I SA/Go 612/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-01-21

Skład orzekający: Barbara Rennert, Stefan Kowalczyk, Krystyna Skowrońska-Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może ustanowić zwolnienie od podatku od środków transportowych dla autobusów należących do gminy, przeznaczonych wyłącznie do przewozu dzieci do szkół, w drodze uchwały?
Ratio decidendi
Rada gminy nie ma uprawnień do ustanawiania zwolnień podatkowych o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym w drodze uchwały. Takie zwolnienia mogą być wprowadzane wyłącznie w drodze ustawy. W związku z tym, § 2 uchwały Rady Gminy dotyczący zwolnienia autobusów należących do gminy z podatku od środków transportowych, narusza przepisy Konstytucji RP i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkuje stwierdzeniem nieważności tej części uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy złożył skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą stawek podatku od środków transportowych, kwestionując § 2 tej uchwały, który zwalniał z podatku autobusy należące do gminy, przeznaczone do przewozu dzieci do szkół. Zdaniem Prokuratora, uchwała naruszała przepisy Konstytucji RP i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ ustanawiała zwolnienie o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, co jest niezgodne z prawem. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że uchyliła zaskarżoną uchwałę przed wniesieniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność § 2 zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr IX/47/07 w sprawie podatku od środków transportowych stwierdza nieważność § 2 zaskarżonej uchwały. I SA / Go 612 / 09 U Z A S A D N I E N I E Skarżący, Prokurator Rejonowy złożył skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...].12.2007 roku nr IX / 47 / 07, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych. Z akt sprawy wynika że : Rada Gminna, w dniu [...].12.2007 roku podjęła uchwałę nr IX/ 47 / 07, w przedmiocie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych. W treści tej uchwały, w § 2 Rada zwolniła z podatku od środków transportowych, środki transportowe należące do gminy autobusy przeznaczone wyłącznie do przewozu dzieci do szkół. Powyższa uchwała, została zaskarżona przez Prokuratora Rejonowego, który wniósł o stwierdzenie jej nieważności w części odnoszącej się do § 2. Zdaniem skarżącego § 2 uchwały narusza rażąca przepisy art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rada gminy może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1, z wyjątkiem zwolnień dotyczących pojazdów o których mowa w art. 8 pkt. 2,4,6. Tak więc, nie ma ona uprawnień do wprowadzania zwolnień od podatków o charakterze podmiotowym. Zwolnienie od podatku od środków transportowych autobusów należących do gminy, a służących wyłącznie do przewozu dzieci do szkół, jest zwolnieniem o charakterze podmiotowo - przedmiotowym, a więc zwolnieniem w którym fakt zwolnienia powiązany jest, nie tylko z cechami przedmiotu opodatkowania, lecz również z podatnikiem. Zwolnienie to ma charakter podmiotowo - przedmiotowy, bowiem uchwałodawca określił również w uchwale podmiot, do którego jest adresowane zwolnienie. Ponieważ art. 217 stanowi, iż zwolnienia podmiotowe mogą być tylko stanowione w drodze ustawy, a w / w zwolnienie podmiotowe zostało ustanowione w drodze uchwały Rady Gminy należy uznać, iż postanowienie § 2 w / w uchwały jest rażącym i oczywistym naruszeniem prawa. Na poparcie twierdzeń zawartych skarżący w skardze przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie m.in. wyrok NSA z dnia 14.08.2007 roku II FSK 910 / 06, wyrok WSA w W-wie z dnia 23.04.2008 roku III SA / Wa 441 / 08, wyrok z dnia 13.09.2007 roku WSA w Olsztynie I SA / Ol 313 / 07. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. W krótkim uzasadnieniu wskazała że skarga jest nie uzasadniona, bowiem w przeddzień jej wniesienia, Rada Gminy uchyliła zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8.03.1990 roku / Dz.U. t.j. z 2001 nr 142 poz. 1591 z zm. / o samorządzie gminnym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat, w granicach określonych w ustawach. Konstytucja RP stanowi w art. 217 stanowi, że nakładanie podatków i innych danin publicznych, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania, oraz stawek podatkowych, a także określanie zasad przyzawania ulg i umorzeń, oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy, / wyrok WSA w Rzeszowie z 21.06.2005 r. o sygn. SA/Rz 69/05, Fin. Kom. 2005/10/76/. Artykuł 168 Konstytucji RP stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U. t.j. z 2006 roku nr 121 poz. 844 z zm. /, przy określaniu stawek tam wskazanych, rada gminy uwzględnia m.in. rodzaj środka transportowego i jego wpływ na środowisko naturalne, dopuszczalną masę całkowitą, rok produkcji albo wiek pojazdu, nacisk na siodło ciągnika albo liczbę miejsc do siedzenia. Rada gminy może różnicować więc wysokość stawek co do środków transportowych, w stosunku do przedmiotu opodatkowania, a nie w odniesieniu do podmiotu / podatnika /. Wnosząc z powyższego, określenie podmiotów zwolnionych od podatku może nastąpić tylko w ustawie, a rada gminy nie ma uprawnień do ustanawiania zwolnień podatkowych określonych podmiotów, może tylko ustanawiać zwolnienia, dla określonych środków transportowych. Nie jest możliwe więc, ustanawianie zwolnień od w / w podatku podmiotów w posiadaniu których środki transportowe się znajdują. W zaskarżonej uchwale natomiast Rada ustanowiła zwolnienie o charakterze przedmiotowo- podmiotowym, bowiem od podatku od środków transportowych zwolnione zostały środki transportowe służące wyłącznie do przewozu dzieci i należące do gminy. Należy podkreślić iż kategoryczny sposób sformułowania zakazu stosowania zwolnień podmiotowych uniemożliwia przyznanie radom gmin uprawnień do wprowadzania również zwolnień przedmiotowo-podmiotowych, bowiem gmina może podejmować uchwały w zakresie podatków i opłat tylko w ramach ustaw / wyrok NSA w Rzeszowie z 25.06.2003 roku, SA/Rz 235/03, OSP 2004/2/16/. Wobec powyższego, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. /, Sąd orzekł jak w sentencji. Sędzia WSA K. Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA B. Rennert Sędzia WSA S.Kowalczyk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło