I SA/Go 61/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2014r. oddala skargę w całości. G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: "Strona skarżąca", "Spółka") wniosła skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "DIAS"), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wydaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania w podatku od towaru i usług za okres od stycznia do czerwca 2014 r. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) Z akt wynika następujący stan faktyczny. W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. Skarżąca wystąpiła do DIAS o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną, wyżej wskazaną decyzją z [...] kwietnia 2018 r. We wniosku jako podstawę wznowienia Spółka wskazała art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Uzasadniając żądanie Strona podała, iż jest w posiadaniu informacji, iż wobec jej kontrahentów wydano decyzję wymiarową w zakresie podatku od towaru i usług za tożsamy okres rozliczeniowy jak w decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydanej dla Spółki. Ponadto powołała się na wezwanie Komisji Europejskiej skierowane do Polski w sprawie usunięcia uchybienia i zmiany przepisów dotyczących podatku VAT. Do wniosku Skarżąca załączyła zestawienie informacji Komisji Europejskiej z dnia 24 stycznia 2019 r. - Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego: główne decyzje podjęte w styczniu. Z treści zestawienia wynika, że Komisja wzywa Polskę do zmiany przepisów dotyczących podatku VAT od wyrobów akcyzowych, których odprawa celna dokonywana jest przez odbiorców. We wniosku Skarżąca nie wskazała orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pismem z [...] czerwca 2021 r., DIAS wezwał Stronę do pisemnego wyjaśnienia treści złożonego wniosku oraz o wskazanie orzeczenia TSUE, z podaniem daty wydania oraz sygnatury tego orzeczenia, które stanowi podstawę wznowienia postępowania z przesłanki art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W odpowiedzi z [...] czerwca 2021 r., Strona skarżąca poinformowała, że wskazując we wniosku pismo Komisji Europejskiej w sprawie wezwania Polski do usunięcia uchybienia i zmiany przepisów dotyczących podatku VAT, w zakresie zarejestrowanego odbiorcy, podała nową okoliczność, która w ocenie Spółki została pominięta przez organ odwoławczy, a która to okoliczność mogła mieć znaczenie do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto Spółka podała, iż nie może wskazać wiążącego orzeczenia, ponieważ nie posiada informacji o skierowaniu do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przez Komisję Europejską pozwu wobec Polski w tej sprawie. Jednocześnie Strona przywołując wyrok TSUE z dnia 14 lipca 2005 w sprawie C-435/03 (Dz.U. UE.C.2005.I-07077) oraz wyrok z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie C-414/17 (DZ.U. UE.C.2019/65/11) podkreśliła, iż Trybunał wypowiedział się już w kwestii opodatkowania podatkiem VAT zarejestrowanego odbiorcy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. DIAS odmówił wznowienia postępowania na podstawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek strony z dnia [...] maja 2021 r. został złożony po upływie miesiąca od dnia publikacji sentencji wskazanych przez Stronę orzeczeń TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Natomiast powoływane przez Stronę wezwanie Komisji Europejskiej skierowane do Polski nie stanowi orzeczenia TSUE, a zatem nie może stanowić podstawy wznowienia w oparciu o art. 240 § 1pkt 11. Ponadto organ wskazał, iż wniosek Strony w części dotyczącej wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., podlega odrębnemu rozpatrzeniu (sygn. akt [...]). Od powyższej decyzji pismem z [...] września 2021 r. Strona skarżąca złożyła odwołanie. W uzasadnieniu podała, iż nie wskazała "świeżego" orzeczenia, jednak podała pełną informację, umieszczoną na oficjalnej stronie internetowej Unii Europejskiej, dotyczącą skierowanego przez Komisję do Polski wezwania do usunięcia naruszeń prawa. Zdaniem Skarżącej informacje o działaniach Komisji Europejskiej należy potraktować jako nowe okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Organ odwoławczy decyzją z [...] listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania na podstawie przesłanki art. 240 § 1 pkt 11, ponadto podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym zgodnie z art. 122 O.p. Spółka nie zgodziła się z decyzją DIAS i pismem z [...] stycznia 2022 r. wywiodła od niej skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 240 § 1 w zw. z art 240 § 1 pkt 11 O.p., a także przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 127 O.p., poprzez błędną wykładnię tych norm, polegającą na bezpodstawnym twierdzeniu, że instytucja wznowienia postępowania może być tylko zastosowana w sytuacji odpowiedniego w czasie złożenia wniosku (30 dni) od ogłoszenia orzeczenia TSUE, a nie uznał, wskazanych przez Stronę nowych dowodów i okoliczności za taką przesłankę wznowienia, co jest niezgodne z istotą instytucji prawnej wznowienia, bowiem wznowienie postępowania ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ciężkich wad decyzji ostatecznej, a które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej, z czym w ocenie Strony mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Wyeliminowanie ujawnionych braków decyzji (wad) wiązać się właśnie powinno z poprawnym proceduralnie zebraniem (nowego) materiału dowodowego i ponowną oceną jego wpływu na decyzję merytoryczną. Wskazując na powyższy Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Dyrektora lzby Administracji Skarbowej. DIAS w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). Należy wskazać, iż niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] kwietnia 2018 r. Wyjaśnić należy, że instytucja nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej, jaką stanowi wznowienie postępowania, jest ukształtowana w taki sposób, że postępowanie w tym przedmiocie ma charakter dwuetapowy. Tego rodzaju konstrukcja, normowana przepisami Ordynacji podatkowej, służy zasadzie trwałości decyzji ostatecznych. W konsekwencji w postępowaniu podatkowym, aby mogło dojść do zbadania, czy w sprawie zachodzi podnoszona we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka art. 240 § 1 pkt 1-12 O.p., właściwy organ musi przeprowadzić postępowanie wstępne, którego celem w pierwszej kolejności jest zbadanie dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym wstępnym etapie postępowania o wznowienie organ podatkowy bada, czy wniosek pochodzi od strony postępowania, czy dochowała ona terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz czy powołała podstawę wznowieniową wskazaną w art. 240 § 1 pkt 1-12 O.p., a nadto czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej. Niespełnienie jednego z wymienionych wyżej warunków formalnych zamyka postępowanie wznowieniowe na etapie wstępnym i uzasadnia odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 240 §1 pkt 11 O.p., w myśl której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. Ponadto art. 241 § 2 pkt 2 O.p. stanowi, iż wznowienie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Skarżąca w odpowiedzi z [...] czerwca 2021 r. na wezwanie organu, podkreśliła, iż nie może wskazać wiążącego orzeczenia TSUE, jednakże w jej ocenie Trybunał Sprawiedliwości UE wypowiedział się już w kwestii opodatkowania podatkiem VAT zarejestrowanego odbiorcy i wskazała na wyrok TSUE z 14 lipca 2005 r. w sprawie C-435/03 oraz wyrok TSUE z 19 grudnia 2018 r. w sprawie C-414/17. Sentencję wskazanych wyroków opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej odpowiednio w dniu 3 września 2005 r. oraz 18 lutego 2019 r. Treść przepisu art. 241 § 2 pkt 2 była przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt SK 36/07 Trybunał wskazał m.in., że wyrażone w art. 190 ust. 4 Konstytucji prawo do wznowienia postępowania ma charakter powszechny. Przysługuje każdemu podmiotowi, którego sytuację prawną ukształtował akt normatywny, uznany następnie przez Trybunał za niekonstytucyjny. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że ogłaszanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w odpowiednim organie urzędowym przewiduje Konstytucja (art. 190 ust. 2). Tworzy to domniemanie, że jego treść jest powszechnie znana, tzn. że każdy obywatel zna obowiązujące i dotyczące jego sytuacji i zachowań prawo i nie może powoływać się na jego nieznajomość dla uzasadnienia własnych działań albo zaniechań. Podważenie zasady ignorantia iuris nocet, a więc przyjęcie, że nieznajomość prawa tłumaczyć może określone działania bądź zaniechania, prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej. Ponadto, rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji jest przesłanką oczywistą, której strona nie musi szczegółowo uzasadniać. Dlatego też ustawodawca wprowadził krótki – miesięczny – termin dokonania tej czynności. Jest on ponadto uzasadniony ochroną takich wartości konstytucyjnych, jak pewność i bezpieczeństwo prawne oraz równowaga budżetowa (por. OTK-A 2009/10/151, Dz. U. 2009/207/1602). W ocenie Sądu powyższe uwagi Trybunału, można również odnieść do publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wobec powyższego należy uznać, iż żądanie wznowienia postępowania sformułowane przez Stronę we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. zostało wniesione z przekroczeniem terminu miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE wskazanych przez Stronę. Tym samym słusznie organ uznał, iż wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych i nie zachodzi przesłanka wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt. 11 w zw. z art. 241 § 2 pkt. 2 O.p. Rozpatrując zarzut dotyczący zignorowania przez organy przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wskazać należy, że kwestia ta jest przedmiotem postępowania w sprawie nr [...] prowadzonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zatem prawidłowość zastosowania przez organ tego przepisu będzie mogła być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej po skutecznym wniesieniu skargi na decyzję kończącą wspomniane postępowanie. Poczynione przez organ w tym zakresie ustalenia były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, nie ma zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art.191 O.p. Odnośnie naruszenia art. 127 O.p. Skarżąca nie wskazała na czym naruszenie to miało polegać i jaki wywarło to wpływ na wynik sprawy, w związku z tym postawiony zarzut w skardze w tym zakresie należy uznać za nieuzasadniony. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.