ma wprawdzie podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego o wysokości dochodów ze stosunku pracy oraz braku oszczędności. Jednak te okoliczności nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżący bowiem przedstawił dokumenty, z których wynika, że prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stratę, czyli ujemną różnicę pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania. Złożone dokumenty zaświadczają, iż skarżący, pomimo braku zasobów gotówkowych, finansuje wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uprawnia to wniosek, ze posiada niewskazane we wniosku źródła finansowania swych wydatków. Nie wskazał jednocześnie, czy i w jakiej części koszty uzyskania przychodu w roku 2009 i 2010 obejmowały wartości nie stanowiące wydatków (np. odpisy amortyzacyjne). Takiego charakteru wydatków nie potwierdza zresztą obliczenie dochodu (k. 107 akt), gdzie mowa wprost, że koszty uzyskania przychodu to "pozostałe wydatki". Należy przy tym zauważyć, że wyliczona ich średnia miesięczna wysokość jest znacznie wyższa od należnych w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Należało przyjąć, że nie wykazano by uiszczenie wpisu od skargi wykraczało poza możliwości finansowe skarżącego. W tym stanie rzeczy, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło