I SA/Go 621/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Asesor WSA Barbara Rennert, Protokolant Asystent sędziego Anna Hatys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007 r. ze skargi E.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. oddala skargę I SA / Go 621 / 07 U Z A S A D N I E N I E Skarżący E.N. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].03.2007 roku nr [...] odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości podatkowych P.W. B s.c. w podatku od towarów i usług za okres od 07.2001 do 08.2001. Z akt sprawy wynika że: W dniu 76.05.2006 roku strona E.N. wniósł o umorzenie należnych i przyszłych odsetek od zaległości podatkowych. Następnie strona złożyła kolejny wniosek z dnia 12.06.2006 roku o rozłożenie na 12 rat miesięcznych płatności podatku VAT za miesiące lipiec i sierpień 2001 roku oraz umorzenie odsetek, precyzując wniosek w dniu 27.07.2006 roku poprzez umorzenie części zaległości podatkowej przypadającej na wspólnika byłej spółki. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał iż jako były wspólnik spółki cywilnej B odpowiada solidarnie wraz z E.W. za zaległość podatkową powstałą w podatku VAT za okres lipca i sierpnia 2001 roku w kwocie 11.668,24 złotych. Skarżący wskazał iż chciałby powrócić do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie, chciałby uwolnić się od zaległości podatkowej, lecz otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości 648,59 złotych miesięcznie jako prokurent, na etacie w spółce C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i może jedynie zaproponować spłatę miesięczną w wysokości 500,0 złotych. Nadto chciałby spłacić zobowiązanie w wysokości 50% a więc w wysokości w jakiej uczestniczył w dochodach i stratach spółki. Decyzją z dnia [...].08.2006 roku Naczelnik I Urzędu Skarbowego domówił umorzenia odsetek w wysokości 9.111,93 złote od zaległości podatkowych z tytułu orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe P.W. B s.c. w podatku od towarów i usług i umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w kwocie 5.683,28 złotych. W uzasadnieniu organ wskazał iż dochód miesięczny gospodarstwa podatnika wynosi 648,59 złotych, wydatki 101,65 złotych. Nadto podatnik korzysta z pomocy rodziny w spłacie kredytu gotówkowego w wysokości 768,10 złotych, a na utrzymanie pozostaje mu kwota 546,94 złotych. Organ nie dopatrzył się argumentów które jednoznacznie świadczyłyby o wystąpieniu ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego pozwalającego na zastosowanie instytucji umorzenia części należnych zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę. Jednocześnie decyzją z dnia [...].08.2006 roku Naczelnik I Urzędu Skarbowego orzekł o rozłożeniu na 20 rat zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od 07 -08.2001 w kwocie 5.683,27 złotych wraz z odsetkami w wysokości 4.555,90 złotych stanowiącej 50% zaległości podatkowej z tytułu orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe P.W. B s.c. w podatku od towarów i usług za w / w okres w kwocie 11.366,55 złotych wraz z odsetkami w wysokości 9.111,93 złote. Na skutek wniesienia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].03.2007 roku utrzymał w mocy decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał iż decyzja w sprawach umorzenia zaległości podatkowych jest decyzją uznaniową i dlatego też samo stwierdzenie przesłanek ustawowych określonych w art. 67a nie nakłada na ten organ obowiązku orzeczenia o umorzeniu zaległości podatkowej. Organ wskazał iż z tytułu wynagrodzenia za pracę podatnik otrzymuje 648,59 złotych netto, jest współposiadaczem w wysokości 50% nieruchomości zabudowanej o powierzchni 213,20 m2 położonej, która to nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową w wysokości 13.000 złotych. Podatnik prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje wspólnie z ojcem i siostrą w mieszkaniu będącym własnością siostry i nie ponosi z tego tytułu obciążeń. Nadto posiada wierzytelność w wysokości 4.286,35 złotych z terminem płatności w grudniu 2006 roku i zawarł umowę kredytu w wysokości 30.000 złotych z Bankiem spożytkowanego na spłatę zadłużenia. Miesięczna rata z tytułu spłaty tego kredytu wynosi 768,10 złotych, a termin ostatniej raty przypada na grudzień 2008 roku. Podatnik również korzysta z pomocy finansowej ze strony siostry H.N., ojca S.N. oraz synów. Nadto jest dłużnikiem E.S. na kwotę 73.152,01 złotych solidarnie z byłym wspólnikiem E.W., Ponosi również opłaty z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 575,64 złotych rocznie, oraz opłaty za użytkowanie wieczyste w wysokości 644,24 złote. Organ podatkowy wskazał iż dłużnik jest odpowiedzialny za zobowiązania spółki jako jego wspólnik wraz z innym wspólnikiem na zasadzie solidarności, co oznacza iż organ podatkowy może orzec o odpowiedzialności wspólnika co do całej kwoty należności. Brak ważnego interesu strony jak i interesu społecznego w tym sytuacja materialno - finansowa skarżącego zdaniem organu podatkowego nie pozwala na uznanie wniosku. Stan majątkowo – finansowy podatnika zdaniem organu nie odbiega od sytuacji wielu innych osób i nie nosi znamion wyjątkowości. Strona posiada majątek w postaci prawa do 50% nieruchomości zbudowanej o powierzchni 213,20 m2 położonej, a także posiada stałe dochody miesięczne w wysokości 648,59 złotych, korzysta z pomocy majątkowej rodziny i nie łoży na utrzymanie innych osób. Strona sama stwierdziła iż jest dobrym fachowcem w branży budowlanej i mogłaby podjąć lepszą i lepiej płatną pracę, a mając na względzie sytuację na rynku pracy gdzie poszukuje się nawet niewykwalifikowanych pracowników, może podjąć pracę lepiej płatną również posiadając zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Od powyższej decyzji skargę złożyła strona wskazując naruszenie : - art. 67 a § 1 pkt. 3 w zw. z art. 67 c § 2 ordynacji podatkowej poprzez nie zbadanie przez organy podatkowe przesłanki ważnego interesu strony która uzasadnia umorzenie odsetek a także umorzenie części zaległości podatkowej. - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez nie przeprowadzenie przez organy podatkowe postępowania w zakresie dotyczącym ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej strony. - art. 121 § 1 ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzeni postępowania w sposób nieobiektywny podważający zaufanie do organów podatkowych, - obrazę art. 121 § 2 ordynacji podatkowej poprzez nie udzielenie stronie w trakcie prowadzonego wobec niej postępowania stosownych wyjaśnień co do przepisów pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, - art. 191 ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący podał iż nie żyje w ubóstwie tylko dzięki pomocy ojca, a sytuacja zmusiła go do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie. Wskazał iż w świetle uchylonej decyzji co do rozłożenia należności na raty powyższej należności, jedna rata kształtowała się na poziomie około 500 złotych co spowodowałoby iż skarżącemu nie pozostawałaby żadna kwota na utrzymanie. Skarżący wskazał iż nie jest w stanie ponosić wydatków związanych ze spłatą zobowiązań, bowiem otrzymuje znaczne środki od rodziny. Zdaniem skarżącego pomimo uznaniowego charakteru decyzji organy winny kierować się zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, czego nie uczyniły nie prowadząc postępowania w podanym zakresie i dokonały również dowolnej oceny materiału dowodowego. Skarżący wskazał również iż mimo że działał bez pełnomocnika nie otrzymał niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji. Zdaniem organu przesłanka ważnego interesu strony została dokładnie zbadana na podstawie dowodów zebranych przez organ podatkowy. Strona postępowania skorzystała z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i nie wniosła żadnych uwag. Przypominając sytuację majątkową i rodzinną oraz jego dochody i posiadany majątek organ wskazał iż nie zostały naruszone granice uznania administracyjnego. Organy podatkowe poddały analizie wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania. Stan faktyczny istniejący w momencie podjęcia decyzji zdaniem organu nie wskazywał na niemożność zaspokojenia roszczeń. Nadto skarżący nie wykorzystuje posiadanych kwalifikacji w branży budowlanej celem pozyskania dodatkowych środków finansowych. Organ nie zgodził się również z zarzutem niewłaściwego obliczenia kwoty pozostającej skarżącemu na utrzymanie i z zarzutem nie udzielenia stronie w trakcie postępowania wyjaśnień co do przepisów postępowania, bowiem skarżący był informowany w trakcie zapoznania z zebranym materiałem dowodowym z przepisami art. 67a i 67 c § 2 ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nie uzasadniona. Zgodnie z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30.06.2005 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw / Dz.U. 06 nr 143 poz. 1031 / wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1.09.2005 roku, natomiast wniosek o umorzenie zaległości podatkowych został wniesiony w dniu 27.04.2006 roku. Tak więc do rozpatrzenia wniosku mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29.08.1997 roku ordynacja podatkowa w brzmieniu po nowelizacji tj. po 1.09.2005 roku / t.j. Dz.U. z 2005 roku nr 05 poz.80 /. Zgodnie z art. 67a § 1 organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: - odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; - odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; - umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Celem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie czy w sprawie zachodzą przesłanki warunkujące zastosowanie dobrodziejstwa określonego w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej to jest : ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania organ podatkowy stwierdzi brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, nie jest możliwe umorzenie zaległości podatkowych nawet w przypadku gdyby zachodziły warunki do ich umorzenia. Dopiero bowiem wystąpienie w / w przesłanek warunkuje przystąpienie do rozważenia czy istnieją warunki do umorzenia zaległości podatkowych / wyrok NSA z dnia 29 września 1999 r., Temida (CD), Sopot 2003 /. Jak wynika z uzasadnienia organów podatkowych uznały one iż brak jest przesłanki określonej jako ważny interes podatnika lub interes społeczny. Przedmiotem zarzutu skarżącego jest naruszenie art. 67 § 1 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie błędnej interpretacji pojęcia ważnego interesu podatnika i ustalenie iż brak ważnego interesu strony uniemożliwia umorzenie zaległości podatkowej. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania iż takie naruszenie miało miejsce. Skarżący powołał się w wniosku na trudną sytuację materialną i niemożność spłaty zobowiązań spółki w której był wspólnikiem. Wskazać należy iż to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej / wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., III SA 7580/98, Temida (CD), Sopot 2003 /. Umorzenie zaległości podatkowych, o których mowa w art. 67a ordynacji podatkowej, uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków, to tym samym przypadki, o których mowa w art. 67a, powinny posiadać tę samą cechę" / wyrok NSA z dnia 3 lutego 2000 r., I SA/Kr 983/98, Temida (CD), Sopot 2003 /. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować / wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA / Sz 850 / 98, Temida (CD), Sopot 2003/. Podkreślić należy iż organy podatkowe orzekają w ramach tzw. uznania administracyjnego, oceniając, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również zakres tego umorzenia. Kontrola sądu administracyjnego tychże decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego polega na ocenie, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek, oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów i reguł postępowania określonych w ordynacji podatkowej, które mogły mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie / wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r., SA/Sz 1031/98, Temida (CD), Sopot 2003 / Zdaniem Sądu organy podatkowe uwzględniły wszystkie okoliczności i dowody przedstawione i zgromadzone w postępowaniu które mogłyby świadczyć o ważnym interesie strony stanowiącym przesłankę do uwzględnienia wniosku skarżącego. Tak więc organy podatkowe wzięły pod uwagę w procesie decyzyjnym przede wszystkim sytuację majątkową i ekonomiczną skarżącego gdyż tylko takie okoliczności skarżący wskazywał w postępowaniu przed organami podatkowymi. Jako ważny interes strony skarżący wskazał to iż chce wrócić do normalnego życia zawodowego spłacając zobowiązania powstałe w wyniku działalności spółki której był wspólnikiem. Wskazać należy że organ podatkowy zasadnie przyjął iż w niniejszej sprawie nie można mówić o ważnym interesie podatnika, w postaci przedstawionej przez skarżącego. Nie ulega bowiem wątpliwości iż skarżący jest zdolny do pracy / nie przedstawił przeciwwskazań w tym kierunku / i nie ma przeszkód które nie pozwalałyby na jej podjęcie, posiada / jak sam twierdzi / wysokie kwalifikacje w dziedzinie budownictwa. Na rynku pracy, a szczególnie w dziedzinie budownictwa jest koniunktura która pozwala na znalezienie pracy o godziwym wynagrodzeniu rzędu około 2.000 złotych, przy uwzględnieniu wysokich kwalifikacji skarżącego w tej dziedzinie, a więc zatrudnienia przy dużo wyższych dochodach niż dotychczas uzyskiwane przez skarżącego, a nadto skarżący posiada stabilną sytuację mieszkaniową i może liczyć na pomoc rodziny. Okoliczności te wypływają z uzasadnienia organu podatkowego i nie pozwalają na stwierdzenie istnienia ważnego interesu podatnika. Skarżący zarzucił organowi podatkowemu naruszenie w postępowaniu art.122 w zw. z art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie przez organy podatkowe postępowania w zakresie dotyczącym ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Zdaniem Sądu również ten zarzut okazał się nie uzasadniony. Organy podatkowe poddały analizie wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej strony, o czym świadczy enumeratywne wymienienie poszczególnych okoliczności odnoszących się do tej sytuacji w decyzji organu I i II instancji i te okoliczności przy podjęciu decyzji wziął pod uwagę. Podkreślić należy że przesądzenie iż po stronie podatnika nie występują okoliczności przemawiające za umorzeniem następuje w ramach uznania administracyjnego, toteż inna ocena tych okoliczności przez podatnika nie może mieć wpływu na uznanie iż organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania. W ocenie tej natomiast organy podatkowe nie przekroczyły granic reguł poprawnego wnioskowania i nie naruszyły przepisów postępowania. O ile skarżący uważa że poza zakresem badania organu pozostały jeszcze inne okoliczności winien je wskazać, czego nie uczynił, zgodnie z zasadą obowiązującą w tym postępowaniu iż to podatnik winien wykazać przesłanki określone w art. 67 a § 1 ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucił również brak obiektywizmu w działaniach organów podatkowych i dowolną ocenę materiału dowodowego, czym jego zdaniem naruszono art. 121 § 1 ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego brak obiektywizmu polegał na nie uznaniu argumentów podatnika, dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego pomijając podane przez stronę okoliczności. Sąd wskazał już iż organy podatkowe uwzględniły wszystkie okoliczności wskazane w sprawie. Nie można uznać iż ocena tegoż materiału była dowolna. Już sam fakt iż skarżący jest z zawodu budowlańcem i jak wskazuje ma bardzo dobre referencje w tym zakresie, a jednocześnie pracuje w spółce godząc się na zarobki rzędu ok. 500,0 złotych nie daje podstaw do uznania iż istnieje ważny interes podatnika w umorzeniu zaległości podatkowych, rozumiany jako niemożność spłacenia zaległości wobec bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej skarżącego, wobec braku podania innych okoliczności o tym ważnym interesie świadczących. Faktem notoryjnie znanym bowiem jest, że są ogromne możliwości zatrudnienia w tej branży od momentu wejścia Polski do Wspólnoty Europejskiej przy wynagrodzeniu zdecydowanie wyższym niż kwota 500,0 złotych. Strona zarzuciła również naruszenie art. 121 § 2 ordynacji podatkowej poprzez nie udzielenie stronie w trakcie prowadzonego postępowania stosownych wyjaśnień co do przepisów w związku z przedmiotem postępowania. Organ podatkowy zdaniem Sądu nie naruszył w / w przepisu bowiem pouczył stronę z przepisami art. 67a i 67c § 2 ordynacji podatkowej co jest odnotowane w protokole, a nadto wezwał skarżącą do przedstawienia dokumentów które pozwalają na ocenę sytuacji skarżącej Zaznaczyć należy że pojęcie użyte w art. 121 § 2 ordynacji podatkowej ‘ niezbędne informacje i wyjaśnienia" to podstawowy katalog przepisów, komentarzy, interpretacji, orzecznictwa itp. i w tym zakresie organy podatkowe przepisowi temu zadośćuczyniły. Natomiast należy odróżnić powyższe od prowadzenia doradztwa podatkowego, czyli profesjonalnej pełnej usługi na rzecz podatnika. Organy podatkowe, nie tylko nie są zobowiązane do wykonywania tego rodzaju obsługi prawno-podatkowej, ale i nie powinny tego czynić. Tak więc oceniając przestawione dowody i dane wynikające z tych dowodów organ podatkowy doszedł do wniosku iż skarżący nie wypełnił przesłanek określonych w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej. Tym samym zdaniem Sądu organ podatkowy dokonał oceny całego zebranego materiału dowodowego, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów i nie naruszył art. 67 a § 1 pkt. 3 ordynacji podatkowej. Dodać należy iż odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu rzeczy osądzonej co oznacza iż można ponownie żądać umorzenia zaległości podatkowej tak długo, jak długo zaległość ta istnieje" / wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000 r., III SA 398/99, Temida (CD ), Sopot 2003 /. Tak więc Sąd uznając że nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sędzia WSA J. Niedzielski Sędzia WSA S. Kowalczyk Asesor WSA B. Rennert