I SA/Go 61/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-03-15
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił projekt pod kątem kryteriów merytorycznych, w szczególności "Potencjał rynkowy", "Konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku i wpływ na otoczenie", "Ekoinnowacje" oraz "Terytorialny wymiar inwestycji", uwzględniając przy tym wskazania sądu zawarte w poprzednim orzeczeniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił projekt po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając wskazania sądu z poprzedniego wyroku. Pomimo częściowego zwiększenia punktacji w niektórych kryteriach, projekt nadal nie uzyskał wystarczającej liczby punktów do dofinansowania ze względu na ograniczoną alokację środków. Organ wykazał, że ocena poszczególnych kryteriów była zgodna z regulaminem konkursu i wytycznymi, a zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego i zasad realizacji programów spójności nie znalazły uzasadnienia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który został oceniony negatywnie. Po złożeniu protestu, organ poinformował o nieuwzględnieniu go. Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu stwierdził naruszenie prawa w ocenie projektu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownej ocenie, organ ponownie poinformował o nieuwzględnieniu protestu, co doprowadziło do wniesienia kolejnej skargi. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów P.p.s.a., ustawy wdrożeniowej oraz KPA, kwestionując ocenę poszczególnych kryteriów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r . sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa G spółka z o.o. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę.
Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne G spółka z o.o. wniosło skargę na informację Zarządu Województwa z [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Poprawa konkurencyjności OPGK G poprzez wprowadzenie innowacji procesowej i produktowej". Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym 2000 (IZ RPO 2000) poinformowała wnioskodawcę, że wniosek oceniony przez ekspertów spełnił wszystkie kryteria dopuszczające (horyzontalne i/lub specyficzne) oraz uzyskał 46 punktów podczas oceny merytorycznej, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w Konkursie nie wystarczyła na wybranie go do dofinansowania. Powyższa informacja doręczona została wnioskodawcy w dniu 28 grudnia 2016 r. W dniu 10 stycznia 2017 r. Skarżąca złożyła protest od informacji o negatywnej ocenie projektu. Wnioskodawca kwestionował sporządzoną ocenę projektu w zakresie następujących kryteriów oceny: potencjał rynkowy, zastosowanie TIK (technologii informacyjno -komunikacyjnej), konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku i wpływ na otoczenie, ekoinnowacje, terytorialny wymiar inwestycji. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. IZ RPO poinformowała Skarżącą, że protest nie został uwzględniony.
Od powyższej informacji Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie:
- art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (DZ.U. z 2014 r. poz. 1146), zwana dalej ustawą wdrożeniową, poprzez jego niezastosowanie przez IZ,
- art. 9 i art. 11 kpa poprzez ogólnikowe wyjaśnienie swego stanowiska,
- art. 77 kpa poprzez niedokonanie przez organ wyczerpującego i całościowego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 19 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. akt II SA/Go 229/17 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zarządowi Województwa.
Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że aktem normatywnym zawierającym takie rozwiązanie jest ustawa z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie realizacji polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 2017) zwana dotychczas ustawą wdrożeniową. W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z- nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.p.r. - stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17). Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (zob. J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020"; LEX/el. 2014 nr 208524).
Sąd podkreślił, że jakkolwiek przepis art. 50 ustawy wdrożeniowej nie zawiera odesłania do stosowania przepisów kpa i nie ma podstaw by twierdzić, że informacja o wynikach oceny, jak i uzasadnienie punktacji miały spełniać standardy określone w art. 107 § 3 kpa, to uzasadnienie powinno zawierać treść, która pozwoli wnioskodawcy na sformułowanie prawidłowego protestu, a następnie stanowić wnikliwe odniesienie się do argumentacji zawartej w proteście. Ocena projektu oraz pisma kierowane do wnioskodawcy w trybie procedury odwoławczej, powinny być zrozumiałe dla wnioskodawcy oraz wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny. Uchybienie powyższym wymogom należy kwalifikować jako naruszenie zasad ogólnych wyłaniania projektu, wymienionych w art. 37 ust. 1.
Sąd uznał, że w analizowanej sprawie ocena przeprowadzona przez organ, w wyniku rozpoznania protestu, powyższych wymogów nie spełnia. W uzasadnieniu stanowiska nieuwzględniającego protest, zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., organ nie przestawił jednoznacznych i konkretnych argumentów przemawiających za zasadnością wyrażonego stanowiska oraz nie odniósł się merytorycznie do zarzutów protestu. W ramach kryterium - Potencjał rynkowy - organ wskazał, że wnioskodawca zawarł opis ogólny, posłużył się sloganami i deklaracjami. Jednak stawiając powyższy zarzut organ nie uzasadnił jakie dane powinien zawierać opis projektu, czego powinny one dotyczyć, bądź jaką charakterystykę powinien opis zawierać, aby spełniał wymogi w zakresie danego kryterium, a swojej argumentacji organ nie oparł na postanowieniach Regulaminu Konkursu, z którego wynikają konkretne wymogi odnośnie danego kryterium. Odnosząc się do odpowiednich zapisów Biznes Planu ( pkt 4.5, 4.6), w których skarżący wskazywał na wzrost popytu na usługi geodezyjne, który jest wynikiem wzrostu inwestycji, organ zarzucił brak uzasadnienia wskazanych tez oraz brak informacji potwierdzających spełnienie danego kryterium. W efekcie ocena zawarta w piśmie organu z dnia [...] marca 2017 r. nie stanowi rzetelnego odniesienia się do zarzutów zawartych w proteście, w którym skarżąca, powołując się na dokumentację projektową, uzasadniała spełnienie danego kryterium merytorycznego.
Uwagi o podobnej treści należy odnieść W ocenie Sądu do rozpoznania wniosku pod kątem spełnienia kryterium - Konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku. Skarżąca zarzuciła w proteście, że ocena przeprowadzona i uzasadniona została przez ekspertów w sposób lakoniczny oraz nie uwzględnia całej dokumentacji. Podnosiła, że z poszczególnych zapisów wniosku wynika, iż wnioskodawca działa na terenie całego kraju z perspektywami za granicą oraz współpracuje z wieloma podmiotami o zasięgu ponadregionalnym i krajowym. Stosowne informacje znajdują się w sekcji 3.2. Biznes planu. Odnosząc się do argumentacji skarżącej organ powołał się na zapis zawarty w WoD str. 11, z którego wysnuł wniosek o ograniczeniu poddostawców, co jego zdaniem uniemożliwiało przyznanie większej ilości punktów. Wskazany sposób rozpoznania zarzutów zawartych w proteście narusza zasady określone w art. 37 ustawy.
Sąd przypomniał, że celem procedury odwoławczej (i to niezależnie od rodzaju prowadzonej sprawy administracyjnej), która polega na ponownym rozpoznaniu sprawy, jest wyeliminowanie ewentualnych naruszeń procesowych lub materialnych, które miały wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. Stąd też podniesiony przez stronę w środku odwoławczym zarzut naruszenia przepisów prawa powinien być przez organ zbadany, a wynik analizy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W badanej sprawie, pomimo sformułowanego w proteście zarzutu lakonicznego uzasadnienia oraz braku odniesienia się przez ekspertów do całej dokumentacji projektowej, organ - w ramach danego kryterium - ocenił projekt na podstawie wybranego fragmentu wniosku o dofinansowanie projektu, co powoduje, że również ta ocena nie jest rzetelna.
Odnośnie spełnienia kryterium - Ekoinnowacje - w ocenie Sądu, organ nie ustosunkował się do stanowiska skarżącej zawartego w proteście, który podnosił że ograniczeniem negatywnego wpływu na środowisku będzie ograniczenie emisji C02, o czym jest mowa w dokumentach aplikacyjnych. Przypomnieć należy, że wskazane ograniczenie oddziaływania na środowisko, stosownie do wymogów konkursu, można kwalifikować jako zastosowanie rozwiązań gwarantujących zmniejszenie ilości zanieczyszczeń odprowadzanych do atmosfery. Do podnoszonej przez skarżącą kwestii ograniczenia emisji C02 organ nie ustosunkował się w żaden sposób, co stanowi naruszenie zasad wynikających z art. 37 ustawy wdrożeniowej.
Odnośnie spełnienia kryterium - Terytorialny wymiar inwestycji - organ oparł się na zapisie zawartym w pkt A6 wniosku o dofinansowanie, gdzie jako miejsce realizacji projektu skarżąca wskazała [...]. Również w tym wypadku w ocenie Sądu organ nie odniósł się do argumentacji protestu, w którym skarżąca wskazywała miejsce realizacji inwestycji oraz jej terytorialny wymiar, powołując się przy tym na zapisy zawarte w dokumentacji aplikacyjnej. W ocenie Sądu oparcie się na jednym zapisie wniosku (A6), bez uwzględnienia całej, pozostałej jego treści jest podejściem zbyt formalistycznym. Przy określeniu terytorialnego wymiaru planowanej inwestycji należy mieć na względzie treść całego wniosku o dofinansowanie, nie można pominąć zapisów które odnoszą się do danego zagadnienia w sposób opisowy.
Sąd uznał, iż stanowisko organu zawarte w pisie z dnia [...] marca 2017 r., w analizowanym zakresie, nie zostało uzasadnione oraz nie zawiera kontrargumentacji w stosunku do treści protestu. Sąd podkreślił, że rozpoznając sprawę w ramach zgłoszonych przez wnioskodawcę zarzutów, organ winien szczegółowo odnieść się do kwestionowanych obszarów oceny, tym bardziej że zarzut protestu opierał się głównie na twierdzeniu o lakoniczności oceny eksperckiej oraz sporządzeniu tej oceny przy braku odniesienia się do całej dokumentacji konkursowej. Na podstawie przytoczonego powyżej art. 57, na etapie rozpoznania zarzutów protestu, organ ma możliwość skorzystania z pomocy ekspertów, co wydaje się uzasadnione w sprawach o skomplikowanym charakterze, do jakich rozpatrywaną sprawę należy zaliczyć. Skorzystanie z pomocy osób posiadających wiedzę ekspercką umożliwiłoby merytoryczne i wnikliwe odniesienie się do zarzutów protestu. Analiza treści pisma organu z dnia [...] marca 2017 r. dowodzi, że w istocie organ nie odniósł się merytorycznie do żadnego z podniesionych zarzutów.
Jednocześnie Sąd uznał, jako pozbawione podstaw zarzuty naruszenia procedury administracyjnej, bowiem stosownie do art. 50 ustawy do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Pismem z [...] stycznia 2018r. Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym 2000 (IZ RPO 2000) poinformował skarżącą, że jej protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu informacji wskazano, że w dniu 4 grudnia 2017 r. do Instytucji Zarządzającej wpłynął protest skarżącej dotyczący negatywnej oceny merytorycznej projektu.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. skarżąca została poinformowana, że jej wniosek uzyskał negatywny wynik podczas ponownej oceny merytorycznej w piśmie wskazano również kryteria, w których projekt nie uzyskał maksymalnej, możliwej do zdobycia liczby punktów wraz z uzasadnieniem ich oceny. Wniosek o dofinansowanie został poddany ocenie ekspertów, w wyniku której uzyskał 47/max. 56 punktów w ramach kryteriów punktowych. Ponadto spełnił wszystkie kryteria dopuszczające (horyzontalne i specyficzne), jednakże kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarczyła na wybranie go do dofinansowania.
Wskazano również, ze Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2017 r. zmieniającą uchwałę w sprawie zatwierdzenia listy rankingowej po ocenie merytorycznej i wyboru projektów do dofinansowania w ramach konkursu nr [...] - Oś Priorytetowa 1 - Gospodarka i innowacje, Działanie 1.5 Rozwój sektora MŚP, Poddziałanie 1.5.1 Rozwój sektora MŚP - wsparcie dotacyjne, Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020, Zarząd Województwa podjął decyzję o zwiększeniu alokacji w ramach Konkursu nr [...] o kwotę 39 789 125,99 PLN i tym samym wybranie do dofinansowania kolejnych 21 projektów zgodnie z listą rankingową (pozycje od 47 do 67). Tym samym dofinansowanie otrzymały projekty, które w wyniku oceny merytorycznej oraz procedury odwoławczej spełniły wszystkie kryteria dopuszczające (horyzontalne i specyficzne) oraz uzyskały minimum 50 punktów (na 56 pkt. możliwych do zdobycia).
Skarżąca w złożonym proteście zakwestionował prawidłowość dokonanej oceny, dotyczącej następujących kryteriów:
1) kryterium specyficzne punktowe - "Potencjał rynkowy" (pkt 4),
2) kryterium specyficzne punktowe "Konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku i wpływ na otoczenie",
3) Kryterium specyficzne punktowe - "Ekoinnowacje",
4) Kryterium specyficzne punktowe - "Terytorialny wymiar inwestycji".
Odnośnie kryterium specyficznie punktowego - "Potencjał rynkowy" (pkt 4) organ stwierdził, że wyniku przeprowadzenia ponownej oceny merytorycznej, projekt za spełnienie ww. podkryterium otrzymał od ekspertów odpowiednio 2 pkt. oraz 1 pkt. Pierwszy z ekspertów wskazał m.in.: "(...) wnioskodawca nie zaprezentował w dokumentacji sposobu promocji nowych usług, co ma znaczenie nie tylko w kontekście promocji samego dofinansowania ze środków UE, ale w kontekście poinformowania dotychczasowych ale i nowych odbiorców o wdrożeniu planowanej innowacji. Samo stwierdzenie, że wnioskodawca "korzysta z polityki promocyjnej a swoim klientom zapewnia profesjonalną i kompleksową obsługę" nie wyczerpuje tematu promocji i nie stanowi wystarczającego uzasadnienia. Wnioskodawca nie napisał w jaki sposób tą politykę promocyjną ma zamiar prowadzić. W związku z tym oceniający nie może pozytywnie odnieść się do oceny tej części kryterium. Podobnie sprawa się ma w kwestii dotyczącej polityki cenowej. To, że Wnioskodawca cyt. "planuje cyklicznie analizować politykę cenową", nie dostarcza żadnych konkretnych informacji, nie przywołuje żadnych szczegółowych rozwiązań w tym zakresie. Oceniający nie wie jakie zachowania i jakie wyniki firmy w jaki sposób wpłyną na ceny. Powyższe argumenty skutkują odjęciem 2 punktów. Drugi z ekspertów w uzasadnieniu swojej oceny stwierdził m.in. że przyznał 1 punkt, ponieważ wnioskodawca opisał (bardzo lakonicznie) w punkcie BP 4.6. Plan marketingowy, politykę cenową. Ekspert nie przyznał maksymalnej liczby punktów, ponieważ wnioskodawca nie odniósł się w dokumentacji konkursowej do sposobów dystrybucji, promocji oraz nie wskazał jak zostaną wprowadzone nowe usługi na rynek. Braki w opisach są istotne z punktu widzenia oceny kryterium w związku z tym nie ma możliwości przyznania maksymalnej liczby punktów.
Skarżący nie zgodził się z ocenami ekspertów. Jego zdaniem informacje, zawarte w Biznes Planie są adekwatne do usług, rynku oraz działającej na nim konkurencji. Skarżący zarzucił ekspertom, że przedstawiona argumentacja ocen podważa ich ekspercki charakter, a także brak zrozumienia istoty świadczonych usług, W konsekwencji wniósł o przyznanie maksymalnej punktacji w ramach tego kryterium, tj. 4 punktów.
Instytucja rozpatrująca protest podkreśliła, że zgodnie z pkt. 4.6 Biznes Planu Wnioskodawca powinien we wskazanym punkcie "opisać stosowane i planowane do stosowania przez Wnioskodawcę metody dystrybucji i promocji oraz założenia dotyczące polityki cenowej." W dokumentacji konkursowej Wnioskodawca wskazał, iż: "Niniejszy projekt ma na celu dywersyfikację usług: wprowadzenie nowych usług do oferty, a także ograniczenie kosztów jednostkowych poprzez ograniczenie prac zleconych". W związku z powyższym Wnioskodawca będzie dążył do powiązania poziomu cen z zachowaniami klientów oraz z końcowymi wynikami osiąganymi przez firmę, a także planuje cyklicznie analizować politykę cenową. Ostatecznie uznano, że Wnioskodawca zaprezentował założenia, dotyczące planu wprowadzenia nowych usług oraz polityki cenowej.
W zakresie opisu dystrybucji i promocji tychże usług uznano, że Wnioskodawca odnosi się do niego stwierdzając jedynie, że: "Wnioskodawca w swojej ofercie korzysta z polityki promocyjnej a swoim klientom zapewnia profesjonalną i kompleksową obsługę." A zatem można uznać, że Wnioskodawca określił politykę promocji w stosunku do wdrażanych nowych usług. Jednocześnie wskazano, że w dokumentacji konkursowej brak jest określenia sposobu promocji i dystrybucji tychże usług, co podlegało ocenie w tym podkryterium. Brak ów spowodował, że projekt w tym zakresie nie uzyskał maksymalnej liczby punktów.
Podkreślono, że w złożonym proteście Wnioskodawca wskazał wiele argumentów, które w jego ocenie mają wpływ na zastosowany model promocji i dystrybucji usług, jednak takie zapisy nie znalazły się w dokumentacji aplikacyjnej (Biznes Planie).
Wskazano, że to na Wnioskodawcy ciąży obowiązek udokumentowania wszelkich założeń, związanych z realizacją projektu na etapie składania wniosku o dofinansowanie. Ocena dokonywana przez ekspertów odbywa się wyłącznie w oparciu o informacje, zawarte w dokumentach, przedstawionych przez Wnioskodawcę, a te z kolei powinny być na tyle szczegółowe i pełne, żeby dawały możliwość przeprowadzenia przez ekspertów wszechstronnej i kompletnej oceny. To Wnioskodawca decyduje, jaki zakres informacji poda w dokumentach aplikacyjnych, a ekspert, analizując je rozstrzyga, czy dla danego projektu, jego charakteru, stopnia skomplikowania dany zakres informacji jest wystarczający, czy też nie.
Reasumując, Instytucja rozpatrująca protest uznała, że Wnioskodawca nie dostarczył w proteście argumentów, pozwalających na potwierdzenie, iż w dokumentacji aplikacyjnej przedstawiono metody promocji i dystrybucji lub informacje o specyfice projektu lub branży, która uniemożliwia określenie ww. metod . Z tego względu dokonano obniżenia punktacji o 2 pkt (brak wskazania metod dystrybucji i promocji) i przyznano 2 pkt za określenie założeń, dotyczących planu wprowadzenia nowych usług oraz polityki cenowej. Dlatego też, w ocenie organu za spełnienie powyższego kryterium zasadne było przyznanie 2 pkt. Uznano tym samym częściową zasadność wniesionego protestu (dotychczasowa ocena to 1,5 pkt. - średnia dwóch ocen ekspertów).
W zakresie oceny kryterium konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku i wpływ na otoczenie Skarżąca w proteście zakwestionowała sposób uzasadnienia przeprowadzonej oceny, uznając ją za zbyt lakoniczną oraz nieuwzględniającą zapisów całej dokumentacji. Ponadto wskazała na zapisy wniosku o dofinansowanie (A10) oraz Biznes Planu (pkt 3.2), na podstawie których należy w jej ocenie stwierdzić, iż Wnioskodawca działa na terenie całego kraju z perspektywami za granicą oraz współpracuje z wieloma podmiotami o zasięgu ponadregionalnym i krajowym. W konsekwencji wniósł o przyznanie maksymalnej punktacji w ramach niniejszego kryterium tj. 6 pkt.
Po analizie dokumentów aplikacyjnych, w oparciu o oceny ekspertów Instytucja rozpatrująca protest stwierdziła jego zasadność w zakresie analizowanego kryterium i zmieniła dotychczasową ocenę z 5 do 6 pkt, czyli maksymalnej ilości w tym kryterium.
W zakresie oceny kryterium Ekoinnowacje Instytucja wskazała, że zgodnie z opisem do tego kryterium ocenie podlega stopień stworzenia nowoczesnych rozwiązań prowadzący do znacznego ograniczenia negatywnego oddziaływania działalności produkcyjnej/usługowej na środowisko. Jako znaczne ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko rozumie się zmianę w wysokości nie mniejszej niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. Za spełnienie niniejszego kryterium można uzyskać 0-2 pkt.
Podkreślono, że obaj eksperci, oceniający projekt na etapie weryfikacji merytorycznej nie uznali spełnienia ww. kryterium i przyznali po 0 pkt. Eksperci wskazali, m.in., że "Deklaracja wnioskodawcy i próba uzasadnienia, że niniejszym projektem wnioskodawca przyczyni się ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko nie spełnia przesłanek umożliwiających dokonanie pozytywnej oceny tego kryterium. Lakoniczne deklaracja, że wdrożone usługi cyt. "będą przyczyniały się do zastosowania rozwiązań gwarantujących zmniejszenie ilości zanieczyszczeń odprowadzanych do atmosfery" czy też że w wyniku realizacji zadania cyt. "zmniejszona zostanie ilość wyjazdów samochodów w teren a w związku z tym ilość spalin odprowadzanych do atmosfery", nie jest poparta właściwymi danymi ani żadnymi wyliczeniami". "Wnioskodawca nie przewidział ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko w wymienionych w kryterium ekoinnowacji (...) Wnioskodawca opisał w BP w punkcie 4.2. Ekoinnowacje rodzaj nowych usług jakie planuje wprowadzić, oraz opisał, że w ramach realizacji usług zmniejszona zostanie "ilość wyjazdów samochodów w teren a w związku z tym ilość spalin odprowadzanych do atmosfery. Przy klasycznym pomiarze budynków średnia dzienna pomiaru wynosi ok. 30 budynków / roboczodzień natomiast w metodzie fotogrametrycznej ok. 200 budynków roboczodzień". Opis ten, nie wyczerpuje niniejszego kryterium. W kryteriach oceny wskazane zostały ekoinnowacje, które są premiowane oraz warunki przyznania punktów. Wnioskodawca jednoznacznie nie wskazał, że ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko ulegnie zmianie w wysokości nie mniejszej niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. W związku z tym nie ma możliwości przyznania punktów w niniejszym kryterium."
Skarżący nie zgodził się z powyższymi ocenami. Wskazał m.in., iż: "(...) W ramach realizacji usług zmniejszona zostanie ilość wyjazdów samochodów w teren, a w związku z tym ilość spalin, odprowadzanych do atmosfery. Przy klasycznym pomiarze budynków średnia dzienna pomiaru wynosi ok. 30 budynków/roboczodzień, natomiast w metodzie fotogrametrycznej ok. 200 budynków roboczodzień". W ocenie wnioskodawcy podano wartości sprzed realizacji projektu i po realizacji projektu. W konsekwencji Skarżący wniósł o przyznanie częściowej punktacji w ramach niniejszego kryterium tj. 1 pkt.
W ocenie Instytucji rozpatrująca protest z dokonanej analizy dokumentów aplikacyjnych, ocen ekspertów oraz treści wniesionego protestu wynika, iż projekt ma wpływ na ograniczenie w 1 obszarze ekoinnowacji tj.: poprzez zastosowanie rozwiązań, gwarantujących zmniejszenie ilości zanieczyszczeń, odprowadzanych do atmosfery poprzez zmniejszenie ilości wyjazdów samochodów w teren, a w związku z tym zmniejszenie ilości spalin, odprowadzanych do atmosfery. Jednakże do potwierdzenia ograniczenia w jednym ze wskazanych powyżej obszarów, niezbędna z punktu widzenia spełniania kryterium jest możliwość sprawdzenia, czy zmiana jest nie mniejsza niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. Wnioskodawca zobowiązany jest zgodnie z instrukcją wypełniania Biznes Planu (pkt 4.2), podać odpowiednie wartości sprzed realizacji projektu oraz planowane do uzyskania po jego realizacji. Wnioskodawca wskazał wartości, dotyczące ilości budynków sprzed realizacji projektu i po, jednakże w ocenie Instytucji powinien wskazać ilość spalanego paliwa, ponieważ to zmniejszona ilość paliwa ma bezpośredni wpływ na ograniczenie zanieczyszczeń. Wobec powyższego, pomimo uznania wpływu projektu na zmniejszenie ilości zanieczyszczeń, odprowadzanych do atmosfery poprzez zmniejszenie emisji C02, z uwagi na brak wskazania zużycia paliwa sprzed realizacji projektu i po jego realizacji, Instytucja rozpatrująca protest nie ma możliwości potwierdzenia wartości ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez zmianę w wysokości nie mniejszej niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. Wskazanie poziomu zużycia paliwa w przedsiębiorstwie, monitorowanego m.in poprzez faktury na zakup paliwa, dawałby podstawę do uznania zmniejszenia emisji C02 do atmosfery.
Ostatecznie, w ocenie Instytucji, Wnioskodawca w proteście nie dostarczył argumentów, pozwalających na potwierdzenie wpływu projektu na ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko we wskazanym obszarze, w związku z brakiem stosownych wyliczeń odnośnie wymaganej wartości zmniejszenia. Projekt ma wpływ na zmniejszenie emisji C02 do atmosfery, jednak z uwagi na brak stosowanych wyliczeń, organ nie ma możliwości potwierdzenia zmniejszenia emisji C02 do atmosfery w wartości niemniejszej niż 10%. Tym samym protest w tym zakresie został uznany za niezasadny, a przyznana punktacja, tj. 0 pkt uznana została z prawidłową.
W zakresie kryterium - Terytorialny wymiar inwestycji – organ stwierdził, że w ramach tego kryterium ocenie podlega terytorialny wymiar inwestycji. W ramach kryterium premiowane były projekty realizowane na obszarach ośrodków subregionalnych i lokalnych (zgodnie z zapisami RPO - 2020 w zakresie terytorialnego wymiaru wsparcia i wskazaniem kluczowych obszarów strategicznej interwencji) - dotyczy miejsca realizacji projektu a nie siedziby MŚP. Eksperci, oceniający projekt na etapie weryfikacji merytorycznej stwierdzili, iż zaskarżone kryterium nie zostało spełnione. Uznali, że projekt nie jest realizowany na obszarach wiejskich, ani w ośrodkach subregionalnych lub lokalnych.
Skarżąca w proteście zakwestionowała ocenę, przedstawioną przez ekspertów na etapie weryfikacji merytorycznej wniosku. Zarzuciła, że Instytucja Zarządzająca błędnie interpretują pojęcie wymiaru terytorialnego polityki spójności, wskazując w instrukcji wypełniania wniosku oraz opisie do kryterium, iż kluczowym jest realizacja, wdrażanie projektu na obszarach ośrodków subregionalnych i obszarach wiejskich zamiast oceniać realny wpływ projektu na rozwój ww. obszarów. Nadto wskazała, że pomimo tego, iż zakupiona infrastruktura znajduje się w mieście wojewódzkim, to zdecydowana większość świadczonych usług będzie realizowana na obszarach ośrodków subregionalnych oraz obszarach wiejskich, które to obszary stanowią zdecydowaną większość całego obszaru województwa. W konsekwencji Skarżący wniósł o uznanie kryterium za spełnione i przyznanie z tego tytułu 2 pkt.
Instytucja rozpatrująca protest po analizie dokumentów aplikacyjnych, w oparciu o oceny ekspertów oraz zarzuty, sformułowane przez Skarżącą stwierdza niezasadność wniesionego protestu w zakresie analizowanego kryterium. Podkreśliła, że oceniane kryterium, zgodnie z jego opisem odnosi się do miejsca realizacji projektu, nie zaś siedziby MŚP. Obowiązkiem każdego z Wnioskodawców, ubiegających się o dofinansowanie w konkursie, było określenie miejsca realizacji projektu w pkt, A6 wniosku o dofinansowanie.
Powołując się na zapisy "Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej 1 Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020", która jest to podkreślono, jest jednym z dokumentów konkursowych, do którego Wnioskodawca miał dostęp, wskazano na uwagi, odnoszące się do pkt. A6 wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z ww. Instrukcją - przy określeniu "Miejsca realizacji projektu" należy podać lokalizację miejsca, w którym będzie realizowana/wdrażana przeważająca część projektu.
Podkreślono, że projekty realizowane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020 mogą być identyfikowane wyłącznie na poziomie województwa oraz konkretnego powiatu, konkretnej gminy i miejscowości, których nazwy należy wpisać w odpowiednie pola. W związku z tym, pole Województwo jest wypełniane automatycznie. Powiat- należy wybrać z rozwijanej listy powiat na terenie którego realizowany jest projekt. Gmina - należy wybrać z rozwijanej listy gminę na terenie której realizowany jest projekt. Miejscowość - należy wybrać z rozwijanej listy miejscowość na terenie której realizowany jest projekt. Jeżeli obszar, na którym będzie realizowany projekt obejmuje swym zasięgiem: całe województwo lub wszystkie powiaty w ramach województwa wówczas w polach powiat, gmina, miejscowość należy wpisać "nie dotyczy", wszystkie gminy w ramach jednego powiatu wówczas należy podać tylko nazwę powiatu a w polach gmina i miejscowość wpisać "nie dotyczy", wszystkie miejscowości w ramach jednej gminy wówczas należy podać tylko nazwę powiatu i gminy a w polu miejscowość wpisać "nie dotyczy".
W przypadku, gdy projekt realizowany będzie na terenie województwa, ale w kilku wybranych miejscowościach, gminach i/lub powiatach, należy podać nazwy wszystkich gmin, powiatów i miejscowości poprzez dodawanie kolejnych wierszy w tabeli.
Zatem ubiegając się o dofinansowanie do projektu, który będzie realizowany na terenie całego województwa, jednocześnie chcący wykazać, np. w celu uzyskania punktów w kryterium "Terytorialny wymiar inwestycji", że nie tylko miasto wojewódzkie będzie miejscem realizacji projektu, ale także inny obszar (wiejski, ośrodki subregionalne lub lokalne) Wnioskodawca miał możliwość wyboru miejsca realizacji projektu - województwa, przy jednoczesnym wpisaniu w pola powiat/gmina/miejscowość - "nie dotyczy" albo też wskazania konkretnych powiatów, gminy czy miejscowości.
Wnioskodawca w pkt. A6 wniosku jako miejsce realizacji projektu wpisał [...], co wskazuje, uwzględniając powyższe zastrzeżenia, że projekt nie jest realizowany na obszarach wiejskich ani w ośrodkach subregionalnych lub lokalnych. Podkreślono, że pomimo tego, iż charakter projektu może sugerować, że realizacja projektu nie będzie odbywała się wyłącznie w mieście [...], to brak jest w dokumentacji aplikacyjnej potwierdzenia zasadności zarzutów i twierdzeń, podniesionych w proteście.
Jednocześnie wskazano, że godnie z zapisem, zamieszczonym przez Wnioskodawcę w pkt. 4.5 Biznes Planu Analiza rynku Wnioskodawcy "Główną zmianą w stosunku do dotychczas świadczonej usługi jest to, że cały proces będzie wykonywany w siedzibie spółki (spółka nie będzie zależna od zewnętrznych dostawców, poza niezbędnym dostarczeniem zdjęć lotniczych, które spółka będzie musiała niezależnie zamówić od podmiotów zewnętrznych)", natomiast zgodnie z KRS miejsce siedziby Spółki to [...]. Ponadto treść załączonego listu intencyjnego S Sp. z o.o. również wskazuje na realizację usług w [...].
Ostatecznie stwierdzono, że brak jest podstaw do potwierdzenia, że projekt realizowany będzie w większości na obszarach wiejskich albo w ośrodkach subregionalnych lub lokalnych. Tym samym organ podtrzymał dotychczasową ocenę.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie;
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej P.p.s.a.) w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej w zakresie w jakim Zarząd Województwa związany był oceną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z 19 lipca 2017 r. w sprawie I SA/Go 229/17, a rozpatrując wniesiony protest przyjął niekorzystną dla skarżącego ocenę kryteriów punktowych wniosku i ponownie pominął powołanie ekspertów przy rozpatrywaniu protestu skarżącego;
- art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niezastosowanie przez Instytucję zarządzającą i nieuwzględnienie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz rażącego niezapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, i tym samym sporządzenie ocen merytorycznych z przekroczeniem dranic dopuszczalnej swobody eksperckiej, a także rażące naruszenie procedury merytorycznej oceny wniosku, co stanowi podstawę do zmiany oceny końcowej projektu w wyniku uznania, iż ocena merytoryczna przebiegała w sposób sprzeczny z ustalonymi w tym zakresie zasadami;
- art. 9 i 11 kpa, poprzez niejasne dla Skarżącego ograniczenie się przez organ wyłącznie do ogólnikowego wyjaśnienia podstaw swojego stanowiska; takie postępowanie organu świadczy o tym, że organ nie dokonał całościowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie poczynił własnych ustaleń, ograniczając się jedynie do powtórzenia uzasadnienia oceny wydanej przez recenzentów wniosku, a także zaniechanie przez organ wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie wyjaśnień do niejasnych, zdaniem organu, sformułowań wniosku, a następnie nieuprawnione uczynienie z tego tytułu zarzutu skutkującego negatywna oceną wniosku;
- art. 77 kpa, poprzez niedokonanie przez organ wyczerpującego i całościowego rozważenia materiału zgromadzonego w sprawie, co widoczne jest w uzasadnieniu pisma z [...] stycznia 2018 r., które ogranicza się jedynie do dowolnej, a nie swobodnej oceny wniosku.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art.153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
W tym kontekście stwierdzić należy, że rozpoznając sprawę ponownie organ dochował wszelkiej staranności i bezstronności. Ponownej oceny dokonał na podstawie dokumentacji aplikacyjnej, oceny ekspertów, po zapoznaniu się z treścią i uzasadnieniem, sformułowanych w proteście zarzutów, korzystając, co należy podkreślić, a co było kwestionowane przez Skarżącą z pomocy eksperta na etapie procedury odwoławczej, o którym mowa w art. 57 ustawy wdrożeniowej. Ocena projektu uwzględniała również wskazania zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt: II SA/Go 229/17).
Podkreślić również należy, że w rozstrzygnięciu protestu z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformowano Skarżącą, iż w wyniku uwzględnienia części z zaskarżonych kryteriów punktowych, tj. kryterium "Potencjał rynkowy" (wzrost punktacji o 0,5 pkt.) oraz kryterium "Konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku i wpływ na otoczenie" (wzrost punktacji o 1 pkt) zwiększyła się ilość uzyskanych przez projekt punktów, tj. z 47 do 48,5 pkt. Jednakże uzyskana liczba punktów nie była wystarczająca do wybrania projektu do dofinansowania w ramach przedmiotowego konkursu. Zarówno punktacja, uzyskana bezpośrednio po ocenie merytorycznej (tj. 47 pkt), jak i w wyniku rozstrzygnięcia protestu (tj. 48,5 pkt) nie umożliwiłaby Skarżącej otrzymania dofinansowania, a to ze względu na ograniczoną alokację, przeznaczoną na konkurs.
Przypomnieć należy, że instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Dokumenty programowe i wytyczne określają ogólne zasady, dotyczące wyboru projektów. W Regulaminie konkursu zawarte są informacje szczegółowo określające specyfikę projektów, które mogą być wybrane do dofinansowania, a także precyzyjne kryteria i zasady, obowiązujące w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie.
Zgodnie z Regulaminem konkursu każdy wniosek, który został pozytywnie oceniony pod względem formalnym i nie zawiera braków i oczywistych omyłek poddawany jest ocenie merytorycznej, dokonywanej w oparciu o kryteria merytoryczne (horyzontalne i specyficzne), przyjęte przez Komitet Monitorujący RPO-2020. Kryteria merytoryczne podzielone zostały na kryteria, których niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku oraz kryteria, w ramach których przyznawana jest punktacja. Ocena merytoryczna każdego projektu dokonywana jest przez dwóch ekspertów na podstawie kart oceny merytorycznej, przygotowanych zgodnie z kryteriami oceny, zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO-2020, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Należy również zaznaczyć, że wniosek Skarżącej został poddany ocenie ekspertów, którzy uznali, iż spełnił on wszystkie kryteria dopuszczające (horyzontalne i specyficzne), zaś z pozostałych kryteriów punktowych uzyskał liczbę 47 punktów.
Instytucja po zapoznaniu się z zarzutami podniesionymi w proteście, na podstawie art. 57 ustawy wdrożeniowej powołała eksperta celem wydania przez niego opinii w zakresie sformułowanych zarzutów. Trzeci ekspert praktycznie potwierdził ocenę dwóch poprzednich oceniających projekt. Projekt po procedurze odwoławczej uzyskał łącznie 48,5 pkt.
Podkreślić jednocześnie należy, że wskazania, co do dalszego postępowania, którą przedstawił Sąd uzasadnieniu wyroku, nie oznaczają automatycznego uznania zasadności zarzutów, podniesionych przez Skarżącą. Oznaczają tylko, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ich uwzględnienie w zakresie sposobu dokonywania oceny, w szczególności w zakresie wzbogacenia jej uzasadnienia i argumentacji.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku z 19 lipca 2017 r. nie narzuciły sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy.
Również wbrew twierdzeniom Skarżącej organ na etapie procedury odwoławczej skorzystał z pomocy eksperta, o czym Skarżąca była informowana w piśmie, dotyczącym przedłużenia terminu na rozstrzygnięcie protestu, właśnie z uwagi na konieczność uzyskania opinii eksperta w zakresie zaskarżonych kryteriów, Co więcej wraz z rozstrzygnięciem protestu z dnia [...] stycznia 2018 r. organ przekazał Skarżącej kartę oceny eksperta z procedury odwoławczej.
Skarżąca podnosi zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 9,11 i 77 kpa.
Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Stosownie bowiem do art. 67 ustawy wdrożeniowej, do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów, dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Co istotne wskazany zarzut podlegał już ocenie sądu, który uznał w cytowanym wyroku z 19 lipca 2017 r., że zarzut ten pozbawiony jest podstaw, bowiem zgodnie z treścią art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, również ten zarzut Sąd uznał za nieuzasadniony. W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z- nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 - stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17). Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (zob. J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020"; LEX/el. 2014 nr 208524).
W tak rozumianym kontekście przytoczonego przepisu stwierdzić należy, że Instytucja nie naruszyła wskazanego przepisu.
Przypomnieć raz jeszcze należy, że zgodnie z zapisami regulaminu konkursu dla poddziałania 1.5,1 (pkt 17) Ocena merytoryczna prowadzona jest w oparciu o kryteria merytoryczne przyjęte przez KM RPO-2020. Kryteria merytoryczne podzielone zostały na kryteria, których niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku oraz kryteria, w ramach których przyznawana jest punktacja.
Ocena merytoryczna każdego projektu dokonywana jest przez dwóch ekspertów na podstawie kart oceny merytorycznej, przygotowanych zgodnie z kryteriami oceny, zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO-2020. Wynik oceny projektu stanowi średnia arytmetyczna ocen dwóch Ekspertów, oceniających dany projekt. W przypadku, gdy różnica między ocenami końcowymi dwóch ekspertów wynosi, co najmniej 40% maksymalnej do zdobycia liczby punktów, do oceny zostaje wyznaczony trzeci ekspert. Ocenia on wniosek zgodnie z przyjętym kryteriami. Wówczas ocenę projektu stanowi średnia arytmetyczna ocen trzech ekspertów, która jest wiążąca. Zatem przepis art. 49 ustawy wdrożeniowej oraz Wytyczne w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014 -2020 określają sposób wyboru kandydatów na ekspertów, warunki jakie muszą spełnić, a także sposób procedowania po ich wyborze. W oparciu o dyrektywy zawarte w ww. dokumentach powstał Regulamin procedowania z ekspertami oraz prowadzenia Wykazu kandydatów na ekspertów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020, który został zatwierdzony przez Zarząd Województwa. Weryfikacja wniosków aplikacyjnych kandydatów na ekspertów w ramach RPO - 2020 przeprowadzana jest w oparciu o wskazane dokument.
Oceny wniosków aplikacyjnych, złożonych w konkursie, w tym projekt Skarżącej, dokonywany został przez ekspertów, którzy spełnili wszystkie niezbędne wymagania oraz pozytywnie przeszli rekrutację. Tym samym uznać należy, że procedura oceny została przeprowadzona zgodnie z ustawą wdrożeniową i Wytycznymi oraz w sposób, gwarantujący wybór osób, posiadających wiedzę niezbędną do oceny projektów. Podkreślić również należy, że każdy z ekspertów dokonał własnej, niezależnej oceny, kierując się posiadaną specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem oraz odpowiednimi wytycznymi, zawartymi w dokumentach konkursowych. Dokonana przez nich ocena była natomiast podstawą do sformułowania przez Instytucje oceny ostatecznej, jednak oceny tej nie zastępowała.
Tym samym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie miały miejsca naruszenia wskazanych procedur, które miały wpływ na wynik dokonanej przez organ oceny. Ocena merytoryczna projektu została przeprowadzona zgodnie z regulaminem konkursu przy uwzględnieniu wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku z 19 lipca 2017 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi o charakterze merytorycznym, dotyczących oceny poszczególnych kryteriów oceny stwierdzić należy, że również one okazały się nieuzasadnione.
Przypomnieć należy, że zgodnie z opisem do kryterium Ekoinnowacje, w ramach kryterium ocenie podlegało, w jakim stopniu stworzenie nowoczesnych rozwiązań prowadzić będzie do znacznego ograniczenia negatywnego oddziaływania działalności produkcyjnej/usługowej na środowisko. Jako znaczne ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko uznano zmianę w wysokości nie mniejszej niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. Za spełnienie niniejszego kryterium można było uzyskać 0-2 pkt. Obaj eksperci, oceniający projekt na etapie weryfikacji merytorycznej nie uznali spełnienia ww. kryterium i przyznali po 0 pkt.
Zasadnie uznał organ, że z dokonanej analizy dokumentów aplikacyjnych, ocen ekspertów oraz treści wniesionego protestu wynikało, iż projekt ma wpływ na ograniczenie w 1 obszarze ekoinnowacji tj.: poprzez zastosowanie rozwiązań, gwarantujących zmniejszenie ilości zanieczyszczeń, odprowadzanych do atmosfery poprzez zmniejszenie ilości wyjazdów samochodów w teren, a w związku z tym zmniejszenie ilości spalin, odprowadzanych do atmosfery. Jednak fakt, że do potwierdzenia ograniczenia w jednym ze wskazanych powyżej obszarów dojdzie, musi być możliwy do potwierdzenia. Nie może on wynukać tylko z hipotetycznej oceny, musi być weryfikowalny. Niezbędne jest z punktu widzenia wskazanego kryterium, dokonanie oceny czy zmiana jest nie mniejsza niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. Wnioskodawca zobowiązany był zgodnie z instrukcją wypełniania Biznes Planu (pkt 4.2), podać odpowiednie wartości sprzed realizacji projektu oraz planowane do uzyskania po jego realizacji. Wnioskodawca wskazał wartości, dotyczące ilości budynków sprzed realizacji projektu i po, jednakże zasadnie przyjął organ, że Skarżący powinien wskazać ilość spalanego paliwa, ponieważ to zmniejszona ilość paliwa ma bezpośredni wpływ na ograniczenie zanieczyszczeń.
Zasadnie zatem przyjął organ, iż pomimo uznania wpływu projektu na zmniejszenie ilości zanieczyszczeń odprowadzanych do atmosfery, to z uwagi na brak wskazania zużycia paliwa sprzed realizacji projektu i po jego realizacji, nie było możliwości potwierdzenia wartości ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez zmianę w wysokości nie mniejszej niż 10% w stosunku do stanu sprzed realizacji projektu. Wskazanie poziomu zużycia paliwa w przedsiębiorstwie, m.in poprzez faktury na zakup paliwa, dawałby podstawę do uznania zmniejszenia emisji C02 do atmosfery. Nadto z analizy zapisów Biznes Planu (pkt 4.2 Ekoinnowacje) wynika, że Skarżąca nie dokonała stosownych wyliczeń dot. zmniejszenia zużycia paliwa w wyniku realizacji projektu poprzez zmniejszenie ilości wyjazdów samochodów w teren.
Skarżący wskazała w skardze na brak podania przez instytucję metodologii wyliczenia 10% zmniejszenia oraz na zbyt ogólne zapisy kryterium. Przyjąć jednak należy, że ramach kryterium sprecyzowano, co oznacza znaczne ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko, natomiast to Skarżąca wskazał wyłącznie dane wyjściowe, związane z podaniem danych, dotyczących zmniejszenia ilości wyjazdów, które posłużyć powinny do wyliczenia konkretnego zmniejszenia ilości zużywanego paliwa, co bezpośrednio przekłada się na zmniejszenie emisji C02 do atmosfery. Rację ma organ, że wskazanie wartość zmniejszenia zużywanego paliwa przez Skarżącą, pozwoliłoby na potwierdzenie, że zastosowane w projekcie rozwiązania wpływają na znaczne ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko poprzez zmniejszenie emisji C02 do atmosfery. Skarżąca w związku z ubieganiem się o środki publiczne, powinna w dokumentacji aplikacyjnej wykazywać jednoznaczne zapisy, pozwalające na przeprowadzenie oceny zgodnie z kryterium.
Za prawidłowe uznać również należało stanowisko organu w zakresie oceny kryterium "Terytorialny wymiar inwestycji". W kryterium tym ocenie podlegał terytorialny wymiar inwestycji. W ramach kryterium premiowane były projekty realizowane na obszarach ośrodków subregionalnych i lokalnych (zgodnie z zapisami RPO - 2020 w zakresie terytorialnego wymiaru wsparcia i wskazaniem kluczowych obszarów strategicznej interwencji) - dotyczy miejsca realizacji projektu a nie siedziby MŚP.
Eksperci, oceniający projekt na etapie weryfikacji merytorycznej stwierdzili, że zaskarżone kryterium nie zostało spełnione. Uznali, że projekt nie jest realizowany na obszarach wiejskich, ani w ośrodkach subregionalnych lub lokalnych. Skarżący w złożonym proteście zakwestionował ocenę, przedstawioną przez ekspertów na etapie weryfikacji merytorycznej wniosku.
Przypomnieć należy, że ocena tego kryterium odnosi się do miejsca realizacji projektu, nie zaś siedziby MŚP. Obowiązkiem Skarżącej, ubiegających było określenie miejsca realizacji projektu w pkt. A6 wniosku o dofinansowanie.
Wskazać należy za organem, uwzględniając postanowienia "Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej 1 Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020, która jest jednym z dokumentów konkursowych, do którego Beneficjenci mieli dostęp, na uwagi, odnoszące się do pkt. A6 wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z Instrukcją - przy określeniu "Miejsca realizacji projektu" należy podać lokalizację miejsca, w którym będzie realizowana/wdrażana przeważająca część projektu. Projekty realizowane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020 mogą być identyfikowane wyłącznie na poziomie województwa oraz konkretnego powiatu, konkretnej gminy i miejscowości, których nazwy należy wpisać w odpowiednie pola.
W związku z tym, iż projekty realizowane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020 muszą być realizowane na terenie województwa, pole Województwo jest wypełniane automatycznie. Powiat- należy wybrać z rozwijanej listy powiat na terenie którego realizowany jest projekt. Gmina - należy wybrać z rozwijanej listy gminę na terenie której realizowany jest projekt. Miejscowość - należy wybrać z rozwijanej listy miejscowość na terenie której realizowany jest projekt. Jeżeli obszar, na którym będzie realizowany projekt obejmuje swym zasięgiem: całe województwo lub wszystkie powiaty w ramach województwa wówczas w polach powiat, gmina, miejscowość należy wpisać "nie dotyczy", wszystkie gminy w ramach jednego powiatu wówczas należy podać tylko nazwę powiatu a w polach gmina i miejscowość wpisać "nie dotyczy", wszystkie miejscowości w ramach jednej gminy wówczas należy podać tylko nazwę powiatu i gminy a w polu miejscowość wpisać "nie dotyczy".
W przypadku, gdy projekt realizowany będzie na terenie województwa, ale w kilku wybranych miejscowościach, gminach i/lub powiatach, należy podać nazwy wszystkich gmin, powiatów i miejscowości poprzez dodawanie kolejnych wierszy w tabeli.
Tym samym, jeżeli Skarżąca ubiegała się o dofinansowanie do projektu, który będzie realizowany na terenie całego województwa, jednocześnie chcący wykazać np. w celu uzyskania punktów w kryterium "Terytorialny wymiar inwestycji", że np. nie tylko miasto wojewódzkie będzie miejscem realizacji projektu, ale także inny obszar (wiejski, ośrodki subregionalne lub lokalne) miał możliwość wyboru miejsca realizacji projektu – województwa, przy jednoczesnym wpisaniu w pola powiat/gmina/miejscowość - "nie dotyczy" albo też wskazać konkretne powiaty, gminy czy miejscowości.
Skarżąca w pkt. A6 wniosku jako miejsce realizacji projektu wpisał [...], co wskazuje, że projekt nie jest realizowany na obszarach wiejskich ani w ośrodkach subregionalnych lub lokalnych (zgodnie z zapisami RPO - 2020 w zakresie terytorialnego wymiaru wsparcia i wskazaniem kluczowych obszarów strategicznej interwencji).
Zasadnie uznał organ, że pomimo, iż charakter projektu może sugerować, że realizacja projektu nie będzie odbywała się wyłącznie w mieście [...], to brak jest w dokumentacji aplikacyjnej potwierdzenia zasadności zarzutów i twierdzeń, podniesionych w proteście m.in., że zdecydowana większość usług w ramach projektu realizowana będzie na obszarach wiejskich albo w ośrodkach subregionalnych lub lokalnych.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło