I SA/Go 611/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi D.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2008 r. oddala skargę. I SA/Go 611/10 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Bura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. o odmowie przyznania skarżącej D.R. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008. W złożonym wniosku skarżąca zadeklarowała działki rolne oznaczone symbolem A, B, C, D, E, uprawnione do uzyskania płatności z tytułu ONW do powierzchni 4,40 ha. W wyniku weryfikacji organ I instancji stwierdził nieprawidłowości na działce ewidencyjnej nr [...] oraz na zadeklarowanych na w/w działce działkach rolnych oznaczonych symbolem A, B, C, D. Wobec powyższego w dniu 1 października 2008 r. wysłano do skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień, w którym wskazano, że suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytkowych występujących na tej działce ewidencyjnej. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej: A, B, C, D. Dodatkowo wskazano, iż powierzchnie działek rolnych A, B, D są większe od powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności ONW. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w dniu [...] października 2008 r. złożyła korektę wniosku wraz z oświadczeniem, w którym podtrzymała powierzchnie działki rolnej nr [...] użytkowanej rolniczo o powierzchni 3,42 ha oznaczenie działek A, B, C, D jako łąka trwała. Mając na uwadze podtrzymanie deklaracji powierzchni, organ I instancji zwrócił się do Oddziału Regionalnego ARiMR o skierowanie gospodarstwa skarżącej do kontroli na miejscu. W dniu [...] listopada 2008 r. w gospodarstwie rolnym skarżącej przeprowadzona została kontrola na miejscu. W trakcie kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku A, B, C, D tor motocrossowy, stwierdzając tym samym, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym. Natomiast na całej działce rolnej E stwierdzono, iż jest porośnięta samosiejkami drzew oraz wieloletnimi chwastami i przypisano kod DR18. Powyższe nieprawidłowości udokumentowano na szkicach oraz w materiale zdjęciowym będącym integralną częścią raportu z kontroli. Z kontroli sporządzono raport, który doręczono skarżącej. W dniu 18 listopada 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło odwołanie skarżącej od raportu z kontroli na miejscu. W odwołaniu skarżąca zarzuciła, iż nie była powiadomiona o kontroli oraz, że działki rolne A, B, C, D zostały zakwalifikowane jako tor motocrossowy, a nie łąka gdyż jak wynika z umowy użyczenia części działki nr [...] tor motocrossowy zajmuje powierzchnię 1,15 ha. W odpowiedzi na odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2008 r. poinformował skarżącą, że działka wykorzystywana jest jako tor motocrossowy, czyli do celów rekreacyjnych, do czego dopłaty nie przysługują. W związku z powyższym wyniki kontroli zostały podtrzymane. Dnia [...] stycznia 2009 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło odwołanie skarżącej od pisma z dnia [...] grudnia 2008 r. W złożonym odwołaniu skarżąca zarzuciła, że działka została zakwalifikowana jako tor motocrossowy, a nie łąka. Dodatkowo wskazuje, iż jest możliwość wyszczególnienia każdej działki z osobna A, B, C, D jak i część toru motocrossowego. Ponadto wskazała, że działka ewidencyjna wynosi 4,92 ha, a działka wg umowy użyczenia zajmuje powierzchnię 1,15, która jest użytkowana jako tor motocrossowy oddana w dzierżawę i nie była brana pod uwagę do dotacji. Mając na uwadze powyższe skarżąca nie zgadza się z określeniem, że część działki określona została jako działka rekreacyjna (tor motocrossowy). W odpowiedzi na powyższe zarzuty pismem z dnia [...] lutego 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował skarżącą, iż dnia [...] lutego 2009 r. dokonana została ponowna wizytacja działki nr [...] podczas, której nie stwierdzono działalności rolniczej (stwierdzono samosiejki sosny oraz chwasty z zasuszonymi kwiatostanami) ponadto na działce stwierdzono ślady użytkowania jako tor motocrossowy o czym świadczą pozostałości porozrzucanych zużytych opon i opakowań po napojach. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR mając na uwadze powyższe ustalenia dnia 13 stycznia 2009 r. wysłał do skarżącej zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 kpa. W dniu [...] marca 2009 r. skarżąca, korzystając z prawa wypowiedzenia się i zapoznania z materiałem dowodowym na podstawie art. 10 kpa złożyła oświadczenie, w którym nie wniosła żadnych uwag. Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącej organ I instancji ustalił, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu dla płatności ONW wyniosła więcej niż 50 %, albowiem nie stwierdzono powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności ONW. Mając na uwadze powyższe w dniu [...] lutego 2010 r., organ I instancji wydał decyzję nr [...] o odmówię przyznania płatności ONW na rok 2008. W/w decyzją odmówiono przyznania płatności oraz ustalono kwotę potrąceń w wysokości 787,60 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podstawą odmowy przyznania płatności ONW były stwierdzone różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym (tj. kwalifikującym się do przyznania dopłat ONW na podstawie obowiązującego prawa). Zgodnie z art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74) , jeżeli zadeklarowany obszar przekracza obszar zatwierdzony i różnica wynosi więcej niż 50% beneficjenta dodatkowo wyklucza się z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem, i obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004. Kwota wynikająca z wykluczeń podlega odliczeniu od płatności pomocowych, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono rozbieżność. Skarżąca wniosła dowołanie od decyzji organu I instancji zarzucając sprzeczność ustaleń organu I instancji z treścią zebranych w sprawie dokumentów oraz z rzeczywistym stanem faktycznym przedmiotowych działek przez przyjęcie, iż: - istnieją nieścisłości dotyczące działki ewidencyjnej nr [...], na której położone są działki rolne A, B, C, D mimo, że takich nieścisłości brak, - działki rolne A, B, C, D nie są gruntem rolnym mimo, że grunty te winny być kwalifikowane jako łąka i jako łąka są utrzymywane, - na działce E położonej na działce ewidencyjnej [...] zaniechano działalności rolniczej mimo, że grunty te są łąką i na taki cel są przeznaczone, - na działkach objętych wnioskiem znajduje się tor motocrossowy mimo, że wyłączona geodezyjnie działka na której prowadzony jest tor motocrossowy nie jest objęta wnioskiem. Tor motocrossowy nie znajduje się na działkach A, B, C, D. Dodatkowo skarżąca kwestionowała ustalenia organu, że na działkach zaniechana została działalność rolnicza albowiem działki utrzymywane są jako łąki i przez cały rok przestrzegane były na niej wymogi. Skarżąca podniosła, że wyłączona działka na której prowadzony jest tor motocrossowy, nie jest objęta wnioskiem i nigdy nie była deklarowana przy staraniu się o dotację. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po przeanalizowaniu całości akt sprawy, stwierdził, że postępowanie organu I instancji było prawidłowe. Organ I instancji oparł się na całości zgromadzonej dokumentacji oraz zastosował w sposób właściwy przepisy prawa, a w konsekwencji decyzją z [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja organu II instancji zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego w szczególności § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.04.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ONW (Dz. U. nr 68 poz. 448) poprzez jego błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie przysługuje skarżącej płatność ONW mimo, że spełnia ona przesłanki wskazane w/w przepisie. Wskazując na powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zmianę decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zgodnie z przepisami § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi istotnych dnia 11.04.2007 płatność ONW przyznaje się rolnikowi, który a) zobowiąże się do przestrzegania określonych wymagań tj: prowadzi działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach, b) jeżeli łączna powierzchnia działek wynosi powyżej 1 ha i nie więcej niż 300 ha, c) ma nadany nr identyfikacyjny Wszystkie przesłanki wskazane powyżej zostały przez skarżącą spełnione. Błędne rozumienie przepisu spowodowało, że organ administracyjny ustalił, że skarżąca nie spełnia w/w przesłanek bowiem na działkach A, B, C, D prowadzony jest tor motocrossowy. Twierdzenia organu administracyjnego, że na działkach objętych wnioskiem prowadzony jest tor motocrossowy nie znajdują żadnego uzasadnienia. Wyłączona geodezyjnie działka, na której prowadzony jest tor motocrossowy nie jest objęta wnioskiem i nigdy nie była brana pod uwagę przez odwołującą się przy staraniu się o dotację. Ustalenia organu, że na działkach nie jest prowadzona działalność rolnicza również nie znajduje uzasadnienia. Wszystkie działki objęte wnioskiem utrzymywane są zgodnie z normami. Skarżąca kwestionuje ustalenia organu administracyjnego, że na działkach zaniechana została działalność rolnicza. Działki te są kwalifikowane jako łąki i w takim stanie są utrzymywane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezpodstawna, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej - dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji w toku prowadzonego postępowania podjął wszelkie kroki niezbędne do należytego, dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a co za tym idzie stan faktyczny sprawy ustalony został w sposób właściwy. Organy oparły swoje ustalenia mając na uwadze wyniki z kontroli na miejscu z dnia [...] listopada 2008 r. oraz z dnia [...] maja 2010 r., w których ustaliły, że działki rolne A, B, C, D zlokalizowane na działce ewidencyjnej nr [...], nie spełniają warunków do przyznania płatności ONW. Warunki przyznawania płatności ONW reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. W sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68, póz. 448 ze zm.) zwanym dalej rozporządzeniem ONW, Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74) oraz ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007, nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68, póz. 448 ze zm.) płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., zwanemu dalej "rolnikiem": 1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art., 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 str. 80, ze zm..; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 25, str. 391), tj. - prowadzi działalność rolniczą na minimalnym areale, -prowadzi działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego; - stosuje dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną. 2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. C rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej l ha; - art. 2 lit. c rozporządzenia rady (WE) nr ł 782/2003 stanowi, "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Natomiast z godnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażaniem zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str.18 ze zm.), w którym stosowanie się do warunków dotyczących programów pomocowych zarządzanych w zintegrowanym systemie powinno być skutecznie monitorowane. Ponadto, jeśli chodzi o kontrole dotyczące zgodności z kryteriami kwalifikowalności, kontrole na miejscu powinny być z reguły niezapowiedziane w szczególności, aby uniknąć ukrywania faktu nieprzestrzegania zasad lub występowania nieprawidłowości. Kontrole na miejscu mają na celu stwierdzenie, czy zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW powierzchnie odzwierciedlaj ą stan faktyczny i kwalifikują do uzyskania płatności. Powierzchnia działki rolnej, uprawniająca do dopłaty, jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa). Z analizy akt postępowania oraz z treści uzasadnień decyzji organów obu instancji jednoznacznie wynika, że na zadeklarowanych przez skarżącą we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. działkach rolnych A, B, C, D, E nie była prowadzona działalność rolnicza. Powierzchnię działki rolnej oraz uprawę na niej zadeklarowaną określono więc na podstawie kontroli terenowej, w wyniku której stwierdzono stan faktyczny w gospodarstwie skarżącej. Tym samym zasadnie stwierdziły organy obu instancji, że działki rolne nie będące gruntem rolnym (A, B, C, D) nie kwalifikują się do przyznania płatności ONW, ponieważ nie spełniają warunków wskazany w przytoczonych powyżej przepisach. Prawidłowo skonstatował organ, że potwierdzeniem powyższych ustaleń jest sporządzony podczas kontroli materiał zdjęciowy, na którym jednoznacznie widać, że na przedmiotowych działkach nie jest prowadzona działalność rolnicza (teren ten jest przeznaczony jako tor motocrossowy) oraz, że grunty te nie były utrzymywane zgodnie z normami wg wskazanych powyżej przepisów prawa określonych w rozporządzeniu ONW oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 w sprawie minimalnych norm. Nie sposób podzielić poglądu skarżącej, że działki rolne A, B, C, D kwalifikowane są jako łąka i że jako łąka są utrzymywane. Jak już Sąd wskazał działka rolna jest to zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. W niniejszym przypadku, co prawidłowo zakwestionowały organy, działki rolne A, B, C, D nie stanowią zwartego obszaru, na którym jest prowadzona jedna grupa upraw. Przedmiotowe działki przeznaczone są do celów rekreacyjnych, jako tor motocrossowy, a kawałki zieleni występujące między torem nie mogą zostać zakwalifikowane jako łąka. Podkreślić również należy, że użytki rolne wykazane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki zielone lub łąki, nie są tożsame ze stanem faktycznym na gruncie. W niniejszym przypadku ustalono, iż na działkach A, B, C, D znajduje się tor motocrossowy. Ponadto skarżąca wskazuje, że działka, na której znajduje się tor motocrossowy, nigdy nie była objęta wnioskiem i nigdy nie była brana pod uwagę przy staraniu się o dotację. Zarzut ten uznać należy za bezzasadny, albowiem działka nr [...] została zadeklarowana we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. jako działki rolne A, B, C, D. Dodatkowo przedmiotowe działki rolne zostały zaznaczone na załączniku graficznym z dnia [...] maja 2008 r. podpisanym przez skarżącą, na którym wyraźnie widać tor motocrossowy. Za całkowicie chybiony należy uznać argument skarżącej, że tor motocrossowy znajduje się na działkach nie objętych wnioskiem. Wskazać należy, że w wyniku kontroli na miejscu z dnia [...] listopada 2008 r. oraz z dnia [...] maja 2010 r. organy ustaliły oraz udokumentowały (zdjęcia), iż na działce nr [...] znajduje się tor motocrossowy. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę. /-/ J. Niedzielski /-/ D. Skupień /-/ J. Wierchowicz