I SA/Go 615/07

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-05-20

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Jacek Jaśkiewicz, Anna Juszczyk-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił łączną kwotę zobowiązania pieniężnego za rok 2007 na rzecz jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, mimo że nie był on wyłącznym właścicielem, a jedynie współwłaścicielem w 5/8 części?
Ratio decidendi
Organ podatkowy postąpił prawidłowo, obciążając jednego ze współwłaścicieli nieruchomości łączną kwotą zobowiązania pieniężnego. Zgodnie z art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego należnego od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli, bez dodatkowych warunków. Wystawienie decyzji na jednego ze współwłaścicieli rodzi solidarną odpowiedzialność wszystkich zobowiązanych, co oznacza, że zapłata podatku przez jednego z nich uruchamia roszczenie regresowe wobec pozostałych.
Stan faktyczny
Skarżąca, działając w imieniu małoletniej córki D.K., wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą łączną kwotę zobowiązania pieniężnego za 2007 r. w wysokości 612 zł. Skarżąca podnosiła, że jej córka jest współwłaścicielką nieruchomości w 5/8 części, a obciążana jest całością podatku, podczas gdy druga współwłaścicielka nie wykazuje zainteresowania nieruchomością. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na przepisy dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego i odpowiedzialności solidarnej współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Specjalista Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. I. oddala skargę, II. przyznaje i nakazuje wypłacić ze środków Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat A.C.-K. kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę 17 ( siedemnaście) złotych tytułem zwrotu wydatków. D.P., występując w imieniu swojej małoletniej córki D.K., wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Burmistrza z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. Jak wynika z akt sprawy, powołaną powyżej decyzją Burmistrz, będący organem podatkowym I instancji, ustalił D.K. jako współwłaścicielce nieruchomości [...] łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2007 w kwocie 612 zł , w tym z tytułu podatku rolnego od gruntów będących użytkami rolnymi o powierzchni 6,46 ha podatek w wysokości 588 zł oraz z tytułu podatku od nieruchomości od budynku mieszkalnego o powierzchni 47,04 m² podatek w wysokości 24 zł. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawicielka ustawowa podatniczki podnosiła , że jej córka D.K. od 2001 r. w wyniku dziedziczenia jest współwłaścicielką gruntu w 5/8 części , natomiast obciążana jest całością podatku , z kolei druga współwłaścicielka A.K. nie wykazuje jakiegokolwiek zainteresowania przedmiotową nieruchomością , nie godząc się także na przekazanie swojej części D.K., przez co nieruchomość niszczeje , ziemia jest nieuprawiana, budynek jest niezamieszkały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania , nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję I instancji. Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na szczególną regulację podatkową w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego , która wynika z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). W zaskarżonej decyzji podano też , że z chwilą doręczenia stronie – D.K. decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego , do drugiej współwłaścicielki ma zastosowanie zasada odpowiedzialności solidarnej , która oznacza m.in. , iż zapłata podatku przez któregokolwiek współwłaściciela uruchamia tzw. roszczenie regresowe, co polega na uprawnieniu do żądania zwrotu części zapłaconego podatku od drugiego współwłaściciela. Dodatkowo , z uwagi na podniesione w odwołaniu argumenty dotyczące sytuacji majątkowej w rodzinie podatniczki , Samorządowe Kolegium Odwoławcze pouczyło o możliwości wystąpienia do Burmistrza z wnioskiem o udzielenie odpowiedniej ulgi podatkowej , jak również o umorzenie zaległości podatkowej. D.P. wnosząc w imieniu córki D.K. skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie sformułowała żadnego zarzutu odnośnie naruszenia przepisów prawa, a tylko ponownie przytoczyła argumentację dotyczącą , jej zdaniem , niesprawiedliwego obciążenia D.K. całością należności z tytułu podatków związanych z nieruchomością położoną w [...], mimo że wymieniona nieruchomość należy do skarżącej jedynie w 5/8 części. Obszerne wywody uzasadnienia skargi zawierają w istocie polemikę ze wskazaniami organów, że wystawienie decyzji podatkowej na któregokolwiek ze współwłaścicieli rodzi solidarną odpowiedzialność wszystkich zobowiązanych . Według przedstawicielki ustawowej skarżącej równie dobrze organ podatkowy adresatem decyzji - łącznego zobowiązania pieniężnego mógł uczynić A.K. będącą współwłaścicielką w 3/8 części. Matka małoletniej skarżącej przedstawiła też stanowisko obrazujące skutki braku współdziałania drugiej współwłaścicielki w sprawach przedmiotowej nieruchomości, jak też wskazała na podejmowane przez nią , a nieprzynoszące rezultatu, zabiegi o uregulowanie stosunków własnościowych przez przekazanie jej córce D.K. całości uprawnień do spornej nieruchomości. Ponadto przy dodatkowych pismach procesowych D.P. przedłożyła do akt sprawy sądowoadministracyjnej szereg dokumentów, zgłaszając w imieniu skarżącej żądanie rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. nie tylko kwestii dotyczących obciążenia D.K. podatkiem za całość nieruchomości , ale również wnosząc "o zniesienie współwłasności i przyznanie całości małoletniej D.K., która od 5 lat płaci podatek za całość i nic z tego nie ma". Ustanowiona w ramach prawa pomocy pełnomocnik, występując na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. podtrzymała skargę i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga okazała się niezasługującą na uwzględnienie. Wprawdzie w skardze pochodzącej od D.P. - matki skarżącej D.K., a działającej jako przedstawiciel ustawowy skarżącej będącej osobą niepełnoletnią, nie zgłoszono konkretnego zarzutu naruszenia prawa ; takiego też zarzutu nie zgłosiła na rozprawie adwokat działająca jako pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy - niemniej należy wskazać , iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższą regułę, Sąd doszedł do przekonania , że w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia , że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana. z naruszeniem prawa , które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uzasadniałoby jej uchylenie . Zgodnie z wyżej powołanym przepisem, sąd administracyjny uchyla bowiem decyzję w całości lub w części , jeżeli stwierdzi : naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b), inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c). Z pism procesowych skierowanych do Sądu przez D.P. wynika , że istoty sporu w niniejszej sprawie, będącej sprawą podatkową, upatrywać należy w tym , czy organ podatkowy postąpił prawidłowo obciążając skarżącą D.K. w całości podatkiem ustalonym w decyzji o łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2007 r. w sytuacji , gdy nie jest ona wyłączną właścicielką nieruchomości i gruntów rolnych podlegających opodatkowaniu, a przysługuje jej współwłasność w 5/8 części. Na tak zgłoszoną wątpliwość co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu należy jednoznacznie stwierdzić , iż postępowanie organów obu instancji było zgodne z przepisami podatkowymi. W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969) od 1 stycznia 2003 r. zamieszczono specyficzną regulację, wprowadzając ustawowo instytucję łącznego zobowiązania pieniężnego, mającą w swoim założeniu upraszczać uiszczanie podatków . W myśl art. 6c ust. 1 cyt. ustawy osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W sposób odmienny ustawodawca potraktował też wydawanie decyzji w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego na grunty stanowiące współwłasność (współposiadanie), a niestanowiące gospodarstwa rolnego. Zgodnie bowiem z art. 6c ust. 2 łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jak z powyższego wynika wystawianie nakazu płatniczego na któregokolwiek ze współwłaścicieli nie zostało obwarowane żadnymi warunkami dodatkowymi (np. co do wielkości udziału), zatem należy przyjąć, że "wybór" współwłaściciela został pozostawiony całkowicie organowi podatkowemu. Nie można zatem czynić zarzutu Burmistrzowi, że wystawił decyzję podatkową i doręczył ją skarżącej D.K., a nie uczynił tego w stosunku do drugiej ze współwłaścicielek – A.K.. Niesporne bowiem w sprawie było od początku, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości i gruntów rolnych położonych w [...], więc była to jedyna i wystarczająca przesłanka w świetle przepisów o łącznym zobowiązaniu pieniężnym , by decyzję wystawić na skarżącą i to na całą należność podatkową, a nie tylko na stosowną do jej udziału we współwłasności część zobowiązania. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dodatkowo przytoczył szczególne też zasady odpowiedzialności solidarnej obowiązujące w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego , a to w tym celu, by skarżąca była świadoma, że z chwilą doręczenia nakazu płatniczego jednemu tylko współwłaścicielowi , bez konieczności doręczania go pozostałym współwłaścicielom, powstaje odpowiedzialność wszystkich tych osób i równie dobrze , w niniejszej sprawie , już np. postępowanie egzekucyjne może być prowadzone wobec A.K. jako zobowiązanej do zapłaty podatku ujętego w nakazie płatniczym wystawionym i doręczonym wyłącznie skarżącej. Zgodne zaś z zasadą udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień określoną w art. 121 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zaskarżonej decyzji wskazano skarżącej , iż może skorzystać z prawa ubiegania się o ulgę w spłacie podatku bądź też wystąpić o umorzenie zaległości podatkowej . Takie postępowanie organu nie mogło więc stanowić naruszenia przepisów proceduralnych , które do tego mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.). Badając legalność decyzji podatkowej , tak jak w niniejszej sprawie, Sąd w żadnym razie nie może wypowiadać się , a tym bardziej rozstrzygać, o prawie własności spornej nieruchomości . Oczekiwania matki skarżącej w tym zakresie należało zatem uznać za bezprzedmiotowe. Z powyższych względów , Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Ustanowionemu w ramach prawa pomocy pełnomocnikowi procesowemu skarżącej zostały przyznane koszty z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej zgodnie z § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło